به گزارش فرهنگیان پرس، سازمان بیمه سلامت ایران با انتشار اطلاعیهای نسبت به کلاهبرداری تلفنی با موضوع صدور کارت بیمه سلامت هشدار داد. در این اطلاعیه که روز چهارشنبه ۱۱ شهریور ماه ۱۴۰۵ منتشر شد، آمده است که عدهای سودجو با بهرهگیری از روشهای تهدیدآمیز و در قالب تماسهای تلفنی، ادعای کذب صدور کارت الکترونیک و فیزیکی بیمه سلامت را مطرح کرده و اقدام به فریب افکار عمومی و کلاهبرداری میکنند. سازمان بیمه سلامت ایران تأکید کرده است که هیچگونه تماس تلفنی برای صدور کارت فیزیکی و الکترونیک در ازای واریز وجه نداشته و تمامی خدمات بیمه سلامت در بستر سامانههای الکترونیک رسمی ارائه میشود.
بر اساس این اطلاعیه، افراد سودجو پس از ادعای نادرست جایگزینی کارتهای الکترونیکی، اقدام به اعلام شماره کارتهای بانکی شخصی کرده و وجوه متفاوتی را تحت عنوان هزینه صدور کارت سلامت از شهروندان و بیمهشدگان مطالبه و دریافت میکنند. سازمان بیمه سلامت ایران با تأکید بر اینکه مقابله اثربخش با اینگونه تحرکات سودجویانه و پیشگیری از تضییع حقوق هموطنان، مستلزم اطلاعرسانی مستمر، فراگیر و آگاهیبخشی شفاف است، از مردم خواسته است که صرفاً از طریق سامانه شهروندی بیمه سلامت به نشانی csp.ihio.gov.ir یا مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت نسبت به برقراری پوشش بیمه سلامت با توجه به دهک درآمدی خانوار اقدام کنند. همچنین شهروندان میتوانند از طریق تماس با تلفن ۱۶۶۶ سوالات خود را مطرح کرده و راهنمایی لازم را دریافت کنند.
بررسیهای فرهنگیان پرس نشان میدهد که این نخستین بار نیست که سازمان بیمه سلامت نسبت به کلاهبرداریهای مشابه هشدار میدهد. در دیماه سال ۱۴۰۴، این سازمان طی اطلاعیهای اعلام کرد که برخی شرکتهای خصوصی با ارسال پیامکهای انبوه، افراد را به پرداخت هزینه برای دریافت کارت هوشمند بیمه سلامت ترغیب میکنند، در حالی که سازمان هرگونه کارت فیزیکی جدید را منتفی اعلام کرده و تنها کارت الکترونیک از طریق سامانه قابل دریافت است. همچنین در اردیبهشتماه ۱۴۰۵، رئیس سازمان بیمه سلامت ایران در نشست خبری خود از شناسایی چندین پرونده کلاهبرداری با این شیوه خبر داد و گفت که مراجع قضایی برای برخورد با متخلفان وارد عمل شدهاند. با این حال، به نظر میرسد که این هشدارها کافی نبوده و سودجویان همچنان با تغییر روشهای خود، شهروندان را هدف قرار میدهند.
آمارها نشان میدهد که در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۵، بیش از ۲۰۰۰ شکایت مردمی درباره تماسهای مشکوک با موضوع بیمه سلامت در سامانه ثبت شده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۳۵ درصدی داشته است. بیشترین قربانیان این کلاهبرداریها، سالمندان و سرپرستان خانوارهای کمدرآمد هستند که با شنیدن عبارت «صدور کارت جدید» و تهدید به قطع خدمات درمانی، سریعاً اقدام به واریز وجه میکنند. در برخی موارد، سودجویان حتی با جعل نام سازمان بیمه سلامت، شماره حسابهای شخصی را به عنوان حساب رسمی سازمان معرفی کرده و مبالغی از ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان از قربانیان دریافت کردهاند. این در حالی است که سازمان بیمه سلامت صراحتاً اعلام کرده که هیچگونه هزینهای برای صدور کارت الکترونیک دریافت نمیشود و خدمات پایه بیمه سلامت بر اساس دهک درآمدی خانوار و به صورت رایگان یا با پرداخت حداقلی ارائه میگردد.
از سوی دیگر، برخی کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات معتقدند که ضعف در سامانههای احراز هویت و نبود یک درگاه واحد و مطمئن برای ارتباط با بیمهشدگان، زمینهساز اینگونه کلاهبرداریها شده است. شهروندان به دلیل عدم آگاهی از نحوه صحیح استعلام پوشش بیمهای خود، به راحتی فریب تماسهای تلفنی را میخورند. در حالی که سازمان بیمه سلامت میتوانست با طراحی یک اپلیکیشن رسمی با قابلیت ارسال نوتیفیکیشن و پیامهای هشداردهنده، از بسیاری از این سوءاستفادهها جلوگیری کند. همچنین هماهنگی بیشتر با پلیس فتا و اپراتورهای تلفن همراه برای مسدودسازی شمارههای کلاهبرداری، یکی از راهکارهای فوری است که تاکنون به طور کامل اجرایی نشده است.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
آسیبشناسی این پدیده نشان میدهد که کلاهبرداری با عنوان بیمه سلامت، تنها یک جرم ساده نیست، بلکه نشانهای از شکاف عمیق بین نظام اداری کشور و نیازهای واقعی مردم است. از یک سو، سازمان بیمه سلامت با وجود اطلاعرسانیهای مکرر، همچنان نتوانسته یک سازوکار واحد و قابل اطمینان برای ارتباط با بیمهشدگان ایجاد کند. سامانه csp.ihio.gov.ir اگرچه در دسترس است، اما بسیاری از شهروندان به ویژه در گروههای سنی میانسال و سالمند، توانایی استفاده از آن را ندارند و ناچار به مراجعه به دفاتر پیشخوان میشوند که خود مستلزم صرف زمان و هزینه است. از سوی دیگر، دستگاه قضایی و پلیس فتا نیز به نظر میرسد با سرعت کافی با این پروندهها برخورد نمیکنند، چرا که مجرمان با تغییر شماره تلفن و حساب بانکی، به راحتی از مجازات فرار میکنند.
آنچه ضرورت دارد، اجرای یک کمپین ملی آگاهیبخشی با همکاری صداوسیما، وزارت ارتباطات و سازمان بیمه سلامت است تا مردم بدانند که هیچ تماس رسمی برای دریافت وجه انجام نمیشود و تنها مرجع معتبر، سامانههای اعلامی است. همچنین باید سازوکاری تعریف شود که شهروندان بتوانند به سرعت شمارههای مشکوک را گزارش داده و در کوتاهترین زمان ممکن آن شمارهها مسدود شوند. در سطح کلانتر، وزارت بهداشت و سازمان برنامه و بودجه باید بودجه کافی برای نوسازی سامانههای بیمهای و توسعه خدمات الکترونیک اختصاص دهند تا فاصله بین سازمان و مردم کاهش یابد. بیتردید، تا زمانی که نظام اداری کشور به جای پیشگامی در خدمترسانی الکترونیک، در موضع واکنش به تخلفات باقی بماند، این گونه کلاهبرداریها نه تنها پایان نمییابد، بلکه با روشهای پیچیدهتر ادامه خواهد یافت. فرهنگیان و خانوادههای ایشان که بخش بزرگی از بیمهشدگان را تشکیل میدهند، باید بیش از دیگران مراقب این تماسها باشند و هرگونه درخواست وجه را بدون استعلام از تلفن ۱۶۶۶، بیپاسخ بگذارند.
