به گزارش فرهنگیان پرس، براساس گزارش روابط عمومی تماشاخانه سنگلج، همکاری قدیمی‌ترین تماشاخانه فعال تهران با رویداد بینادانشگاهی روبنا در مراسمی با حضور اتابک نادری مدیرکل هنرهای نمایشی، مهدی افشین‌نژاد مدیر تماشاخانه سنگلج، رحمت امینی مدیر کانون نمایش‌های آیینی و سنتی، شایان صدرزاده دبیر رویداد روبنا و جمعی از اعضای شورای علمی این رویداد کلید خورد. براساس این توافق، دبیرخانه روبنا با حمایت و پذیرش تماشاخانه سنگلج و حکم مدیرکل هنرهای نمایشی در تالار سنگلج مستقر می‌شود و ساز و کار اجرای آثار دانشجویی در جدول برنامه‌های این تماشاخانه در جلسات بعدی مشخص خواهد شد.
اتابک نادری در این جلسه با نقد نگاه رایج به بحران تئاتر گفت: «سال‌ها فرهیختگان، بزرگان و تحصیل‌کردگان تئاتر تنها یک بخش از این هنر را به ما آموختند و هر بار مشکل تئاتر ما را آموزش و بودجه عنوان کردند؛ در صورتی که مشکل این‌ها نیست. دانشگاه‌های ما، مراکز آموزش عالی معتبر و تعداد بالای دانشجویان و فارغ‌التحصیلان نشان می‌دهد که مشکل آموزش نداشته‌ایم.»
وی افزود: «اما بیان نشد که اگر از هر ۳۰۰۰ فارغ‌التحصیل ۱۰۰ نفر عالی باشند، کجا استعدادیابی می‌شوند و چگونه باید کار کنند؟ در دوره‌هایی نیز مشکل مالی وجود نداشته است، چرا که سالن‌های بزرگی ساخته شدند. مشکل آنجاست که چگونه کار کردن و چگونه ادامه دادن را نیاموختیم. من می‌گویم شاکله و ساختار.»
مدیرکل هنرهای نمایشی با اشاره به تاریخچه تماشاخانه سنگلج ادامه داد: «در زمان آقای طباطبایی پنج گروه تئاتری و پنج کارگردان، لیدر تأمین برنامه این تماشاخانه می‌شوند؛ در اداره تئاتر مستقر می‌شوند، تولید می‌کنند و نمایش‌هایشان در سنگلج روی صحنه می‌رود. طی سال‌های بعد این ساختار را از دست می‌دهیم و در ادامه، تئاتر حرفه‌ای و تئاتر دولتی آسیب می‌خورد. در مجامع دانشگاهی درباره تئاتر حرف می‌زنیم، ولی از اینکه ساختار تولید در کجا شکل می‌گیرد صحبت نمی‌کنیم.»
«روبنا باید زیربنا شود»
نادری با تأکید بر اینکه این رویداد دانشجویی نباید در حد یک برنامه نمایشی باقی بماند، گفت: «روبنا باید یک سال دیگر تبدیل به زیربنا بشود. همان‌طور که درباره اثر حرف می‌زنیم، باید درباره هسته گروه و روند تولیدش نیز صحبت کنیم. پیشنهادم این بود که آقای امینی برای این رویداد رابطه‌ای بین دانشگاه و سالن تئاتر تعریف کند تا به شکل آنسامبل یا کنسرواتوار، تغذیه علمی در دانشگاه و تولید و اجرا در سالن تئاتر صورت بگیرد.»
وی با یادآوری سخن سعید امیرسلیمانی، بازیگر و کارگردان پیشکسوت، در آیین سالروز تأسیس سنگلج گفت: «امیرسلیمانی روز تولد سنگلج جمله خوبی گفت: آقا ما تیم پیشکسوتان هستیم، تیم امید را وارد بازی کنید! تعبیر زیبایی بود.» نادری در پایان با بیان اینکه تنها تماشاخانه سنگلج است که طی سال‌های فعالیتش هویت تئاتر ایرانی را حفظ کرده، تصریح کرد: «دورنمای من این است که هسته حرفه‌ای تئاتر و هویت حرفه‌ای سالن‌های تئاتر شکل بگیرد.»
مهدی افشین‌نژاد، مدیر تماشاخانه سنگلج، نیز در این جلسه گفت: «طی چند سال گذشته، باکس دانشجویی در تماشاخانه سنگلج فعال بوده است. سال گذشته نیز میزبان یکی از نمایش‌های رویداد روبنا بودیم. امسال شخصاً از محمد احمدی، کارگردان آن نمایش، دعوت کردم که نمایش جدیدش را روی صحنه ببرد و از یکشنبه اجرای آن شروع می‌شود؛ چون تواناییش را دیدم، امسال برای کار به او پیشنهاد دادم.» وی با تأکید بر لزوم تعریف سازوکاری که با وجود تعداد زیاد متقاضیان، هویت باکس دانشجویی حفظ شود، افزود: «طی جلسات بعدی ساز و کار اجرایی روبنا و اینکه چگونه در جدول برنامه‌های سنگلج قرار بگیرد مشخص خواهد شد.»
