وزیر آموزش‌وپرورش در بیست‌وهشتمین جشنواره خیرین مدرسه‌ساز استان تهران اعلام کرد که بر اساس گزارش جامعه خیرین مدرسه‌ساز کشور، بیش از ۶۰ درصد مدارس و کلاس‌های درس ساخته‌شده در دو سال گذشته با مشارکت خیرین احداث شده‌اند. در این مراسم، بر ضرورت پیوند مدرسه‌سازی با ارتقای کیفیت آموزش تأکید شد و رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور نیز از تعهد ۳۵ همتی خیرین در جشنواره‌های امسال و افزایش سرانه فضای آموزشی کشور به ۵.۵۹ مترمربع خبر داد.
به گزارش فرهنگیان پرس، بیست‌وهشتمین جشنواره خیرین مدرسه‌ساز استان تهران با حضور علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، حمیدرضا خان‌محمدی، رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور و عباس زارع، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان تهران برگزار شد؛ مراسمی که در آن، نقش مشارکت‌های مردمی در توسعه زیرساخت‌های آموزشی، ضرورت توجه به کیفیت آموزش در کنار ساخت مدارس و برنامه‌های پیش‌رو برای تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام مورد تأکید قرار گرفت.
علیرضا کاظمی در این مراسم با گرامی‌داشت یاد شهدای کشور و خیرین مدرسه‌ساز درگذشته، از جمله مرحوم محمدرضا حافظی، اظهار کرد که خدمات نیک‌اندیشانی که برای آینده کودکان و نوجوانان کشور سرمایه‌گذاری کرده‌اند، در تاریخ مدرسه‌سازی ایران ماندگار خواهد بود. او با اشاره به نقش دولت، استانداری تهران و مجموعه مدیریت استان در پیشبرد پروژه‌های آموزشی، مشارکت خیرین را یکی از عوامل مؤثر در توسعه فضاهای آموزشی دانست.
وزیر آموزش‌وپرورش با استناد به گزارش ارائه‌شده از سوی جامعه خیرین مدرسه‌ساز کشور گفت بیش از ۶۰ درصد مدارس و کلاس‌های درس ساخته‌شده در دو سال گذشته با مشارکت خیرین احداث شده‌اند. این آمار، بنا بر توضیحات مطرح‌شده در جشنواره، نشان‌دهنده سهم قابل توجه کمک‌های مردمی در گسترش ظرفیت فیزیکی مدارس است؛ ظرفیتی که در بسیاری از مناطق برای پاسخ‌گویی به نیاز دانش‌آموزان و کاهش کمبود کلاس درس اهمیت دارد.
کاظمی با تأکید بر نقش خیرین در تحقق برنامه‌های آموزش‌وپرورش گفت: اگر تلاش و همراهی خیرین نیک‌اندیش نبود، بسیاری از دستاوردهای حوزه توسعه فضاهای آموزشی امکان تحقق پیدا نمی‌کرد. او همچنین سرمایه‌گذاری در تعلیم‌وتربیت را از ارزشمندترین انواع سرمایه‌گذاری برای فرد و جامعه دانست و بر اهمیت تداوم همراهی مردم در این حوزه تأکید کرد.
وزیر آموزش‌وپرورش در بخش دیگری از سخنان خود، مدرسه‌سازی را فراتر از ساخت یک ساختمان توصیف کرد و گفت این اقدام علاوه بر ایجاد فضای آموزشی، فرهنگ ایثار، ازخودگذشتگی، مسئولیت‌پذیری و کمک به دیگران را در جامعه گسترش می‌دهد. از نگاه او، دستاوردهای علمی دانش‌آموزان و گسترش پوشش تحصیلی، حاصل تلاش مجموعه آموزش‌وپرورش و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هایی است که بخشی از آن‌ها با مشارکت خیرین فراهم شده‌اند.
مدرسه‌سازی باید به کیفیت آموزش منتهی شود
کاظمی با اشاره به تغییر رویکرد در جامعه خیرین مدرسه‌ساز کشور، بر ضرورت توجه هم‌زمان به ساخت مدارس و ارتقای کیفیت آموزش تأکید کرد. او گفت مدرسه‌سازی نباید تنها به احداث فضای فیزیکی محدود شود، بلکه باید همه ارکان مدرسه، از تجهیزات و امکانات گرفته تا کیفیت آموزش و زمینه رشد دانش‌آموزان، مورد توجه قرار گیرد.
به گفته وزیر آموزش‌وپرورش، ممکن است برای ساخت یک مدرسه هزینه‌های بسیار زیادی صرف شود، اما دستیابی به نتیجه مطلوب مستلزم فراهم‌کردن امکانات تکمیلی و برنامه‌ریزی برای بهبود فرایند یاددهی و یادگیری است. بر همین اساس، شکل‌گیری کمیسیون مدرسه‌یاری در مجموعه خیرین مدرسه‌ساز به‌عنوان یکی از اقدامات مرتبط با این تغییر رویکرد مطرح شده است.
