به گزارش فرهنگیان پرس، معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با صدور ابلاغیه جدید، تکلیف نحوه برگزاری کلاسها در هفتههای پایانی نیمسال دوم تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ را مشخص کرد. بر این اساس، تمامی کلاسهای مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری از روز شنبه، ۹ خرداد ماه، به صورت حضوری برگزار خواهد شد. دانشجویان برای اطلاع دقیق از برنامه زمانی کلاسها باید به سامانه گلستان دانشگاه خود مراجعه کنند.
در این ابلاغیه به دانشکدههایی که در پی حوادث اخیر (اشاره به جنگ تحمیلی و حملات موشکی به برخی مراکز دانشگاهی در پاییز و زمستان ۱۴۰۴) دچار آسیبدیدگی شدهاند، فرصت داده شده تا حداکثر تا پنجم خرداد، نسبت به بهروزرسانی مکانهای جدید برگزاری کلاسها در سامانه گلستان اقدام کنند. او تاکید کرده است که در سایر دانشکدهها، روند برگزاری کلاسها مطابق برنامه پیشین خواهد بود.
اما خبر ناامیدکننده برای دانشجویان کارشناسی این است که کلاسهای تئوری و دروس عملی این مقطع تا پایان نیمسال جاری، به روال گذشته به صورت برخط (آنلاین) و از طریق سامانه LMS پیگیری خواهد شد. با این حال، دانشکدهها این اختیار را دارند که در صورت آمادگی زیرساختها، بازه زمانی پانزدهم تا پایان تیرماه را به برگزاری دورههای فشرده حضوری اختصاص دهند.
در خصوص جلسات دفاع، ابلاغیه وزارت علوم انعطاف بیشتری نشان داده است: «جلسات دفاع از پایاننامههای کارشناسی ارشد و رسالههای دکتری، بر اساس تشخیص گروههای آموزشی، میتواند به صورت مجازی یا حضوری برگزار شود.» همچنین جزئیات مربوط به چگونگی برگزاری امتحانات پایان ترم برای تمامی مقاطع، متعاقباً از طریق اطلاعیههای رسمی دانشگاهها اعلام خواهد شد.
بررسی روند بازگشایی دانشگاهها در یک سال گذشته نشان میدهد که این مصوبه در ادامه تصمیمات تدریجی وزارت علوم از ابتدای سال ۱۴۰۴ اتخاذ شده است. در شهریورماه ۱۴۰۴، پس از ۱۸ ماه آموزش عمدتاً مجازی به دلیل جنگ و ناامنیهای ناشی از حملات هوایی، وزارت علوم اولین بخشنامه محدود برای بازگشت گروههای کوچک پژوهشی را ابلاغ کرد. در دیماه ۱۴۰۴، با کاهش نسبی شدت جنگ و ورود به مرحله آتشبس موقت، دانشگاهها اجازه یافتند حداکثر ۳۰ درصد کلاسهای تحصیلات تکمیلی را حضوری برگزار کنند. اما ابلاغیه اردیبهشتماه ۱۴۰۵ که هماکنون در حال اجراست، اولین دستور صریح برای اجباری شدن حضور تمام دانشجویان ارشد و دکتری در کلاسها محسوب میشود.
واکنش دانشگاهها؛ از علم و صنعت تا تربیت مدرس
در پی این ابلاغیه، دانشگاههای کشور برنامههای خود را اعلام کردهاند. معاونت دانشجویی دانشگاه علم و صنعت از برنامهریزی برای ارائه تسهیلات و خدمات رفاهی خبر داده، اما جزئیات آن هنوز مشخص نیست.
