معاون سازمان انرژی اتمی ایران در کنفرانس بین‌المللی وزارتی برق هسته‌ای با میزبانی کره جنوبی، با انتقاد از سیاسی‌شدن آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، خواستار ایفای نقش مستقل، فنی و توسعه‌محور این نهاد شد و حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای کشور را نقض آشکار حقوق بین‌الملل خواند.
به گزارش فرهنگیان پرس، حسین درخشنده، معاون سازمان انرژی اتمی ایران و مدیرعامل شرکت تولید و توسعه انرژی اتمی، در کنفرانس بین‌المللی وزارتی برق هسته‌ای که به میزبانی دولت کره جنوبی برگزار شد، با اشاره به حق غیرقابل انکار کشورهای عضو معاهده عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای برای تحقیق، توسعه و استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، تأکید کرد که احترام به این حقوق و اجرای تعهدات عدم اشاعه باید به صورت متوازن و غیرتبعیض‌آمیز دنبال شود و هیچ یک نباید به بهانه دیگری نادیده گرفته شود.
او با انتقاد از عملکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «آژانس مطابق اساس‌نامه خود باید نهادی مستقل، فنی و توسعه‌محور باشد و در گسترش استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای و همکاری‌های فنی میان کشورهای عضو، بدون تبعیض ایفای نقش کند.» او ادامه داد: «متأسفانه تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که این نهاد تحت تأثیر ملاحظات سیاسی قرار گرفته و از ایفای نقش بی‌طرفانه مسئولیت‌های اساس‌نامه‌ای خود فاصله گرفته است.»
معاون سازمان انرژی اتمی ایران، حملات نظامی غیرقانونی ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز جمهوری اسلامی ایران را نمونه آشکار این وضعیت خواند و تصریح کرد: «این تأسیسات همگی تحت پادمان آژانس قرار دارند و این حملات، نقض آشکار منشور ملل متحد، حقوق بین‌الملل و قطعنامه‌های کنفرانس عمومی آژانس درباره ممنوعیت حمله به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز محسوب می‌شود.» او با انتقاد از واکنش آژانس به این حملات گفت: «با وجود مسئولیت‌های روشن آژانس در این خصوص، واکنش این نهاد با انتظارات مشروع جامعه بین‌المللی فاصله داشت و نتوانست از اصول بنیادین بی‌طرفی، حرفه‌ای‌گری و دفاع از رژیم حقوقی بین‌المللی حاکم بر استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای به طور مؤثر صیانت کند.»
درخشنده همچنین با اشاره به توقف طرح‌های نیروگاه‌های اتمی که طی قراردادهای مشخص با شرکت‌های بین‌المللی منعقد شده بود، اظهار کرد: «در نتیجه فشارهای سیاسی از ناحیه آمریکا و برخی کشورهای غربی، این طرح‌ها متوقف و زیان‌های هنگفتی به کشور ما وارد گردید.» او افزود: «در جنگ‌های ظالمانه اخیر نیز نیروگاه اتمی در دست ساخت توسط شرکت‌های ایرانی در نتیجه حملات جنایتکارانه آمریکا مورد اصابت قرار گرفت؛ این در حالی است که حفاظت از زیرساخت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای، موضوعی صرفاً ملی نیست، بلکه تعهد مشترک بین‌المللی برای آینده این صنعت است.»
معاون سازمان انرژی اتمی ایران با تأکید بر ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای کشور گفت: «برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران در خدمت رفاه ملت شریف ایران در حوزه‌های مختلف انرژی، بهداشت، امنیت غذایی، محیط زیست و صنایع قرار دارد و گواه شفافیت این برنامه، گزارش‌های مکرر آژانس و حجم عظیم بازرسی‌های صورت گرفته بازرسان آژانس است.» او با انتقاد از اتهام‌زنی‌های بی‌اساس گفت: «متأسفانه رژیم صهیونی و آمریکا و برخی کشورهای اروپایی با اتهام‌زنی‌های بی‌اساس و جوسازی رسانه‌ای با هدف مطامع سیاسی، در این خصوص دائماً سیاه‌نمایی می‌کنند.»
درخشنده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فناوری‌های نوظهور گفت: «فناوری‌های نوظهور از جمله راکتورهای پیشرفته و راکتورهای کوچک مدولار و هوش مصنوعی می‌توانند نقش مهمی در آینده انرژی جهان ایفا کنند، با این حال بهره‌مندی از این فناوری‌ها نباید به ابزاری برای ایجاد انحصار، اعمال محدودیت‌های سیاسی یا تبعیض میان کشورها تبدیل شود.» او تأکید کرد: «دسترسی برابر به فناوری‌های نوین هسته‌ای، انتقال دانش و همکاری‌های فنی باید مطابق اصول حقوق بین‌الملل و بدون هرگونه استاندارد دوگانه برای همه کشورهای متعهد به تعهدات بین‌المللی فراهم باشد.»