دکتر رحمت امینی، مدیر کانون نمایش‌های آیینی و سنتی، نیز درباره شکل‌گیری این رویداد گفت: «در این رویداد به وجوه علمی نمایش‌های ایرانی علاوه بر وجه تاریخی درس نمایش در ایران توجه می‌شود.» وی درباره ساختار روبنا توضیح داد: «روبنا یک شورای سیاست‌گذاری دارد و دبیرش از بین دانشجویان انتخاب می‌شود که امسال آقای شایان صدرزاده دبیر رویداد روبنا است. در شورای سیاست‌گذاری از هر دانشگاه یک نماینده حضور دارد. علاوه بر شورای سیاست‌گذاری، این رویداد دارای شورای علمی متشکل از اساتید درس نمایش ایرانی و مدرسان و کارگردانان این حوزه خواهد بود.» در ادامه جلسه، صدرزاده نحوه برگزاری رویداد، انتشار فراخوان و جزئیات اجرایی روبنا را تشریح کرد و استادان حاضر دیدگاه‌های خود را مطرح کردند.
استقرار دبیرخانه روبنا در سنگلج، ادامه مسیری است که از دو سال پیش آغاز شده است. فراخوان نخستین دوره این رویداد در آبان ۱۴۰۳ به همت کانون نمایش‌های آیینی و سنتی منتشر شد و براساس گزارش خبرگزاری ایلنا، هیئت انتخاب پس از مشاهده ۵۱ اثر دانشجویی، ۱۸ اجرا را به مرحله دوم فرستاد که با همکاری تماشاخانه طهران از ۲۶ بهمن تا ۴ اسفند ۱۴۰۳ برگزار شد؛ دبیرخانه وقت روبنا در همان اطلاعیه تأکید کرده بود که این برنامه «نه یک جشنواره مرسوم، بلکه مسیری برای زنده نگه‌داشتن سنت دیرپای نمایش ایرانی در عرصه آکادمیک است.» در شهریور ۱۴۰۴ نیز نشست شورای سیاست‌گذاری و مدیران گروه‌های نمایش دانشگاه‌ها برای دوره دوم برگزار شد و صدرزاده به گزارش خبرگزاری آنا گفت: «روبنا تلاشی است برای ایجاد بستری در دانشگاه‌ها تا دانشجویان بتوانند در حوزه نمایش‌های ایرانی فعال شوند. هرچند جایگاه این گونه نمایشی در آموزش دانشگاهی کمرنگ شده، اما علاقه دانشجویان همچنان پررنگ است.» فراخوان دوره دوم نیز ۱۹ مهر ۱۴۰۴ منتشر شد.
تماشاخانه سنگلج که در ۱۸ مهر ۱۳۴۴ همراه با نخستین جشنواره نمایش‌های ایرانی افتتاح شد و در سال ۱۳۸۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید، مهر امسال آیین نکوداشت شصت‌ویک‌سالگی خود را برگزار کرد. به گزارش پلاتو هنر، نادری در همان آیین از برنامه‌ریزی برای استقرار روبنا با هدایت رحمت امینی در این تماشاخانه خبر داده و هدف را تبدیل سنگلج به پایگاهی برای تئاتر ایرانی با مشارکت پیشکسوتان، جوانان و استادان دانشگاه عنوان کرده بود؛ در همان مراسم، امیرسلیمانی خواستار تشکیل «تیم امید» برای پرورش نسل جدید هنرمندان تئاتر شده بود.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
اعتراف صریح مدیرکل هنرهای نمایشی به اینکه مشکل تئاتر «شاکله و ساختار» است، پیش از هر چیز پرسشی را پیش روی خود دستگاه متولی می‌گذارد: اگر سال‌ها بودجه صرف ساخت سالن شد اما سازوکار استعدادیابی و تداوم گروه‌ها شکل نگرفت، مسئولیت این خلأ با کیست؟ برای هزاران دانشجو و دانش‌آموخته رشته‌های نمایش که پس از فارغ‌التحصیلی مسیر روشنی برای ورود به صحنه حرفه‌ای ندارند، استقرار یک دبیرخانه در سالنی تاریخی تنها زمانی معنا پیدا می‌کند که به تعهدات مکتوب تبدیل شود. روبنا تاکنون نشان داده که اشتیاق دانشجویان به نمایش ایرانی واقعی است، اما رویدادهای دانشجویی در ایران بارها با تغییر مدیران یا کاهش اعتبارات متوقف شده‌اند. برای اینکه وعده «روبنا باید زیربنا شود» به شعار تقلیل نیابد، پیشنهاد می‌شود سهم مشخص و ثابتی از سانس‌های سنگلج به‌صورت سالانه به آثار برگزیده دانشجویی اختصاص یابد، تفاهم‌نامه‌ای رسمی میان اداره کل هنرهای نمایشی و دانشکده‌های هنر برای پیوند واحدهای درسی نمایش ایرانی با تولید در سالن امضا شود، معیارهای انتخاب و سهم‌بندی باکس دانشجویی شفاف و عمومی اعلام شود و حمایت مالی حداقلی از گروه‌های جوان در کنار مشاوره پیشکسوتان پیش‌بینی شود. همچنین دانشگاه فرهنگیان و مدارس می‌توانند از ظرفیت این آثار در قالب اجراهای آموزشی برای دانش‌آموزان بهره ببرند تا نمایش ایرانی تنها در سالن‌های پایتخت محصور نماند. در غیر این صورت، روبنا نیز ممکن است به فهرست رویدادهایی بپیوندد که با سخنرانی‌های امیدوارکننده آغاز شدند و بی‌صدا به پایان رسیدند.
