مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران با اشاره به نقش محوری مدارس دولتی در تأمین ظرفیت آموزشی پایتخت، از چالشهای جدی در حوزه تراکم دانشآموزان و مدیریت فضاهای آموزشی خبر داد و بر ضرورت بازنگری در سیاستهای جذب نیرو و توسعه زیرساختها تأکید کرد. آمادگی کامل مدارس برای سال تحصیلی جدید و فعالیت ۱۵۰۰ پایگاه تابستانی از دیگر محورهای اظهارات مجید پارسا بود.
به گزارش فرهنگیان پرس، مجید پارسا، مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران، با اشاره به نقش پررنگ مدارس دولتی در تأمین ظرفیت آموزشی پایتخت، از یک چالش ساختاری بزرگ در حوزه نیروی انسانی خبر داد. او اعلام کرد که در حال حاضر حدود ۵۸ هزار معلم در مدارس دولتی شهر تهران مشغول به خدمت هستند، اما با توجه به حجم بالای دانشآموزان، فشار بسیار زیادی بر این نیروها وارد است.
پارسا تصریح کرد که ۲۳ درصد از کل دانشآموزان شهر تهران در مدارس دولتی تحصیل میکنند که این رقم در سطح کشور بسیار بالا و نشاندهنده بار مسئولیت سنگین این مدارس است. این موضوع نشان میدهد که مدارس دولتی، ستون اصلی آموزش در پایتخت هستند و هرگونه کمبود نیرو یا ضعف در زیرساختها، میتواند تأثیر مستقیمی بر کیفیت آموزش میلیونها دانشآموز داشته باشد.
مدیرکل آموزش و پرورش تهران با اشاره به آمار جمعیت دانشآموزی افزود که تعداد بیش از یک میلیون و ۲۰ هزار دانشآموز در قالب ۳۳ هزار کلاس درس، نشاندهنده حجم عظیم مدیریت آموزشی در پایتخت است. این آمار مستلزم ساخت کلاسهای درس جدید و توسعه سریع زیرساختهاست. او از افزایش نگرانکننده تراکم دانشآموزان در شهر تهران خبر داد و اظهار داشت که در سال تحصیلی جاری، نرخ تراکم دانشآموزان در سطح شهر به اعداد قابل توجهی رسیده است. با وجود تلاش برای بازسازی فضاهای آموزشی و مدیریت توزیع دانشآموزان، همچنان با چالشهایی در بخش شمال شهر و مناطق پرجمعیت مواجه هستیم.
بر اساس آمارهای منتشر شده، میانگین تراکم کلاسهای درس در تهران حدود ۳۳ نفر است، در حالی که این رقم در سطح کشور حدود ۲۶ نفر برآورد میشود. این فاصله قابل توجه نشاندهنده فشار مضاعفی است که بر معلمان و سیستم آموزشی پایتخت وارد میآید. در سال تحصیلی گذشته، تهران یک میلیون و ۲۸۰ هزار دانشآموز و ۵۴ هزار معلم شاغل در مدارس دولتی داشت که با احتساب معلمان مدارس غیردولتی به حدود ۱۰۰ هزار نفر میرسید. با این حال، مسئله کمبود معلم در سالهای گذشته از پایتخت تا دورافتادهترین مناطق کشور وجود داشت و برخی کلاسهای دولتی تا یکی دو ماه بعد از شروع سال تحصیلی، همچنان بدون معلم میماندند.
پارسا در ادامه به برنامههای اصلاحی و توسعه زیرساختها اشاره کرد و گفت که مدیریت آموزش و پرورش در تلاش است تا از طریق برنامهریزیهای جدید، ضمن مدیریت جمعیت دانشآموزی که در برخی مناطق با افزایش جمعیت روبرو بوده، ظرفیتهای موجود را بهینهسازی کند. او همچنین بر اهمیت جذب نیروهای متخصص و مدیریت بهتر کلاسهای درس برای کاهش تراکم در سال تحصیلی آینده تأکید کرد.
مدیرکل آموزش و پرورش تهران در بخش دیگری از سخنان خود به آمادگی کامل مدارس تهران برای شروع سال تحصیلی جدید اشاره کرد و از رفع آسیبهای وارده به مدارس و گسترش ظرفیتهای آموزشی پایگاههای تابستانی خبر داد. پارسا اظهار داشت که در راستای آمادهسازی مدارس جهت شروع سال تحصیلی، فرآیند بازرسی و مکاتبه با مدارس تحت پوشش بهصورت دقیق انجام شده است. در این میان، تمرکز اصلی بر مدارس آسیبدیدهای بوده است که به دلیل مجاورت با مناطق پرخطر یا اصابت گلوله و سایر آسیبهای ناشی از ناآرامیها، دچار خسارت شدهاند.
