عبدالرضا فولادوند، رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش با اشاره به برداشت‌های نادرست از آزمون‌های غیرحضوری، جزئیات نحوه اجرا و چالش‌های پیش‌رو را تشریح کرد. به گفته او، برخی این شیوه را با آزمون مجازی اشتباه گرفته‌اند در حالی که ارزشیابی مستمر در طول سال مبنای اصلی بوده است.

به گزارش فرهنگیان پرس، عبدالرضا فولادوند، رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش در گفت‌وگو با خبرگزاری پانا اظهار کرد: ارزشیابی غیرحضوری از پایه نهم شروع شد و در همان زمان بر اهمیت ارزشیابی و توجه به ارزشیابی مستمر تاکید کردیم.

فولادوند با اشاره به برخی برداشت‌های نادرست از این شیوه ارزشیابی افزود: متاسفانه در برخی موارد از ارزشیابی‌های مستمر و آموزش مستمر غفلت شد. در بخشنامه‌ای که صادر کردیم، چارچوبی برای آزمون غیرحضوری مشخص شد، اما برداشتی که از این آزمون‌ها می‌شد این بود که برخی تصور می‌کردند آزمون مجازی است؛ در حالی که آزمون مجازی نبود و به‌صورت غیرحضوری برگزار می‌شد.

رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش ادامه داد: در این شیوه، تمام ارزشیابی‌هایی که در طول سال تحصیلی از دانش‌آموزان انجام شده بود در نظر گرفته و اعمال می‌شد و حدود ۳۰ درصد نیز به آموزش‌های مجازی که از پانزدهم اسفند آغاز شده بود اختصاص داشت.

فولادوند تصریح کرد: برای اینکه بتوانیم چارچوب ضوابط و مقررات را بار دیگر به همکاران یادآوری کنیم، این موضوع مجددا ابلاغ شد.

 

ابهامات اجرایی همچنان پابرجاست

با وجود تاکیدات مکرر مسئولان آموزشی بر اهمیت ارزشیابی مستمر، تجربیات میدانی معلمان نشان می‌دهد که بسیاری از مدارس در سال‌های اخیر با مشکل زیرساخت‌های فناوری و اینترنت برای برگزاری آزمون‌های غیرحضوری مواجه بوده‌اند. همچنین نبود شفافیت کافی در نحوه محاسبه نمرات و سهم ۳۰ درصدی آموزش‌های مجازی، سردرگمی خانواده‌ها و کادر آموزشی را به همراه داشته است. فرهنگیان بارها نسبت به عدم اطلاع‌رسانی به‌موقع بخشنامه‌ها و تغییرات مکرر رویه‌ها انتقاد کرده‌اند؛ موضوعی که فولادوند نیز به آن اذعان دارد و ابلاغ مجدد ضوابط را ضروری دانسته است.

برنامه‌های پیش‌رو از زبان مسئول

او درباره برنامه‌های پیش‌رو نیز گفت: برای سال آینده معاونت آموزشی برنامه‌های خاص خود را دارد، اما آنچه اهمیت دارد توجه به آموزش و تقویت ارزشیابی مستمر در کنار تداوم فرآیند آموزش است تا اگر خدای‌نکرده سال آینده با مشکلی روبه‌رو شدیم، معلمان بتوانند با اتکا به ارزشیابی‌های انجام‌شده درباره وضعیت تحصیلی دانش‌آموزان قضاوت دقیق‌تری داشته باشند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در اسفندماه ۱۴۰۴ نیز رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش از تدوین شیوه‌نامه جدید برای ارزشیابی کیفی توصیفی خبر داده بود. همچنین در دی‌ماه ۱۴۰۴، فولادوند از اجرای پایلوت طرح سنجش مبتنی بر هوشمصنوعی در سه استان کشور با هدف کاهش تصحیح دستی اوراق و افزایش دقت ارزشیابی خبر داده بود. آن طرح نیز با چالش‌هایی نظیر نبود زیرساخت یکسان در مدارس روستایی و محروم مواجه شد که کارشناسان آموزشی نسبت به تعمیم آن به کل کشور هشدار داده بودند.

 

زیر ذره بین فرهنگیان پرس

با نگاهی به تجربه سه سال اخیر و به ویژه سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، آنچه روشن است فاصله معنادار بین سیاست‌های کلان آموزش و پرورش و واقعیت‌های میدانی مدارس است. ارزشیابی غیرحضوری در شرایطی به عنوان یک راهکار جایگزین مطرح شد که زیرساخت‌های ارتباطی در مناطق محروم و حتی برخی مناطق شهری همچنان مشکل‌دار است. تا زمانی که برابری دسترسی به امکانات آموزشی و فناوری برای تمام دانش‌آموزان این مرزوبوم فراهم نشود، هرگونه تغییر در شیوه‌های ارزشیابی – چه حضوری و چه غیرحضوری – به افزایش شکاف آموزشی بین دانش‌آموزان برخوردار و غیربرخوردار منجر خواهد شد. راهکار میانی، تقویت نظام ارزشیابی مستمر مبتنی بر عملکرد دانش‌آموز در کلاس و تکالیف هدفمند است، نه اتکا صرف به آزمون‌های متمرکز غیرحضوری که در عمل با چالش‌های متعددی روبه‌رو بوده است. وزارت آموزش و پرورش باید پیش از تدوین هر برنامه جدید، ابتدا زیرساخت‌های پایه را در همه مدارس کشور یکسان‌سازی کند.