کاظمی با اشاره به پروژه‌های مدرسه‌سازی در استان‌هایی مانند سیستان‌وبلوچستان و تهران، تأکید کرد که در کنار ساخت مدارس باید بررسی شود دانش‌آموزان در این فضاها از چه سطحی از آموزش برخوردار خواهند شد. هدف نهایی، به گفته او، فراهم‌کردن محیطی مناسب برای شکوفایی استعدادها و تربیت دانش‌آموزانی توانمند است؛ هدفی که تحقق آن به هماهنگی میان ساخت‌وساز، تأمین تجهیزات، نیروی انسانی و برنامه‌های آموزشی نیاز دارد.
وزیر آموزش‌وپرورش همچنین با اشاره به مفهوم انفاق و فرصت انجام کارهای نیک در دوران زندگی، مدرسه‌سازی را اقدامی با آثار ماندگار اجتماعی دانست. او بر این باور تأکید کرد که سرمایه‌گذاری در آموزش، علاوه بر کمک به دانش‌آموزان امروز، در شکل‌گیری آینده جامعه نیز نقش دارد.
حمیدرضا خان‌محمدی، رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، نیز در این مراسم با اشاره به روند توسعه زیرساخت‌های آموزشی گفت سرانه فضای آموزشی کشور از حدود یک‌ونیم مترمربع در سال ۱۳
۵۷ به ۵.۵۹ مترمربع رسیده است. او همچنین اعلام کرد که تاکنون ۷۰ میلیون مترمربع فضای آموزشی، فرهنگی و ورزشی در کشور احداث شده است.
خان‌محمدی با تأکید بر نقش مشارکت‌های مردمی در این روند، اظهار کرد که جشنواره‌های خیرین مدرسه‌ساز در استان‌های مختلف با هدف گردهم‌آوردن نیک‌اندیشان و ایجاد تعهد برای توسعه فضاهای آموزشی برگزار می‌شوند. به گفته او، خیرین در جشنواره‌های امسال برای مشارکت به میزان ۳۵ همت اعلام آمادگی خواهند کرد؛ رقمی که اهمیت برنامه‌ریزی شفاف برای تبدیل تعهدات مالی به پروژه‌های اجرایی و مدارس قابل بهره‌برداری را دوچندان می‌کند.
رئیس سازمان نوسازی مدارس با اشاره به جایگاه مدرسه‌سازی در آینده کشور، از پلتفرم «بساز مدرسه» نیز نام برد و گفت این بستر می‌تواند علاوه بر حمایت از ساخت مدارس، در توسعه مدرسه‌یاری و کمک به دانش‌آموزان کم‌برخوردار نقش داشته باشد. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، قرار است پروژه‌ها و مدارسی که نیازمند حمایت هستند در این پلتفرم معرفی شوند و طرح‌هایی مانند «کارت نشاط» نیز برای پشتیبانی از دانش‌آموزان نیازمند مورد توجه قرار گیرد.
او همچنین از پیگیری طرح ایجاد صندوق حمایت از نظام تعلیم‌وتربیت خبر داد و توضیح داد که موضوع پس از بررسی‌های اولیه برای بازطراحی اساسنامه و ادامه فرایند به مسیر بررسی بازگشته است. این اظهارات نشان می‌دهد که بخشی از برنامه‌های مورد اشاره، همچنان به طی مراحل اجرایی و نهادی نیاز دارند و تحقق آن‌ها مستلزم مشخص‌شدن سازوکار تأمین منابع، نحوه تخصیص کمک‌ها و شیوه نظارت بر هزینه‌کرد خواهد بود.
خان‌محمدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به خاطره دیدار با رهبر شهید پیش از آغاز جنگ، نقل کرد که در پاسخ به درخواستش برای ارسال پیامی به خیرین مدرسه‌ساز، بر اهمیت این اقدام تأکید شده بود. او همچنین با اشاره به روحیه ایثار برخی خیرین گفت شماری از آنان بخش بزرگی از دارایی خود را به ساخت مدرسه اختصاص می‌دهند و حتی در هزینه‌های شخصی صرفه‌جویی می‌کنند تا منابع بیشتری در اختیار این کار قرار دهند.
توسعه فضاهای آموزشی تهران و ضرورت تکمیل پروژه‌ها
عباس زارع، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان تهران، نیز مدرسه‌سازی را مسئولیتی فرهنگی و اجتماعی توصیف کرد و گفت جشنواره خیرین مدرسه‌ساز نمادی از همدلی، مسئولیت‌پذیری و توجه به آموزش به‌عنوان سرمایه‌ای ملی است.
