معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش از شناسایی ۱۴۱ هزار کودک بازمانده از تحصیل در سال تحصیلی گذشته خبر داد و گفت که عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با سهم بیش از ۹۷ درصدی، اصلی‌ترین دلایل این معضل هستند. حکیم‌زاده با اشاره به موفقیت بازگرداندن ۴۰ هزار دانش‌آموز در سال گذشته، بر ضرورت همکاری گسترده دستگاه‌های مختلف برای حل ریشه‌ای این مسئله تأکید کرد.
به گزارش فرهنگیان پرس، رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، با اشاره به اهمیت مأموریت این وزارتخانه در زمینه جذب بازماندگان از تحصیل، از شناسایی ۱۴۱ هزار کودک بازمانده از تحصیل در سال تحصیلی گذشته خبر داد. او با تبیین سازوکار شناسایی این کودکان، گفت: «با مقایسه آمارهای ثبت‌نام‌شدگان با داده‌های سازمان ثبت احوال، کودکانی که کد ملی آن‌ها موجود اما در فهرست ثبت‌نام مدارس نیستند، شناسایی می‌شوند. این فهرست‌ها به استان‌ها ارسال شده و برای هر دانش‌آموز یک پیگیری‌کننده اختصاصی تعیین می‌شود تا وضعیت آن‌ها به‌صورت میدانی بررسی گردد».
معاون آموزش ابتدایی با اشاره به اینکه بخش عمده این مسئله ناشی از عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نظیر فقر، بی‌سرپرستی، محرومیت شدید، تعصبات خانوادگی، جابه‌جایی و کودکان کار است، تصریح کرد که کمترین سهم مربوط به عوامل آموزشی است. او گفت: «تنها حدود ۳ درصد از موارد به مسائل آموزشی و دوری از مدرسه مربوط می‌شود». این آمار در حالی منتشر می‌شود که بر اساس گزارش‌های پیشین، سال‌هاست که معضل بازماندگی از تحصیل در ایران با ابعاد گسترده‌ای مواجه است و متأسفانه در سال‌های اخیر، روند شناسایی این کودکان روند صعودی داشته است.
حکیم‌زاده در ادامه به چالش‌های شناسایی این کودکان اشاره کرد و گفت که برخی از کودکان به دلیل تغییر آدرس یا مسدود بودن شماره تماس‌های ثبت‌شده در زمان تولد، قابل دسترسی نیستند. او همچنین تأکید کرد که کودکان دارای معلولیت‌های شدید باید از گروه بازماندگان واقعی از تحصیل تفکیک شوند. معاون آموزش ابتدایی با اشاره به تلاش‌های این وزارتخانه برای پوشش حداکثری مناطق محروم، اعلام کرد: «در حال حاضر ۳۵۸ مدرسه تک‌دانش‌آموزی داریم که برای هر یک، معلم اختصاصی در نظر گرفته شده است تا حق تحصیل برای همه کودکان تضمین شود».
او در پاسخ به این سؤال که چرا با وجود تلاش‌های گسترده، همچنان شاهد تعداد قابل توجهی بازمانده از تحصیل هستیم، اظهار داشت که حل ریشه‌ای این مسئله مستلزم همکاری فراتر از وزارت آموزش و پرورش است. حکیم‌زاده گفت: «اگرچه همکاران ما برای جذب کودکان تلاش می‌کنند، اما برای مقابله با عوامل اقتصادی و اجتماعی، نیاز به هم‌افزایی گسترده با سایر دستگاه‌ها وجود دارد». او با اشاره به تجربه موفق سال گذشته در بازگرداندن ۴۰ هزار دانش‌آموز، این موفقیت را مدیون همکاری دستگاه‌هایی نظیر وزارت دادگستری، سازمان ثبت احوال و مرکز آمار دانست و گفت که افزایش این همکاری‌های برون‌سازمانی، نتایج مطلوب‌تری را در پی خواهد داشت.
در شرایطی که امروز ۷ شهریور ۱۴۰۵، کشور در وضعیت آتش‌بس موقت به سر می‌برد و پیامدهای جنگ تحمیلی بر اقتصاد و معیشت خانواده‌ها سایه انداخته است، انتظار می‌رود شمار بازماندگان از تحصیل در سال جاری افزایش یابد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که جنگ و بحران‌های اقتصادی، ضعیف‌ترین اقشار جامعه را بیشتر تحت تأثیر قرار می‌دهد و کودکان کار و خانواده‌های فقیر، نخستین قربانیان این شرایط هستند. با وجود تأکید بر موفقیت‌های آماری، اما همچنان آمار ۱۴۱ هزار نفری بازماندگان، رقمی هشداردهنده است که نشان از عمق فاجعه در نظام آموزشی کشور دارد.

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

معضل بازماندگی از تحصیل، تنها یک مسئله آموزشی نیست؛ این یک بحران اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است که ریشه در فقر ساختاری، نابرابری‌های منطقه‌ای و ضعف سیاست‌های حمایتی دارد. با وجود تلاش‌های وزارت آموزش و پرورش در شناسایی و جذب این کودکان، اما تا زمانی که نهادهای متولی اقتصاد، رفاه و تأمین اجتماعی به وظایف خود در قبال خانواده‌های آسیب‌پذیر عمل نکنند، این چرخه معیوب ادامه خواهد یافت. آمار ۴۰ هزار نفری بازگشت به مدرسه در سال گذشته، اگرچه موفقیتی قابل‌توجه است، اما در برابر ۱۴۱ هزار کودک شناسایی‌شده و صدها هزار کودک دیگری که هنوز شناسایی نشده‌اند، قطره‌ای در دریا محسوب می‌شود. ضروری است دولت با تشکیل کارگروه ویژه و فرابخشی، ضمن تأمین معیشت پایدار برای خانواده‌های در معرض خطر، زمینه را برای حضور همه کودکان در مدارس فراهم کند. در غیر این صورت، با ادامه روند فعلی، نسل‌هایی از کودکان ایرانی از حق بنیادین خود برای تحصیل محروم خواهند ماند و آینده کشور با بحران عمیق‌تری از بی‌سوادی و نابرابری مواجه خواهد شد.