دانشگاه تربیت مدرس نیز مصوباتی فراتر از ابلاغیه وزارت علوم تصویب کرده است. بر این اساس، کلاسهای هفتههای پایانی نیمسال جاری به تشخیص گروه آموزشی و استاد درس به صورت حضوری برگزار میشود. مهمترین بخش مصوبات این دانشگاه، مساعدت به دانشجویان در سنوات است: «سه ماه به سنوات تحصیلی تمامی دانشجویان افزوده خواهد شد» و معاونت آموزشی موظف شده با دانشجویانی که قصد حذف ترم بدون احتساب در سنوات را دارند، مساعدت کند. با این حال، نکته بحثبرانگیز این مصوبه این است که دانشجویانی که از امکان حذف ترم بهرهمند میشوند، تا پایان شهریورماه از خدمات رفاهی از قبیل خوابگاه و تغذیه محروم خواهند بود. همچنین تمامی امتحانات پایان نیمسال این دانشگاه به صورت حضوری برگزار میشود و خدمات خوابگاه و تغذیه تنها در ایام امتحانات برای دانشجویان فراهم میشود.
وضعیت سایر دانشگاهها به این شرح است: دانشگاه علم و فرهنگ: مقاطع ارشد و دکتری حضوری، کارشناسی مجازی.
دانشگاه پیام نور: امتحانات از ۱۶ خرداد غیرحضوری.
دانشگاه تهران: مقاطع تحصیلات تکمیلی و دکتری دامپزشکی حضوری، کارشناسی مجازی. دانشگاه فردوسی مشهد: تحصیلات تکمیلی از ۹ خرداد حضوری، کارشناسی نظری مجازی. دانشگاه صنعتی شریف: تحصیلات تکمیلی از ۹ خرداد حضوری، کارشناسی و دورههای مشترک غیرحضوری.
دانشگاه شهید چمران اهواز: امتحانات کارشناسی و دامپزشکی غیرحضوری؛ وضعیت تحصیلات تکمیلی در دست بررسی.
دانشگاهها و مؤسسات غیرانتفاعی: برنامهریزی برای حضوری شدن تحصیلات تکمیلی، کارشناسی همچنان مجازی.
دانشگاه علامه طباطبائی: کلاسهای تحصیلات تکمیلی از ۹ خرداد حضوری، امتحانات این مقاطع حضوری؛ کارشناسی برخط.
دانشگاه صنعتی امیرکبیر: تمامی کلاسهای تحصیلات تکمیلی از ۹ خرداد حضوری.
دانشگاه خوارزمی: کلاسهای تحصیلات تکمیلی از ۹ خرداد حضوری، کارشناسی مجازی.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
وزارت علوم سرانجام پس از مدتها تردید و تصمیمات سلیقهای، تکلیف حضوری شدن دانشگاهها را روشن کرده است. اما این تصمیم دیرهنگام، چالشهای جدیدی پیش روی دانشجویان و اساتید قرار داده است. نخست، اعلام تصمیم در هفتههای پایانی نیمسال (آن هم پس از ثبتنام و انتخاب واحد) برای بسیاری از دانشجویان غیرمنتظره بوده و آنان را با معضلاتی چون اجاره مسکن کوتاهمدت و هزینههای سفر مواجه کرده است. دوم، دانشگاهها در دو سال گذشته بسیاری از خوابگاهها را تعطیل یا به مراکز اسکان اضطراری در جنگ تبدیل کرده بودند و حالا مشخص نیست آیا زیرساخت رفاهی برای پذیرش ناگهانی هزاران دانشجو فراهم است یا خیر. سوم و مهمتر، وزارت علوم باید پاسخ دهد چرا بازگشایی به صورت پلکانی و با تبعیض بین مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی انجام میشود؟ آیا دانشجوی کارشناسی از نظر بهداشتی یا امنیتی با خطر کمتری مواجه است که کلاسهای او همچنان مجازی برگزار میشود؟ فرهنگیان پرس معتقد است برنامهریزی برای نیمسال تحصیلی آینده (مهر ۱۴۰۵) باید از هماکنون آغاز شود و تمام مقاطع بدون تبعیض، با برنامه مشخص و با تأمین زیرساختهای رفاهی و آموزشی مواجه شوند. راهاندازی سامانهای برای نظارت بر کیفیت آموزش حضوری و ثبت شکایات دانشجویان از کمبود امکانات، ضرورتی انکارناپذیر است.