زارع اعلام کرد که تاکنون ۲۲۷ مدرسه با مجموع ۲ هزار و ۶۸۷ کلاس درس و زیربنای ۳۲۶ هزار مترمربع در استان تهران تحویل شده است. به گفته او، پروژه‌های جدیدی نیز در دست اجرا قرار دارند که تکمیل آن‌ها می‌تواند به بهبود سرانه فضای آموزشی استان کمک کند. او با اشاره به اهداف پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم توسعه، بر ضرورت تداوم مشارکت خیرین برای تکمیل کلاس‌های در دست اجرا و فراهم‌کردن فضاهای استاندارد تأکید کرد.
اهمیت این موضوع با توجه به گزارش‌های منتشرشده در سال گذشته درباره وضعیت مدارس تهران بیشتر آشکار می‌شود. خبرگزاری تسنیم در ششم مرداد ۱۴۰۴ به نقل از مدیرکل آموزش‌وپرورش شهر تهران گزارش داد که از میان ۲ هزار و ۶۸۰ مدرسه دولتی پایتخت، حدود ۸۰۴ مدرسه شرایط مناسبی نداشته و به بهسازی یا بازسازی نیاز داشته‌اند؛ همچنین ۱۷۶ مدرسه بیش از ۶۰ سال قدمت داشته‌اند. این آمار مربوط به شهر تهران و گزارش منتشرشده در آن مقطع است و نباید بدون اطلاعات تکمیلی به همه مدارس استان تهران تعمیم داده شود.
در سطح ملی نیز گزارش‌های سال ۱۴۰۵ از تداوم اجرای پروژه‌های متعدد مدرسه‌سازی و تعیین هدف افزایش سرانه فضای آموزشی به ۶.۱ مترمربع برای هر دانش‌آموز تا پایان برنامه هفتم توسعه حکایت دارد. تسنیم در بهمن ۱۴۰۴ از وجود حدود ۷ هزار و ۵۰۰ پروژه مدرسه‌سازی در دست اجرا خبر داده بود و در گزارش دیگری، سرانه فضای آموزشی کشور تا پایان آذرماه را ۵.۵۹ مترمربع اعلام کرده بود. این ارقام نشان می‌دهند که با وجود پیشرفت‌های گزارش‌شده، تکمیل پروژه‌ها و توزیع متوازن امکانات همچنان از محورهای مهم برنامه‌ریزی آموزشی به شمار می‌روند.
زارع با تأکید بر ضرورت همراهی خیرین برای تحقق اهداف توسعه فضاهای آموزشی، از نیک‌اندیشان خواست در تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام مشارکت کنند. بر اساس توضیحات ارائه‌شده در جشنواره، توسعه مدارس استاندارد و افزایش ظرفیت کلاس‌های درس از جمله اقداماتی است که می‌تواند در بهبود شرایط تحصیل دانش‌آموزان استان تهران نقش داشته باشد.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
آمارهای مطرح‌شده در جشنواره، از سهم چشمگیر خیرین در ساخت مدارس و کلاس‌های درس حکایت دارد؛ با این حال، میزان موفقیت مدرسه‌سازی را نمی‌توان تنها با شمار ساختمان‌های احداث‌شده یا حجم تعهدات مالی سنجید. تحقق عدالت آموزشی به این وابسته است که مدارس جدید در مناطق دارای بیشترین کمبود ساخته شوند، پروژه‌های نیمه‌تمام در زمان مشخص به بهره برداری برسند و کیفیت ساخت، ایمنی، تجهیزات و دسترسی دانش‌آموزان به معلمان و امکانات آموزشی نیز مورد توجه قرار گیرد. اعلام تعهد ۳۵ همتی خیرین، زمانی می‌تواند به نتیجه‌ای پایدار منجر شود که سهم تعهدات محقق‌شده، میزان پیشرفت پروژه‌ها، هزینه‌کرد منابع و زمان تحویل مدارس به‌صورت منظم و قابل ارزیابی منتشر شود. همچنین پیشنهاد می‌شود اطلاعات پروژه‌ها در پلتفرم «بساز مدرسه» با جزئیاتی مانند محل اجرا، میزان اعتبار مورد نیاز، درصد پیشرفت، زمان‌بندی تکمیل و گزارش نهایی هزینه‌کرد در دسترس عموم قرار گیرد.
مشارکت خیرین پشتوانه‌ای ارزشمند برای آموزش‌وپرورش است، اما مسئولیت تأمین آموزش باکیفیت و ایمن برای همه دانش‌آموزان همچنان بر عهده نظام عمومی آموزش‌وپرورش باقی می‌ماند؛ ازاین‌رو، کمک‌های مردمی باید در کنار برنامه‌ریزی پایدار دولت، نظارت عمومی و اولویت‌بندی بر پایه نیاز واقعی مناطق قرار گیرد.
