به گزارش فرهنگیان پرس، مصرف الکل برای کاهش استرس در جوانی میتواند پایانی بسیار بدتر از اعتیاد ساده داشته باشد. نتایج یک پژوهش تازه که در مجله «پژوهشهای بالینی و تجربی درباره الکل» منتشر شده، نشان میدهد ترکیب الکل و استرس در سنین پایین، تغییرات پایداری در مدارهای عصبی مغز ایجاد میکند که حتی ماهها و سالها پس از ترک کامل الکل از بین نمیرود. این یافته برای جامعه ایرانی که الکل به دلایل شرعی و قانونی مصرف گسترده ندارد، اما با معضل مصرف مشروبات الکلی تقلبی و قاچاق در برخی گروهها روبهروست، یک هشدار جدی محسوب میشود.
براساس گزارش ایرنا به نقل از وبگاه سایتکدیلی و پژوهش دانشگاه ماساچوست امهرست، دکتر النا ویزی، دانشیار زیستشناسی و نویسنده ارشد این مطالعه توضیح داد: «همه میدانیم الکل گاهی قدرت تصمیمگیری را مختل میکند، اما میخواستیم بدانیم ترکیب استرس و مصرف الکل در جوانی چه تأثیری بر مغز در دوران پیری دارد.» پژوهشگران با استفاده از موشها که سیستم عصبی آنها شبیه انسان است، دریافتند ترکیب الکل و استرس بسیار آسیبرسانتر از هر یک از این دو عامل به تنهایی عمل میکند.
یافته کلیدی این تحقیق آن است که افرادی که در جوانی برای کاهش استرس خود الکل مینوشند، حتی پس از ترک طولانیمدت، بسیار مستعد شروع مجدد مصرف الکل در هنگام مواجهه با استرس هستند. دکتر ویزی هشدار داد: «میانسالی زمانی است که مشکلات ناشی از مصرف الکل در جوانی خود را نشان میدهند. میدانیم الکل یکی از عوامل زوال عقل زودهنگام است. ترکیب الکل و استرس دقیقاً همان نوع مشکلات تطبیقی را ایجاد میکند که در مراحل اولیه زوال عقل دیده میشود.»
پژوهشگران ناحیهای از ساقه مغز به نام لوکوس سیرولئوس (LC) را بررسی کردند که مسئول تصمیمگیری و پاسخ به استرس است. در مغز سالم، این ناحیه هنگام استرس فعال و پس از رفع آن خاموش میشود. اما در مغز کسانی که سابقه استرس و مصرف الکل دارند، این سیستم به درستی کار نمیکند. گروه پژوهشی نشانههای استرس اکسیداتیو (آسیب سلولی) را در این ناحیه از مغز مشاهده کردند که دقیقاً همان نوع آسیبی است که در بیماری آلزایمر دیده میشود. حتی ماهها پس از ترک الکل، مغز موشهایی که قبلاً الکل زیاد مصرف کرده بودند نتوانست به خوبی ترمیم شود.
دکتر ویزی تأکید کرد: «پس از سالها مصرف الکل برای کنترل استرس، مدارهای عصبی مغز دچار تغییرات پایدار میشوند. در چنین شرایطی، ترک الکل یا اتخاذ تصمیمهای بهتر، صرفاً به قدرت اراده فرد وابسته نیست. روشهای درمانی باید تغییراتی را که در طولانیمدت ایجاد شده برطرف کنند.» به گفته پژوهشگران، استرس اکسیداتیو ممکن است یکی از دلایل تداوم مصرف سنگین الکل باشد و حتی سالها پس از ترک، فرد را دوباره به سمت الکل بازگرداند.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
در شرایط جنگی و تحریم کنونی ایران، استرس مزمن به بخش جداییناپذیر زندگی معلمان، اساتید و والدین تبدیل شده است. کاهش قدرت خرید، ناامنی شغلی، نگرانی از آینده فرزندان و فشارهای روانی ناشی از تهدیدات نظامی، بسیاری را به سمت روشهای نادرست مدیریت استرس سوق میدهد. مصرف مشروبات الکلی تقلبی که در برخی محافل به عنوان راهی زودگذر برای فراموشی مشکلات تبلیغ میشود، نه تنها کمکی نمیکند، بلکه با ایجاد تغییرات غیرقابل ترمیم در مغز، دهههای بعد زندگی فرد را به زوال عقل و آلزایمر مبتلا میسازد. نظام سلامت و آموزشوپرورش موظفاند برنامههای جایگزین علمی برای مدیریت استرس (ورزش، مشاوره، هنردرمانی و حمایتهای اجتماعی) را به صورت رایگان در دسترس فرهنگیان قرار دهند. در غیر این صورت، هزینههای سنگین درمان زوال عقل در میانسالی بر دوش خانوادهها و نظام بیمه خواهد ماند.
