معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش از آغاز اجرای «زیستبوم جدید برنامه درسی» در دوره اول ابتدایی خبر داد و تأکید کرد که تحول در نظام آموزشی، بدون توانمندسازی معلمان و تغییر نگاه از کتابمحوری به یادگیریمحوری، به نتیجه نخواهد رسید. بر اساس این طرح، راهبران آموزشی بهعنوان حلقه اتصال سیاستهای کلان به کلاس درس، نقش محوری در تحقق عدالت آموزشی، بومیسازی محتوا و اشاعه فناوریهای نوین ایفا میکنند.
به گزارش فرهنگیان پرس، رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، ظهر امروز (سهشنبه، ۱۰ شهریور ۱۴۰۵) در نشست «زیستبوم جدید برنامه درسی» ویژه معاونان آموزش ابتدایی سراسر کشور در اصفهان، از تحولی بنیادین در نظام آموزشی دوره ابتدایی خبر داد. او با تأکید بر نقش کلیدی راهبران آموزشی در این تحول، گفت: «راهبران آموزشی حلقه وصلی هستند که سیاستهای کلان را به برنامه عمل در حوزه درسی تبدیل میکنند. اگر حمایت و نقشآفرینی شما نباشد، به سرمنزل مقصود نخواهیم رسید».
حکیمزاده با اشاره به حمایت وزیر آموزش و پرورش از این برنامه تحولی، خاطرنشان کرد که مهمترین مأموریت راهبران آموزشی، تغییر نگاه نظام آموزشی از «چه تدریس شده» به «دانشآموز چه یاد گرفته» است. او بومیسازی برنامههای درسی متناسب با شرایط، اقلیم و بستر هر منطقه و همچنین اشاعه فناوریهای عصر هوش مصنوعی و تحول دیجیتال در مدارس را از دیگر مأموریتهای مهم این گروه برشمرد.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با انتقاد از وضعیت گذشته، گفت: «برنامههای درسی که پیشتر تولید میشد، معمولاً بهدلیل نبود راهبر درسی، بیسرپرست بود. از سازمان تولید میشد و هر معلمی بر اساس برداشت خود آن را اجرا میکرد؛ در نتیجه اهداف تربیتی محقق نمیشد». او تأکید کرد که باید «فرهنگ برنامه درسی» را در مدارس جاری و ساری کنیم و برنامه تحول درسی را به یک فرهنگ تبدیل کنیم.
در این نشست، حکیمزاده به جشنواره «افقهای نو در تدریس، مهارتآموزی و فناوری» نیز اشاره کرد و گفت: آثار این جشنواره از سطح مدرسه به منطقه و سپس به سطح استانی داوری شد و برای ارزیابی با یک ترازو و یک متر، تیمی متمرکز در تهران مأمور شد تا آثار منتخب استانها را بررسی کند. او افزود: «گروهی که مورد تقدیر قرار گرفتند، پیشگامان این برنامه تحولی خواهند بود».
بر اساس گزارشهای منتشرشده، اجرای آزمایشی «برنامه درسی مدرسای» از ابتدای مهر ۱۴۰۴ در هشت مدرسه از مناطق ۲ و ۱۶ تهران، شهر ری و شهر قدس آغاز شده است. حجتالاسلام علیلطیفی، رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، نیز در آیین اختتامیه همین جشنواره از توسعه اجرای این طرح در ۲۰۰ مدرسه و ۵۰۰ کلاس درس کشور در سال تحصیلی پیشرو خبر داد و آن را گامی در جهت تحول نظام آموزش و پرورش دانست. به گفته او، از این تعداد، ۱۶۳ مدرسه دولتی، ۲۲ مدرسه غیردولتی و ۹ مدرسه عشایری و چندپایه هستند تا بتوانند عدالت آموزشی را در مناطق مختلف محقق کنند.
برنامه جدید درسی با رویکرد «مدرسای» به دنبال عبور از آموزش تکبعدی و حرکت به سوی یادگیری تلفیقی، مهارتمحور و متناسب با نیازهای نسل دیجیتال است. در این رویکرد، به جای تمرکز صرف بر کتاب درسی، تنوعبخشی به منابع آموزشی، تقویت نقش مدرسه، افزایش اختیار و مسئولیت معلم و ایجاد فهم مشترک در سطوح مختلف نظام آموزشی مدنظر قرار گرفته است.
حکیمزاده در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر لزوم توانمندسازی معلمان در کنار تحول برنامه درسی، تصریح کرد: «توجه به تحول در برنامه درسی بدون توجه به توانمندسازی معلمان و تحول در شیوههای آموزش نیز ما را به سرمنزل مقصود نمیرساند». او برنامههای «توانا»، اصلاح روشهای تدریس، آموزشهای فعال، مهارتآموزی، توسعه سواد دیجیتال و هوش مصنوعی را از جمله برنامههای دنبالشده در این راستا برشمرد.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
بیشک، تغییر «زیستبوم برنامه درسی» از کتابمحوری به یادگیریمحوری، یکی از مهمترین و ضروریترین تحولات نظام آموزشی کشور است که میتواند مسیر تعلیم و تربیت را برای دهههای آینده دگرگون کند. با این حال، پرسش اساسی اینجاست که آیا این تحول بزرگ، با وجود نگاه مثبت مسئولان، از مرحله شعار و آزمایش پایلوت فراتر خواهد رفت و به تمام مدارس کشور، به ویژه در مناطق محروم و عشایری، تسری خواهد یافت؟ تجربه تاریخی نشان داده که بسیاری از طرحهای تحولآفرین در آموزش و پرورش، به دلیل ضعف در نظارت، نبود منابع پایدار و غفلت از توانمندسازی نیروی انسانی، در عمل با شکست مواجه شدهاند. همچنین با توجه به اینکه حدود یک سال از اجرای آزمایشی این طرح در هشت مدرسه میگذرد، انتظار میرفت گزارش شفافتری از دستاوردها، چالشها و بازخوردهای معلمان و دانشآموزان به افکار عمومی ارائه شود. آنچه امروز بیش از هر چیزی ضرورت دارد، عزمی جدی برای تأمین اعتبار، تجهیز مدارس، توانمندسازی معلمان و نظارت مستمر بر اجرای این برنامه است تا مبادا این تحول بزرگ نیز مانند بسیاری از وعدههای پیشین، در پیچوخمهای بروکراسی اداری و کمبود منابع، به فراموشی سپرده شود و نسلی که چشم به آیندهای روشنتر دارد، باز هم در انتظار تحقق عدالت آموزشی باقی بماند.
