متخصصان هشدار می‌دهند مصرف خودسرانه و افراطی آنتی‌بیوتیک‌ها بدون نسخه پزشک، منجر به مقاومت ضد میکروبی، عدم تعادل فلور روده، اسهال شدید، عفونت‌های قارچی و تداخلات دارویی خطرناک می‌شود. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده درمان عفونت‌هایی مانند ذات‌الریه، سل و سوزاک به دلیل مقاومت آنتی‌بیوتیکی سخت‌تر شده است.

به گزارش فرهنگیان پرس، در شرایط جنگ تحمیلی و فشارهای اقتصادی، بسیاری از خانواده‌های فرهنگی به دلیل هزینه‌های بالای پزشک و زمانبر بودن نوبت‌دهی، ترجیح می‌دهند برای درمان سرماخوردگی، گلودرد یا تب فرزندان خود، از داروخانه‌ها آنتی‌بیوتیک تهیه کنند. این در حالی است که مصرف خودسرانه و بی‌رویه این داروها، عوارض جبران‌ناپذیری برای سلامت فرد و جامعه به همراه دارد. سازمان جهانی بهداشت سال‌هاست درباره بحران مقاومت آنتی‌بیوتیکی هشدار می‌دهد، اما به نظر می‌رسد آگاهی عمومی در ایران همچنان پایین است.

براساس گزارش ایسنا، آنتی‌بیوتیک‌ها رایج‌ترین ترکیب‌های ضد میکروبی هستند که به طور خاص برای مقابله با باکتری‌ها از طریق نابودی یا سرکوب کردن رشد آنها مورد استفاده قرار می‌گیرند. با ظهور فناوری و دسترسی آسان به اطلاعات، اکنون بسیاری از مردم معمولاً این داروها را بدون ارائه نسخه پزشک مصرف می‌کنند که همین امر منجر به افزایش موارد مصرف غیرضروری و در نتیجه افزایش مقاومت ضد میکروبی و عوارض جانبی آن شده است. متخصصان می‌گویند هنگامی که برای مدت زمان طولانی در مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک افراط شود، مقاومت آنتی‌بیوتیکی ایجاد می‌شود. مقاومت آنتی‌بیوتیکی زمانی رخ می‌دهد که ساختار باکتری در واکنش به مصرف این داروها تغییر کند.

طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، به دلیل مقاومت آنتی‌بیوتیکی، درمان عفونت‌هایی مانند ذات‌الریه، سل، سوزاک و سالمونلوز سخت‌تر می‌شود زیرا آنتی‌بیوتیک‌های مورد استفاده برای درمان آنها اثربخشی خود را تا حدودی از دست داده‌اند. به گزارش روزنامه هندوستان تایمز، پنج اثر مخرب افراط در مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها شامل عدم تعادل فلور روده، اسهال شدید ناشی از باکتری انتروکولیت، عفونت‌های قارچی در دهان، گلو و واژن، تداخلات دارویی خطرناک با داروهای قلبی و ضد صرع و در نهایت مقاومت ضد میکروبی است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که آنتی‌بیوتیک‌ها روی ویروس‌ها هیچ اثری ندارند و مصرف آن برای سرماخوردگی و آنفلوآنزا که منشأ ویروسی دارند، کاملاً بی‌فایده و صرفاً مضر است. طبق مطالعه مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا، کودکانی که به طور معمول برای درمان عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی مانند سرفه و سرماخوردگی آنتی‌بیوتیک دریافت می‌کنند، بیشتر مستعد ابتلا به سویه‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک باکتریایی به نام انتروکولیت با غشای کاذب هستند که می‌تواند باعث اسهال شدید و حتی مرگ شود.

 

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها در ایران به یک معضل ملی تبدیل شده است. بسیاری از معلمان و والدین فرهنگی به محض مشاهده اولین علائم بیماری در فرزند خود، سراغ آنتی‌بیوتیک می‌روند. این عادت خطرناک در شرایط جنگی که دسترسی به پزشک و آزمایشگاه محدودتر شده، می‌تواند یک فاجعه بهداشتی ایجاد کند. مقاومت آنتی‌بیوتیکی یعنی در آینده نزدیک، عفونت‌های ساده‌ای که امروز به راحتی درمان می‌شوند، می‌توانند جان بیماران را بگیرند. وزارت بهداشت باید با همکاری سازمان نظام پزشکی و داروسازی، فروش آنتی‌بیوتیک بدون نسخه را در سراسر کشور به طور کامل ممنوع و با متخلفان برخورد جدی کند. آموزش و پرورش نیز موظف است محتوای آموزشی درباره مصرف صحیح آنتی‌بیوتیک‌ها و خطرات مقاومت میکروبی را در کتب درسی علوم تجربی و زیست شناسی بگنجاند و برای معلمان دوره‌های ضمن خدمت برگزار کند. فرهنگیان پرس به خانواده‌ها توصیه می‌کند هرگز بدون تجویز پزشک، آنتی‌بیوتیک تهیه نکنند و در صورت تجویز، دوره درمان را کامل کنند (حتی اگر علائم بهبود یافته باشد). همچنین هرگز آنتی‌بیوتیک باقیمانده از دوره قبلی را برای بیماری جدید مصرف نکنند. حفظ قدرت آنتی‌بیوتیک‌های موجود، یک مسئولیت جمعی است.