تحقیقات نشان می‌دهد اگرچه ژنتیک تا حدی در هوش هیجانی نقش دارد، اما تربیت و محیط کودکی تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر EQ دارد. غفلت عاطفی در کودکی می‌تواند توانایی مدیریت احساسات در بزرگسالی را مختل کند، اما با تمرین مهارت‌هایی مانند همدلی و قاطعیت می‌توان EQ را افزایش داد.