معاون توسعه نرم‌افزار مرکز فناوری وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به آغاز پیش‌ثبت‌نام ۱۵۰ هزار دانش‌آموز در سامانه پنجره واحد، جزئیات مهمی را درباره امکان تغییر مدرسه پس از تأیید نهایی مدیر تشریح کرد. بر اساس آیین‌نامه «دفتر آمار»، خانواده‌ها تا پایان آبان‌ماه ۱۴۰۵ فرصت دارند بدون طی فرآیند سنگین «انتقالی»، مدرسه فرزند خود را تغییر دهند.
به گزارش فرهنگیان پرس، صابر اسدی معاون توسعه نرم‌افزار مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت آموزش‌وپرورش در شبکه خبر با اعلام آمار ۱۵۰ هزار نفری پیش‌ثبت‌نام دانش‌آموزان در ۴۸ ساعت گذشته، به تشریح فرآیند ثبت‌نام الکترونیک و دغدغه اصلی والدین یعنی تغییر مدرسه در ماه‌های مرداد و شهریور پرداخت.
او توضیح داد: فرآیند پیش‌ثبت‌نام به این صورت است که والدین با ورود به پنجره واحد آموزش‌وپرورش (سایت مای مدیو به آدرس my.medu.ir) و وارد کردن کد ملی و تاریخ تولد فرزند، مراحل را طی می‌کنند. در گام آخر، نوبت به تأیید مدیر مدرسه می‌رسد. اسدی با اشاره به قابلیت تغییر مدرسه برای والدین تا پیش از تأیید نهایی مدیر افزود: «تا پیش از آنکه مدیر مدرسه، تأیید نهایی را انجام دهد، والدین با هر بار مراجعه به پنجره واحد، امکان جابجایی و تغییر مدرسه انتخابی خود را دارند. این انعطاف‌پذیری برای رفع نگرانی‌های اولیه خانواده‌ها پیش‌بینی شده است.»
با این حال، مهم‌ترین بخش صحبت‌های معاون توسعه نرم‌افزار به وضعیت والدینی اختصاص داشت که مدیر مدرسه ثبت‌نام فرزندشان را به صورت کامل تأیید کرده، اما به دلایلی مانند تغییر مسکن یا جابجایی شغلی در ماه‌های مرداد و شهریور مجبور به تغییر مدرسه می‌شوند. اسدی در این خصوص تأکید کرد: «اگر مدیر، دکمه تأیید را زده و فرآیند ثبت‌نام کامل شده باشد، دیگر امکان ویرایش مستقیم در سامانه برای والدین وجود ندارد. چون با یک کد ملی نمی‌توان برای یک پایه، دو ثبت‌نام فعال در سامانه داشت.»

راهکار قانونی برای خانواده‌های در حال جابجایی

او راهکار قانونی این مشکل را تشریح کرد و گفت: آموزش‌وپرورش یک آیین‌نامه مشخص به نام «دفتر آمار» دارد. طبق این آیین‌نامه، دفتر آمار مدارس در آبان‌ماه هر سال تحصیلی بسته می‌شود. تا قبل از بسته شدن دفتر آمار (یعنی از الان تا پایان آبان)، هر دانش‌آموزی که نیاز به تغییر مدرسه داشته باشد، می‌تواند به مدرسه قبلی مراجعه کند. اسدی با تأکید بر اینکه نیازی به طی کردن فرآیند «انتقالی» سنگین در این بازه نیست، خاطرنشان کرد: «مدیر مدرسه مبدأ تا قبل از آبان‌ماه، می‌تواند آن دانش‌آموز را از لیست خود حذف کند. پس از حذف شدن، کد ملی دانش‌آموز آزاد می‌شود و خانواده می‌تواند به مدرسه جدید محل سکونت خود مراجعه و ثبت‌نام را انجام دهد. اما اگر این جابجایی بعد از آبان‌ماه اتفاق بیفتد، دانش‌آموز مشمول قوانین “انتقالی” خواهد شد که فرآیند متفاوتی دارد.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بر اساس قوانین آموزش و پرورش، ثبت‌نام دانش‌آموزان در پایه اول ابتدایی و پیش‌دبستانی از اردیبهشت‌ماه آغاز شده و تا پایان خرداد ادامه دارد. همچنین برای پایه‌های حساس مانند هفتم و دهم، به دلیل محدودیت ظرفیت مدارس دولتی و غیردولتی، نیازمند دقت و سرعت عمل بیشتری است.
معاون توسعه نرم‌افزار مرکز فناوری وزارت آموزش‌وپرورش در پایان به خانواده‌های مستأجر و در حال جابجایی توصیه کرد: «نگران نباشید؛ تا پایان آبان‌ماه فرصت دارید. کافی است ابتدا با مدرسه ثبت‌نام‌شده هماهنگ کنید تا دانش‌آموز حذف شود، سپس در مدرسه جدید ثبت‌نام انجام دهید. نیازی به مراجعه دوباره به پنجره واحد نیست.»

زیر ذره بین فرهنگیان پرس

با وجود وعده مسئولان برای ایجاد انعطاف‌پذیری در فرآیند ثبت‌نام، اما همچنان جای خالی یک سازوکار شفاف و از پیش اعلام‌شده برای خانواده‌های در معرض جابجایی احساس می‌شود. در شرایط کنونی که کشور در آتش‌بس موقت پس از تنش‌های نظامی به سر می‌برد و بسیاری از خانواده‌های فرهنگی و نظامی با جابجایی‌های شغلی ناخواسته مواجه هستند، صرفاً اتکا به آیین‌نامه دفتر آمار و هماهنگی سلیقه‌ای با مدیر مدرسه، می‌تواند منشأ بروز مشکلات عدیده شود. به عبارت دقیق‌تر، آنچه امروز به عنوان «انعطاف» از آن یاد می‌شود، در عمل نوعی «بحران گردانی» پس از وقوع بحران جابجایی است. آنچه ضروری به نظر می‌رسد، طراحی یک سامانه «درخواست انتقال خودکار» است که در آن، به محض ثبت تغییر آدرس توسط خانواده در سامانه ملی املاک یا ثبت تغییر محل خدمت سرپرست خانوار در سامانه‌های دستگاه متبوع، فرآیند آزادسازی کد ملی و معرفی خودکار به مدرسه جدید آغاز شود. تجربه ثبت‌نام ۱۵۰ هزار نفری ۴۸ ساعته اخیر نشان داد که ظرفیت فنی این کار در وزارت آموزش‌وپرورش وجود دارد؛ آنچه مفقود است، اراده برای پیش‌دستی بر نیاز متغیر خانواده‌های ایرانی در شرف جابجایی است. از سوی دیگر، بهتر است وزارت آموزش‌وپرورش با صدور یک بخشنامه الزام‌آور، همه مدیران مدارس را موظف به پاسخگویی و همکاری حداکثری با خانواده‌های مستأجر کند و در سامانه پنجره واحد، گزینه «درخواست انصراف از ثبت‌نام» را به صورت مستقیم در اختیار والدین قرار دهد، نه از طریق مراجعه حضوری و هماهنگی با مدیر. این مهم، گامی بلند در جهت تحقق دولت الکترونیک و کاهش استرس‌های مضاعف بر دوش معلمان و خانواده‌های فرهنگی خواهد بود؛ موضوعی که متأسفانه تا امروز، مصداق عینی «حرف حسابی اما عمل ناقص» بوده است.