به گزارش فرهنگیان پرس، نظام آموزش و پرورش کشور با ابلاغ دستورالعمل برنامه «هر دانشآموز، یک مهارت»، گامی بلند در جهت تحقق اهداف سند تحول بنیادین و برنامه درسی ملی برداشته است. علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، با استناد به ماده (۶) قانون اهداف و وظایف وزارت آموزش و پرورش و تکالیف قانون برنامه هفتم پیشرفت، این دستورالعمل را که به تصویب کمیسیون برنامه درسی و تربیتی شورای عالی آموزش و پرورش رسیده، برای اجرا در مدارس دوره اول متوسطه سراسر کشور ابلاغ کرد .
در بخشی از این دستورالعمل، به یکی از چالشهای اساسی نظام آموزشی کشور اشاره شده است: «فاصله میان برنامه درسی با نیازهای واقعی زندگی دانشآموزان. بسیاری از دانشآموزان در پایان دوره اول متوسطه، مهارت مفیدی برای زندگی مطلوب یا ورود به بازار کار ندارند.» این برنامه با تکیه بر ظرفیتهای موجود در مدارس، معلمان، خانوادهها و نهادهای مرتبط با مهارت در کشور، به دنبال ایجاد پیوندی مستحکم میان آموزش و کسب مهارتهای کاربردی با محوریت مدیریت مدارس به عنوان کانون تربیتی است .
بر اساس این ابلاغیه، دامنه اجرای برنامه در دوره اول متوسطه (هر سه پایه) و در همه مدارس کشور اعم از عادی دولتی، استعدادهای درخشان، نمونه دولتی، شبانهروزی، شاهد، هیأت امنایی، استثنایی و غیردولتی پیشبینی شده است. این طرح در مرحله آزمایشی و به مدت سه سال تحصیلی، از مهرماه ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد تا ضمن ارزیابی عملکرد، بسترهای لازم برای اجرای فراگیر آن در سراسر کشور فراهم آید .
تحلیلگران حوزه تعلیم و تربیت معتقدند که این اقدام در راستای تکمیل زنجیره تحول در نظام آموزشی کشور است. پیشتر نیز دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی فنیوحرفهای با بازطراحی ۸۰ رشته و تدوین ۵۲ عنوان کتاب نونگاشت، گامهای مؤثری در روزآمدسازی آموزشهای مهارتی برداشته بود. اما طرح «هر دانشآموز، یک مهارت» برای نخستین بار، این رویکرد را به دوره اول متوسطه (پیش از ورود به رشتههای تخصصی) تسری میدهد و به دنبال آن است که حتی دانشآموزان رشتههای نظری نیز با حداقل یک مهارت کاربردی فارغالتحصیل شوند .
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
با وجود اهمیت و ضرورت بیشک اجرای این طرح، پرسشهای جدی در خصوص زیرساختهای لازم برای تحقق آن وجود دارد. بر اساس بررسی پژوهشهای انجامشده، مهارتآموزی دانشآموزان از سالها پیش در قوانین بالادستی مانند ماده (۶) قانون اهداف و وظایف وزارت آموزش و پرورش (مصوب ۱۳۶۶) و برنامههای توسعه پیشبینی شده بود، اما به دلایلی از جمله کمبود اعتبارات، نیروی انسانی توانمند و تجهیزات مناسب، تاکنون به نتیجه مطلوب نرسیده است .
در شرایط کنونی که کشور در آتشبس موقت پس از حملات اخیر صهیونی-آمریکایی به سر میبرد و فشارهای اقتصادی بر نظام آموزشی دوچندان شده است، اجرای موفق این طرح نیازمند عزم ملی و همکاری فرابخشی است. فرهنگیان و جامعه دانشگاهی که دغدغه اصلی آنها ارتقای کیفیت آموزشی و آمادهسازی نسل آینده برای ورود به بازار کار است، انتظار دارند وزارت آموزش و پرورش ضمن تأمین اعتبارات لازم، نسبت به توانمندسازی معلمان، تجهیز کارگاههای مهارتی و ایجاد سازوکارهای نظارتی دقیق اقدام کند .
همانگونه که در دستورالعمل ابلاغی تأکید شده، هدف نهایی این برنامه تربیت دانشآموزانی است که علاوه بر دانش نظری، از مهارتهای عملی لازم برای زندگی، اشتغال و کارآفرینی برخوردار باشند . با این حال، تاریخچه اجرای طرحهای مشابه مانند «طرح ایران مهارت» و «طرح کاد» نشان میدهد که بدون تأمین منابع پایدار و نظارت مستمر، اینگونه برنامهها ممکن است به اقداماتی تشریفاتی و موقتی بدل شوند .
از این رو، انتظار میرود آموزش و پرورش با بهرهگیری از تجربیات پیشین و با همکاری نهادهایی مانند سازمان فنی و حرفهای، اتاق بازرگانی و بخش خصوصی، زمینههای لازم برای اجرای موفق این طرح را فراهم کند تا دیگر شاهد فارغالتحصیلانی نباشیم که سالها تحصیل کردهاند، اما مهارت سادهای برای ورود به عرصه زندگی و کار ندارند.
