به گزارش فرهنگیان پرس، در شرایط جنگی و تحریمی که ایران با آن مواجه است، بسیاری از خانواده‌های فرهنگی به دلیل گرانی مواد غذایی تازه و کمبود وقت، ناگزیر به استفاده از غذاهای آماده و بسته‌بندی شده روی آورده‌اند. چیپس، بیسکویت، سوسیس و کالباس، نوشابه و فست‌فودها به بخش جدایی‌ناپذیر سبد غذایی بسیاری از خانه‌ها تبدیل شده است. اما اکنون یک مطالعه جدید هشدار می‌دهد که این غذاهای به اصطلاح «فوق‌فرآوری‌شده» نه تنها سلامت جسمی، بلکه عملکرد مغز را نیز به شدت تهدید می‌کنند و خطر زوال عقل و کاهش تمرکز را افزایش می‌دهند.
براساس گزارش گروه علمی ایرنا به نقل از وبگاه سی‌ان‌ان، نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با افزایش خطر زوال عقل و کاهش توانایی توجه و تمرکز مرتبط است. طبق داده‌های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا، این غذاها حدود ۵۳ درصد از کالری مصرفی بزرگسالان و نزدیک به ۶۲ درصد از انرژی دریافتی کودکان در آمریکا را تشکیل می‌دهند. چیپس، بیسکویت، کیک‌های بسته‌بندی شده، سوسیس و کالباس، نوشابه‌ها و فست‌فودها از جمله رایج‌ترین مثال‌های این گروه غذایی هستند.
باربارا کاردوسو، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه موناش استرالیا، می‌گوید: «مصرف این غذاها با کاهش توجه و افزایش خطر زوال عقل در افراد میانسال و مسن همراه است.» این مطالعه ثابت می‌کند که مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده و زوال عقل با هم مرتبط هستند، اما نمی‌تواند اثبات کند که یکی علت دیگری است. پژوهشگران تأکید می‌کنند که این ارتباط حتی با رعایت رژیم غذایی مدیترانه‌ای نیز تغییری نمی‌کند؛ ضرر این غذاها از نحوه تولید و فرآوری آن‌ها ناشی می‌شود، نه به این دلیل که فرد غذای سالم کمتری می‌خورد.
تیلور کیمبرلی، استاد علم اعصاب دانشگاه هاروارد، این پژوهش را افزایش مهمی به شواهد روزافزون درباره آسیب‌های غذاهای فوق‌فرآوری‌شده بر مغز می‌داند. مطالعه مشابهی نشان داد که افزایش ۱۰ درصدی مصرف این غذاها، خطر اختلال شناختی را تا ۱۶ درصد افزایش می‌دهد. اما نکته امیدوارکننده این است که افرادی که این غذاها را با غذاهای طبیعی و فرآوری‌نشده جایگزین کردند، ۱۲ درصد کمتر در معرض خطر زوال شناختی قرار داشتند. این مطالعه بر روی بیش از ۲ هزار و ۱۰۰ استرالیایی ۴۰ تا ۷۰ ساله انجام شد. به ازای هر ۱۰ درصد افزایش مصرف این غذاها، کاهش مشخصی در توانایی تمرکز افراد مشاهده شد. توانایی تمرکز، پایه بسیاری از عملکردهای مهم مغزی مانند یادگیری و حل مسئله است.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
نتایج این مطالعه برای جامعه فرهنگیان ایران یک زنگ خطر جدی است. معلمان و اساتید که شغلشان مستلزم تمرکز بالا، حافظه قوی و توانایی حل مسئله در لحظه است، با مصرف این غذاها عملاً سرمایه شناختی خود را تاراج می‌کنند. در شرایط جنگ و فشار روانی که خود یکی از عوامل کاهش تمرکز است، اضافه کردن آسیب غذایی می‌تواند فاجعه‌بار باشد. وزارت بهداشت و وزارت آموزش و پرورش باید با همکاری یکدیگر، برنامه‌های آگاهی‌بخش گسترده‌ای درباره مضرات غذاهای فوق‌فرآوری‌شده راه‌اندازی کنند و جایگزین‌های سالم و ارزان (مانند میوه خشک، مغزها، لبنیات کم‌چرب و تنقلات خانگی) را به خانواده‌های فرهنگی معرفی نمایند. همچنین ممنوعیت فروش این مواد غذایی در بوفه مدارس و دانشگاه‌ها باید با جدیت تمام اجرا شود. فرهنگیان پرس به معلمان و اساتید توصیه می‌کند به جای چیپس و بیسکویت، از خرما، کشمش، گردو و بادام به عنوان میان‌وعده استفاده کنند و حتی‌الامکان غذای خانگی را جایگزین فست‌فودها و سوسیس و کالباس کنند. سرمایه‌گذاری بر سلامت مغز امروز، یعنی پیشگیری از آلزایمر و زوال عقل در میانسالی. در شرایطی که جنگ، سیستم بهداشت و درمان را تحت فشار قرار داده، پیشگیری از بیماری‌های مزمن مغزی یک ضرورت اقتصادی و ملی است.
