به گزارش فرهنگیان پرس، موج جدیدی از نارضایتی در میان کارگران بیکار شده در دوره جنگ اخیر شکل گرفته است. خبرنگار ایلنا با بررسی میدانی از وضعیت پرداخت مقرری بیمه بیکاری نشان میدهد که فرآیندهای اداری طولانی و عدم شفافیت سازمان تامین اجتماعی، زندگی هزاران خانوار کارگری را با بحران مواجه کرده است. متقاضیانی که در اسفند و فروردین ماه تمام مراحل ثبتنام را طی کرده و پیامک نهایی را دریافت نمودند، تا امروز (۱۹ خرداد ۱۴۰۵) موفق به دریافت حقوق قانونی خود نشدهاند.
بر اساس این گزارش، آمار دقیق متقاضیان معلوم نیست، اما فعالان کارگری جمعیت آنها را بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفر تخمین میزنند. در شرایط آتشبس موقت که اقتصاد کشور هنوز در شوک حملات پیشین صهیونی-آمریکایی به سر میبرد، این تاخیر سهماهه میتواند به جرقهای برای بحرانهای اجتماعی تبدیل شود.
مجید رحمتی، عضو هیئت مدیره کانون شوراهای اسلامی کار تهران، در این باره به ایلنا گفت: «واقعیت این است که نه مدیران استانی تامین اجتماعی و نه مدیران ادارات کار شهرستانها اطلاعی از کلیت وضعیت پرداخت مقرری بیمه بیکاری ندارند و به همین دلیل شاید در ارائه اطلاعات دستبهعصا حرکت میکنند. آنچه ما میدانیم، اطلاعات محدودی از ثبتنامکنندگان است. تا جایی که مشاهده کردیم، ثبتنامکنندگان اسفند و فروردین هنوز پس از سه ماه چیزی دریافت نکردهاند.»
وضعیت قرمز در استانهای صنعتی
بررسیهای میدانی نشان میدهد که این بحران تنها محدود به پایتخت نیست. عیدعلی کریمی، دبیر اجرایی خانه کارگر تبریز، با ابراز نگرانی از وضعیت کارگران بیکار شده در جنگ گفت: «ما از بین متقاضیان بیمه بیکاری در دوره جنگ و پس از آن، کسی را ندیدیم که مقرری دریافت کرده باشد.» او در عین حال به تناقض آماری اشاره کرد و افزود: «مدیرکل تامین اجتماعی استان اطلاع داده که از میان ۴ هزار متقاضی جدید در قزوین، دستکم ۵۰ درصد در حال دریافت مقرری هستند. اما واقعیت میدانی چیز دیگری است.»
مجتبی حاجیزاده، دبیر اجرایی خانه کارگر آران و بیدگل، نیز با تایید این وضعیت هشدار داد که با معرفی تدریجی کارگران توسط واحدهایی که قبلاً از این کار طفره میرفتند، نرخ متقاضیان صندوق بیکاری به زودی به یک میلیون نفر خواهد رسید. او در گفتگو با ایلنا تصریح کرد: «این تاخیر در تمام شهرها و استانها وجود دارد و اگر احیاناً مقام مسئولی مدعی چیز دیگری است، باید بیاید و شفافسازی کند.»
پیشینه موضوع؛ بحرانی که از زمستان ۱۴۰۴ شروع شد
این نخستین بار نیست که صندوق بیمه بیکاری با بحران کمبود منابع مواجه میشود. بررسی سوابق از ابتدای سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که با تشدید حملات هوایی به تاسیسات صنعتی و انرژی کشور در پاییز و زمستان سال گذشته، موج گستردهای از بیکاری اجباری در صنایع فولاد، پتروشیمی و نساجی ایجاد شد. در اسفند ۱۴۰۴، دولت وقت با تصویب آییننامهای ویژه، وعده پرداخت سریع مقرری به بیکاران جنگی را داد، اما وعدهها تا امروز محقق نشده است. کارشناسان معتقدند که جنگ تحمیلی، منابع صندوق را که عمدتاً از محل حق بیمه کارفرمایان تامین میشد، به دلیل تعطیلی یا نیمهتعطیلی هزاران واحد تولیدی، به شدت کاهش داده است.
روایتی متفاوت از گلستان و یک تخلف آشکار در بروجرد
در استان گلستان که آسیب صنعتی مستقیمی ندیده، وضعیت کمی متفاوت است. غلامرضا طالبا، دبیر اجرایی خانه کارگر این استان، گفت: «بسیاری از واحدها به صورت غیرمستقیم آسیب دیدند. متاسفانه موارد سوءاستفاده کارفرما از شرایط جنگی و اخراج نیروی کار در استان گلستان بالا بود که این رفتار موجب طولانی شدن فرآیند بررسی پروندهها شد. از زمان جنگ تا امروز ۱۵۰۰ پرونده پذیرفته شده، اما از این تعداد تنها ۱۵۰ نفر (۱۰ درصد) در حال دریافت مقرری هستند.»
اما هشدارترین روایت از استان لرستان و کارگران نساجی بروجرد مخابره میشود. یک کارگر بیکار شده با اشاره به معرفی هزار کارگر این مجموعه به بیمه بیکاری در ابتدای جنگ، فاش کرد که پس از پرداخت کامل یک ماه اول، مبلغ مقرری آنها به صورت یکطرفه و غیرقانونی کاهش یافته است. او افزود: «وقتی همکاران ما مراجعه کردند، پاسخ شنیدند که مبالغ به دلیل سوابق بیمهای متفاوت کاسته شده؛ اما ما میدانیم این ادعا مصداق «از سر باز کردن» است و از نظر قانونی چیزی به نام کاهش مبلغ مقرری ابلاغ شده وجود ندارد.»
