رئیس مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی و امور اداری آموزش و پرورش، جزئیات فرآیند انتخاب مدیران مدارس را تشریح کرد و گفت: این فرآیند با برگزاری آزمون کتبی تخصصی آغاز می‌شود و داوطلبان برتر برای مصاحبه دعوت می‌شوند. او با تأکید بر شفافیت این فرآیند، افزود: متقاضیان از ابتدا مطلع هستند که پذیرش به صورت چند برابر ظرفیت انجام می‌پذیرد. باقرزاده همچنین با اشاره به آمار نیروی انسانی آموزش و پرورش، از دریافت حقوق یک میلیون و ۶۱ هزار نفر خبر داد و گفت: حدود ۱۱۷ هزار نفر از این تعداد، دانشجومعلم دانشگاه فرهنگیان هستند که هنوز وارد چرخه تدریس نشده‌اند. او خروج سالانه حدود ۳۲ هزار نفر بازنشسته و دو هزار و ۲۰۰ سربازمعلم را در مقایسه با حجم کل نیروی انسانی، قابل‌مدیریت دانست و بر تأمین نیروی جایگزین تأکید کرد.
به گزارش فرهنگیان پرس، علی باقرزاده، رئیس مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی و امور اداری آموزش و پرورش، در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به الزامات قانونی انتخاب مدیران مدارس اظهار کرد: «فرآیند انتخاب مدیران به گونه‌ای طراحی شده که تمامی داوطلبان باید در یک سازوکار رقابتی شرکت کنند. بر این اساس، مرحله نخست شامل آزمون کتبی تخصصی است که بر اساس نمرات، افراد برتر برای مرحله دوم انتخاب می‌شوند.» او با تأکید بر شفافیت این فرآیند افزود: «متقاضیان از همان ابتدا از طریق دفترچه آزمون مطلع هستند که پذیرش به صورت چند برابر ظرفیت انجام می‌پذیرد. برای مثال، اگر در یک رشته‌محل دو نفر مورد نیاز باشد، چهار نفر برای مصاحبه دعوت می‌شوند؛ بنابراین داوطلبان آگاه هستند که از این تعداد، تنها دو نفر پذیرفته خواهند شد.»
باقرزاده تصریح کرد: «داوطلبی که در مرحله اول (آزمون کتبی) حد نصاب را کسب کرده اما در مرحله دوم (مصاحبه) پذیرفته نشده، نمی‌تواند مطالبه‌ای برای استخدام داشته باشد، چرا که ظرفیت‌های استخدامی محدود و مشخص است.» او همچنین در خصوص سهمیه‌های قانونی، از جمله سهمیه ۵ درصدی معلولین، اظهار کرد: «این سهمیه‌ها طبق قانون رعایت شده و امکان جابجایی ظرفیت‌ها به سایر گروه‌ها وجود ندارد.» گفتنی است آزمون انتخاب و انتصاب مدیران مدارس در سال جاری، روز یکشنبه ۱۸ مرداد ماه برگزار می‌شود و تاکنون بیش از ۶۴ هزار نفر برای شرکت در آن ثبت‌نام کرده‌اند .
او در ادامه با اشاره به آمار نیروی انسانی آموزش و پرورش افزود: «در حال حاضر یک میلیون و ۶۱ هزار نفر از آموزش و پرورش حقوق دریافت می‌کنند.» باقرزاده با بیان اینکه همه این افراد در کلاس‌های درس حضور ندارند، افزود: «از این تعداد، حدود ۱۱۷ هزار نفر دانشجومعلم دانشگاه فرهنگیان هستند که حقوق دریافت می‌کنند، اما هنوز وارد چرخه تدریس نشده‌اند و از نظر نیروی انسانی آموزشی، موجودی غیرمؤثر محسوب می‌شوند.» او ادامه داد: «علاوه بر دانشجومعلمان، تعدادی از حقوق‌بگیران آموزش و پرورش را جانبازان حالت اشتغال و افرادی با بیماری‌های صعب‌العلاج تشکیل می‌دهند که به دلیل شرایط خاص امکان حضور در کلاس درس را ندارند.»
