در حالی که بازنشستگان کشوری هنوز با تبعات تورم و کاهش قدرت خرید دست و پنجه نرم می‌کنند، صندوق بازنشستگی با انعقاد قراردادی جدید با بیمه دی، خدمات درمانی را در دو طرح متفاوت مالی دسته‌بندی کرد؛ طرحی که پوشش دندانپزشکی و دارو را صرفاً به جیب‌های پرتوان‌تر اختصاص می‌دهد و بازنشستگان کم‌بضاعت را از این خدمات محروم می‌کند. این قرارداد از ابتدای خرداد ۱۴۰۵ اجرایی شده است.

به گزارش فرهنگیان پرس، از ابتدای خردادماه ۱۴۰۵، قرارداد جدید بیمه تکمیلی درمان بازنشستگان کشوری با شرکت بیمه دی رسماً عملیاتی شد. حمیدرضا شیخی، مدیرکل خدمات رفاهی صندوق بازنشستگی کشوری، با اعلام این خبر تأکید کرد که خدمت‌رسانی در حوزه سلامت همچنان اولویت اصلی این صندوق است و این قرارداد یک‌ساله با تغییرات زیرساختی مثبت همراه بوده است.

طبق گفته وی، افزایش سقف تعهدات و پوشش کامل‌تر بیماری‌های خاص از جمله محورهای این تغییرات است تا بر اساس ادعای مسئولان، دغدغه‌های درمانی جامعه بازنشستگان به حداقل برسد.

اگرچه قرارداد جدید با ادبیات امیدوارکننده‌ای رونمایی شده، اما آنچه در عمل رخ داده، حذف نام بیمه دانا و روی کار آمدن بیمه دی است. صندوق بازنشستگی در حالی این قرارداد را منعقد کرده که به فاصله کمتر از یک ماه پیش، در پی برگزاری مناقصه و تصمیم کمیسیون معاملات، قرارداد سال ۱۴۰۴ با بیمه دانا صرفاً به مدت یک ماه تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۵ تمدید شد تا از وقفه در خدمات جلوگیری شود. اکنون بیمه دی جایگزین شده و طبق اظهارات شیخی، نرم‌افزار «دی دار» و شماره تماس ۱۶۷۱ به‌صورت شبانه‌روزی برای پاسخگویی به بیمه‌شدگان فعال خواهد بود.

نکته کلیدی و بحث‌برانگیز این قرارداد، تعریف دو طرح مالی مجزاست که بازنشستگان را با انتخاب پیچیده‌ای روبرو می‌کند. شیخی در تشریح جزئیات ثبت‌نام اعلام کرد: «برای تمامی بیمه‌شدگان قرارداد سال گذشته به‌صورت خودکار طرح شماره یک فعال است و در صورت نیاز، متقاضیان می‌توانند فقط یک بار از طریق درگاه خدمات الکترونیک صندوق، طرح شماره دو را جایگزین کنند.»

در طرح شماره یک که به صورت پیش‌فرض برای همه فعال می‌شود، سهم پرداختی هر نفر ماهانه ۸۰۰ هزار تومان است. اما در طرح شماره دو، این مبلغ با رشدی ۳۰ درصدی به یک میلیون و ۴۰ هزار تومان در ماه می‌رسد. تفاوت اصلی این دو طرح در آنجاست که پوشش خدمات دندانپزشکی و دارویی صرفاً به طرح دوم اضافه شده است.

این ساختار دوگانه، به معنای ایجاد یک نظام طبقاتی پنهان در پوشش درمانی است. بازنشسته‌ای که توان مالی کمتری دارد، به طرح اول هدایت می‌شود و عملاً از خدمات دندانپزشکی که یکی از پرهزینه‌ترین نیازهای دوران سالمندی است، محروم می‌ماند. در مقابل، بازنشسته‌ای که استطاعت مالی بیشتری دارد، با پرداخت ماهانه یک میلیون و ۴۰ هزار تومان می‌تواند از خدمات کامل‌تر بهره‌مند شود.

بر اساس اعلام صندوق، فرآیند ثبت‌نام، انصراف یا تغییرات از امروز دوم خردادماه از طریق درگاه‌های خدمات الکترونیکی صندوق به نشانی eservices.cspf.ir و همچنین کانال رسمی صندوق در پیام‌رسان بله به نشانی ble.ir/cspfnews97 آغاز شده است.