معاون سازمان انرژی اتمی ایران با اشاره به چالش‌های جهانی انرژی گفت: «امروزه تأمین پایدار انرژی، مقابله با تغییرات اقلیمی و تحقق اهداف توسعه پایدار از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی جامعه جهانی است و در این میان، انرژی هسته‌ای به عنوان منبعی پایدار و بدون کربن می‌تواند نقشی انکارناپذیر در کاهش گازهای گلخانه‌ای و تنوع‌بخشی به سبد تولید برق ایفا کند.»
او با اشاره به ظرفیت‌های علمی و فنی کشور اظهار کرد: «جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از ظرفیت‌های علمی، فنی و انسانی ارزشمند خود، توسعه فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای را به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر از راهبرد ملی خود در حوزه انرژی دنبال کرده است و تجربه ما در بهره‌برداری از نیروگاه اتمی بوشهر و توسعه توانمندی‌های داخلی، پشتوانه تداوم این مسیر است.» او افزود: «واحد یک نیروگاه بوشهر در حوزه برق هسته‌ای حائز بالاترین عملکرد ایمنی مطابق شاخص‌های عملکردی انجمن جهانی بهره‌برداران نیروگاه‌های اتمی در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ می‌باشد.»
درخشنده با اشاره به چشم‌انداز ۲۰ساله کشور گفت: «جمهوری اسلامی ایران با هدف‌گذاری توسعه برق هسته‌ای به میزان ۲۰ هزار مگاوات، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، افزایش بهره‌وری، توسعه زیرساخت‌ها، ارتقای استانداردهای ایمنی و تقویت هرچه بیشتر همکاری‌های بین‌المللی را در دستور کار خود قرار داده است.»
معاون سازمان انرژی اتمی ایران در پایان چهار اولویت پیشنهادی برای پیشبرد اهداف کنفرانس را چنین برشمرد: «نخست، تقویت همکاری‌های فنی، آموزش نیروی انسانی و توانمندسازی نهادهای نظارتی به ویژه در کشورهای در حال توسعه؛ دوم، رفع موانع تبعیض‌آمیز و تسهیل دسترسی به فناوری، تجهیزات، خدمات و سازوکارهای تأمین مالی متناسب با ماهیت بلندمدت پروژه‌های هسته‌ای؛ سوم، گسترش همکاری در ارزیابی و اعتبارسنجی فناوری‌های نوین با رعایت الزامات ایمنی، امنیت و پادمان و حفظ مسئولیت ملی کشورها؛ چهارم، تقویت تدابیر بین‌المللی برای پیشگیری از تهدید و حمله علیه تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز و جلوگیری از عادی‌سازی چنین اقداماتی.»
او در پایان تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران تأکید می‌کند که پیشرفت فناوری بدون محیطی با ثبات و چارچوبی منصفانه برای همکاری، به تنهایی تضمین‌کننده آینده برق هسته‌ای نیست و امید است این کنفرانس فراتر از تأکید بر ظرفیت‌های این صنعت، به اقداماتی عملی برای رفع موانع توسعه، حفاظت از زیرساخت‌ها و بهره‌مندی عادلانه کشورها از منافع آن بیانجامد.»
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
سخنان معاون سازمان انرژی اتمی ایران در کنفرانس بین‌المللی برق هسته‌ای در حالی بیان می‌شود که پرونده هسته‌ای کشور طی یک سال گذشته همچنان یکی از محورهای اصلی فشارهای سیاسی غرب بوده است. از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون، توقف همکاری‌های فنی با آژانس در مقاطعی، تشدید تحریم‌ها و در نهایت حملات نظامی به تأسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای، نشان‌دهنده الگویی است که در آن حقوق بین‌الملل و اساس‌نامه آژانس بیش از هر زمان دیگری تحت‌الشعاع ملاحظات سیاسی قرار گرفته است. آنچه در این میان برای افکار عمومی و به ویژه جامعه دانشگاهی و فرهنگی کشور اهمیت دارد، شفافیت کامل برنامه هسته‌ای و پاسخگویی نهادهای بین‌المللی به مسئولیت‌های قانونی خود است. تجربه سال‌های اخیر نشان می‌دهد که بی‌طرفی آژانس و پایبندی همه طرف‌ها به تعهدات متوازن، پیش‌شرط هرگونه همکاری پایدار است و بدون آن، نه امنیت انرژی جهان تضمین می‌شود و نه حق کشورها در استفاده صلح‌آمیز از فناوری هسته‌ای. انتظار می‌رود کنفرانس‌هایی از این دست، به جای بیانیه‌های تشریفاتی، به سازوکارهای عملی برای حفاظت از تأسیسات هسته‌ای و رفع تبعیض در دسترسی به فناوری منتهی شود؛ مطالبه‌ای که نه تنها حق ایران، بلکه حق همه کشورهای در حال توسعه است.