رئیس مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش در خصوص خروج نیروهای سربازمعلم گفت: «خروج نیروهای سربازمعلم مشکل خاصی برای آموزش و پرورش ایجاد نخواهد کرد.» او توضیح داد: «تعداد نیروهایی که از این محل از سیستم خارج می‌شوند حدود دو هزار و ۲۰۰ نفر است که در مقایسه با مجموع حدود یک میلیون نیروی انسانی آموزش و پرورش، رقم قابل‌توجهی محسوب نمی‌شود.» باقرزاده با اشاره به آمار بازنشستگی فرهنگیان اظهار کرد: «آموزش و پرورش هر سال حدود ۳۲ هزار نفر بازنشسته دارد؛ بنابراین تعداد سربازمعلمان بسیار کمتر از آمار بازنشستگان سالانه است و برنامه‌ریزی لازم برای جایگزینی نیروهای مورد نیاز انجام می‌شود.»
بررسی پیشینه موضوع نشان می‌دهد که فرآیند انتخاب مدیران مدارس بر اساس آیین‌نامه مصوب شورای عالی آموزش و پرورش در سال ۱۴۰۰، با هدف نهادینه‌سازی شایسته‌سالاری و تخصص‌محوری در این حوزه طراحی شده است . بر اساس این آیین‌نامه، داوطلبان تصدی مدیریت باید حائز شرایط و صلاحیت‌های سه‌گانه عمومی، تخصصی و حرفه‌ای باشند و گواهینامه صلاحیت مدیریت برای بازه زمانی پنج ساله صادر می‌شود . همچنین در سال‌های اخیر، موضوع ساماندهی نیروی انسانی و جبران کمبود معلم، همواره یکی از چالش‌های جدی آموزش و پرورش بوده است. بر اساس گزارش‌ها، در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۰۰ هزار معلم بلاتکلیف و غیررسمی در ساختار آموزش و پرورش فعالیت داشته‌اند که کمیسیون آموزش مجلس برنامه‌هایی برای تعیین تکلیف آنان داشته است . با این حال، آموزش و پرورش با استفاده از ظرفیت دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان و همچنین جذب نیروهای جدید، تلاش کرده است تا کمبود نیروی انسانی را مدیریت کند.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
آنچه از اظهارات رئیس مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی و امور اداری آموزش و پرورش برمی‌آید، نشان از تلاش این وزارتخانه برای شفاف‌سازی فرآیند انتخاب مدیران و ارائه تصویری واقع‌بینانه از وضعیت نیروی انسانی دارد. با این حال، آمار یک میلیون و ۶۱ هزار نفر حقوق‌بگیر در آموزش و پرورش، در حالی که بخش قابل‌توجهی از آنان (حدود ۱۱۷ هزار نفر دانشجومعلم) در کلاس‌های درس حضور ندارند، نشان از ناترازی ساختاری در نظام استخدامی این وزارتخانه دارد. این در حالی است که بسیاری از مدارس کشور با کمبود معلم مواجه هستند و در سال‌های اخیر، استفاده از نیروهای غیررسمی و سربازمعلم، راهکاری موقتی برای پر کردن این خلأ بوده است. توقف جذب سربازمعلم در سال جاری و خروج حدود دو هزار و ۲۰۰ نفر از این نیروها، هرچند در مقایسه با حجم کل نیروی انسانی رقم قابل‌توجهی نیست، اما در کنار بازنشستگی سالانه ۳۲ هزار نفر، می‌تواند بر کیفیت آموزش در برخی مناطق تأثیرگذار باشد. ضرورت دارد وزارت آموزش و پرورش با برنامه‌ریزی دقیق‌تر و تسریع در فرآیند جذب و تربیت نیروی انسانی، به‌ویژه از طریق دانشگاه فرهنگیان، این ناترازی را جبران کند و از افت کیفیت آموزشی در سال تحصیلی پیش‌رو جلوگیری نماید. همچنین انتظار می‌رود فرآیند انتخاب مدیران مدارس با رعایت کامل شایسته‌سالاری و عدالت محوری، به ارتقای کیفیت مدیریت در مدارس کشور منجر شود.