او با اشاره به وضعیت فیزیکی مدارس افزود که بر اساس بررسیهای صورت گرفته، حدود ۳۲۰۰ کلاس درس معادل ۱۰ درصد از ظرفیت کل ۳۰ هزار کلاس در تهران نیاز به بازسازی یا ترمیم جزیی داشتند که عمدتاً مربوط به شکستگی شیشهها، پنجرهها و برخی آسیبهای ساختاری بود. با همکاری گسترده شهرداریها، بخشهای نوسازی و همچنین با مشارکت ادارات مربوطه، اقدامات لازم برای جایگزینی پنجرهها و شیشههای شکسته انجام شده و تمامی این آسیبها رفع شده است. پارسا تأکید کرد که با توجه به نوسازی صورت گرفته و رفع آسیبهای شناسایی شده، هیچگونه نگرانی بابت فضای آموزشی برای ورود دانشآموزان در سال تحصیلی جدید وجود ندارد و تمامی مدارس آماده میزبانی از دانشآموزان هستند.
او با اشاره به وضعیت فیزیکی مدارس افزود که بر اساس بررسیهای صورت گرفته، حدود ۳۲۰۰ کلاس درس معادل ۱۰ درصد از ظرفیت کل ۳۰ هزار کلاس در تهران نیاز به بازسازی یا ترمیم جزیی داشتند که عمدتاً مربوط به شکستگی شیشهها، پنجرهها و برخی آسیبهای ساختاری بود. با همکاری گسترده شهرداریها، بخشهای نوسازی و همچنین با مشارکت ادارات مربوطه، اقدامات لازم برای جایگزینی پنجرهها و شیشههای شکسته انجام شده و تمامی این آسیبها رفع شده است. پارسا تأکید کرد که با توجه به نوسازی صورت گرفته و رفع آسیبهای شناسایی شده، هیچگونه نگرانی بابت فضای آموزشی برای ورود دانشآموزان در سال تحصیلی جدید وجود ندارد و تمامی مدارس آماده میزبانی از دانشآموزان هستند.
گفتنی است در جریان جنگ تحمیلی اخیر، خسارت قابل توجهی به فضاهای آموزشی کشور وارد شد. بر اساس برآوردهای رسمی، جنگ به یکهزار و ۵۰۷ مدرسه در سراسر کشور خسارت زده و برآورد نهایی خسارتها ۳.۷ همت اعلام شده است. در تهران نیز ۳۲۰ فضای آموزشی دچار آسیب شدند که برای بازسازی کامل این فضاها اعتبار قابل توجهی نیاز است. با این حال، به نظر میرسد با تلاشهای صورت گرفته، بخش عمدهای از این خسارتها تا پیش از آغاز سال تحصیلی جدید مرمت شده است.
پارسا در ادامه به فعالیتهای پایگاههای تابستانی پرداخت و گفت که در حال حاضر ۱۵۰۰ پایگاه تابستانی در سطح شهر تهران فعال هستند. هدف ما در سال جاری، فراتر رفتن از فعالیتهای صرفاً تفریحی و تبدیل این پایگاهها به محیطهای آموزشی و تربیتی است. او اظهار داشت که تلاش میکنیم این پایگاهها بتوانند نیازهای آموزشی دانشآموزانی که در طول سال تحصیلی با چالشهای درسی مواجه شدهاند یا نیاز به تقویت مهارتهای خود دارند، برطرف کنند. این برنامهها با هدف ارتقای سطح علمی و تربیتی دانشآموزان و همراه با رویکردی آموزشی طراحی شده است.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
با وجود اطمینانبخشی مدیرکل آموزش و پرورش تهران درباره آمادگی کامل مدارس برای سال تحصیلی جدید، اما اعداد و ارقام موجود نشاندهنده عمق چالشهای ساختاری است. تراکم ۳۳ نفری کلاسهای تهران در حالی رقم میخورد که استاندارد جهانی این عدد به مراتب کمتر است و تأثیر مستقیمی بر کیفیت یادگیری و سلامت روان معلمان دارد. از سوی دیگر، موضوع کمبود نیروی انسانی تنها به تعداد معلمان محدود نمیشود؛ بلکه کیفیت توانمندسازی و معیشت آنان نیز از جمله دغدغههای جدی است که در صورت بیتوجهی، میتواند به افت کیفیت آموزشی در پایتخت منجر شود. ضرورت دارد وزارت آموزش و پرورش با نگاه ویژه به مدارس دولتی که بار اصلی آموزش را بر دوش میکشند، در کنار توسعه فضاهای فیزیکی، به فکر اصلاح نظام جذب و نگهداشت نیروی انسانی متخصص نیز باشد. تجربه سالهای گذشته نشان داده که صرفاً با استخدامهای مقطعی و بدون برنامهریزی بلندمدت برای معیشت و توانمندسازی معلمان، نمیتوان به حل پایدار این بحران امیدوار بود. همچنین در شرایط پساجنگ که بخش قابل توجهی از اعتبارات کشور صرف بازسازی زیرساختهای آسیبدیده میشود، باید اولویتبندی دقیقی در تخصیص منابع به فضاهای آموزشی صورت گیرد تا از بروز بحرانهای جدید در سالهای آینده جلوگیری شود.