بازنشستگان و وظیفه‌بگیران تا پایان مردادماه ۱۴۰۵ یعنی به مدت سه ماه فرصت دارند وضعیت عضویت خود را در طرح دوم یا حذف و اضافه افراد تحت تکفل تعیین کنند. این ضرب‌الاجل سه‌ماهه اگرچه در ظاهر فرصت مناسبی به نظر می‌رسد، اما برای جامعه سالمندی که بسیاری از آنها با فناوری‌های دیجیتال بیگانه‌اند و دسترسی محدودی به اینترنت دارند، می‌تواند به یک چالش جدی بدل شود.

در شرایطی که ایران با تورم افسارگسیخته دست و پنجه نرم می‌کند و هزینه‌های درمانی سرسام‌آور شده، حتی پرداخت ماهانه ۸۰۰ هزار تومان برای هر نفر نیز برای بسیاری از بازنشستگان رقم قابل توجهی است. حال تصور کنید یک زوج بازنشسته که هر دو تحت پوشش هستند، برای استفاده از پوشش دندانپزشکی باید ماهانه بیش از دو میلیون تومان حق بیمه پرداخت کنند.

این مبلغ در سبد معیشتی بازنشستگانی که میانگین حقوقشان کفاف هزینه‌های روزمره را به سختی می‌دهد، فشار مضاعفی ایجاد خواهد کرد.

از سوی دیگر، رقم شش میلیونی حمایت بیمه از خدمات دندانپزشکی نیز بیشتر شبیه یک شوخی است چرا که کفاف انجام ساده ترین درمان حتی برای یک دندان را هم نمی دهد.

تجربه سال‌های گذشته نشان داده که بیمه‌های تکمیلی در مقاطع حساس دچار چالش می‌شوند. در اردیبهشت ۱۴۰۴، صندوق مجبور شد قرارداد با بیمه دانا را به دلیل تکمیل نشدن فرآیند مناقصه جدید، یک ماه تمدید کند. این بی‌ثباتی و تغییر پی‌درپی شرکت‌های بیمه‌گر، اعتماد بازنشستگان را خدشه‌دار می‌کند. تغییر از بیمه دانا به بیمه دی آن هم با فاصله کوتاه، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا صندوق بازنشستگی توانسته مناقصه را به درستی مدیریت کند یا فشارهای خارجی منجر به این جابه‌جایی شده است؟

وعده افزایش سقف تعهدات و پوشش کامل‌تر بیماری‌های خاص نیز تا زمانی که جزئیات آن به صورت شفاف منتشر نشود، در حد یک وعده کلی باقی می‌ماند. جامعه بازنشستگان حق دارد بداند سقف تعهدات نسبت به سال گذشته چه میزان افزایش یافته و کدام بیماری‌های خاص مشمول پوشش جدید شده‌اند. فقدان شفافیت در این حوزه می‌تواند گمانه‌زنی‌ها را افزایش دهد.

 

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

نگاهی به روند بیمه تکمیلی بازنشستگان در یک سال گذشته نشان می‌دهد که این صندوق از ثبات کافی برخوردار نبوده است. تمدید یک‌ماهه قرارداد بیمه دانا در اردیبهشت ۱۴۰۵ به دلیل تجدید مناقصه و اکنون انعقاد قرارداد با بیمه دی، نشان از چالش‌های ساختاری در مدیریت منابع و فرآیندهای مناقصه دارد. اما مسأله عمیق‌تر، رویکرد دوگانه‌سازی خدمات درمانی است. وقتی پوشش دندانپزشکی – که یک نیاز عمومی و اساسی در دوران سالمندی است – صرفاً در طرح گران‌تر ارائه می‌شود، عملاً عدالت درمانی زیر سؤال می‌رود.

صندوق بازنشستگی به جای ایجاد شکاف در دسترسی به خدمات، باید به دنبال راهکارهای پایدار برای تأمین هزینه‌ها باشد. یکی از این راهکارها می‌تواند مذاکره با سازمان برنامه و بودجه برای اختصاص یارانه درمانی هدفمند به بازنشستگان کم‌بضاعت باشد.

همچنین، صندوق می‌تواند با تجمیع خرید خدمات درمانی و انعقاد قراردادهای مستقیم با مراکز درمانی دولتی، هزینه‌ها را کاهش دهد. در غیر این صورت، نظام بیمه تکمیلی به جای آنکه حامی سلامت بازنشستگان باشد، به بار سنگینی بر دوش آنان تبدیل خواهد شد.

  • نویسنده : مهدیه سادات شاهمرادی