پلیس راهور تهران بزرگ اعلام کرد تنها در مهرماه ۱۴۰۵ بیش از ۷۳ هزار فقره تخلف پلاک در پایتخت اعمال قانون شده و این رقم از ابتدای سال به بیش از ۲۷۱ هزار مورد رسیده است؛ آماری که در کنار تشکیل قرارگاه ویژه و یادآوری حبس شش‌ماهه تا یک‌ساله برای دستکاری پلاک، پرسش‌هایی جدی درباره گسترش فرار از نظارت در خیابان‌های تهران پیش می‌کشد.

به گزارش فرهنگیان پرس، معاون عملیات پلیس راهور تهران بزرگ از اعمال قانون بیش از ۷۳ هزار فقره تخلف پلاک در مهرماه ۱۴۰۵ و بیش از ۲۷۱ هزار فقره از ابتدای امسال در پایتخت خبر داد و تأکید کرد دستکاری و مخدوش کردن پلاک وسیله نقلیه، فراتر از یک تخلف رانندگی و جرم است. این گزارش امروز شنبه دوم آبان در خبرگزاری تسنیم، همشهری آنلاین، خبرگزاری میزان و خبرگزاری دانشجو منتشر شده است.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، احسان مومنی با اشاره به نقش پلاک در شناسایی وسایل نقلیه گفت: «پلاک وسیله نقلیه علاوه بر شناسایی مالک و ثبت و پیگیری تخلفات رانندگی، در کشف جرائم و برقراری نظم و امنیت در معابر نقش دارد.» او افزود دستکاری، مخدوش کردن یا پوشاندن پلاک می‌تواند امکان شناسایی خودرو و پیگیری تخلفات را مختل کند و زمینه تخلفات رانندگی و حرکات مخاطره‌آمیز را فراهم آورد.

این مقام انتظامی با استناد به ماده ۷۲۰ قانون مجازات اسلامی یادآوری کرد که برای دستکاری یا مخدوش کردن پلاک، شش ماه تا یک سال حبس پیش‌بینی شده است. به گفته او، در قالب «قرارگاه ویژه کنترل و برخورد با تخلفات پلاک» مأموران مشخصی در مناطق مختلف تهران مسئول شناسایی و برخورد با این تخلفات شده‌اند.

از ۷۳ هزار تخلف در مهر تا ۲۷۱ هزار در هفت ماه

بر پایه آماری که مومنی ارائه کرد، از بیش از ۷۳ هزار تخلف پلاک مهرماه، بیش از ۲۴ هزار فقره مربوط به موتورسیکلت‌سواران و بیش از ۴۹ هزار فقره مربوط به خودروها بوده است. در همین ماه بیش از ۲۲ هزار مورد پوشش پلاک نیز با تذکر مأموران در محل برطرف شده است. در مجموع هفت ماه نخست سال، از بیش از ۲۷۱ هزار تخلف ثبت‌شده، بیش از ۱۰۸ هزار مورد سهم موتورسیکلت‌ها و بیش از ۱۶۳ هزار مورد سهم خودروها بوده و حدود ۲۹ هزار مورد از تخلفات پلاک موتورسیکلت‌ها و بیش از ۶۷ هزار مورد از تخلفات پلاک خودروها رفع اثر شده است.

به گزارش همشهری آنلاین، معاون عملیات پلیس راهور تهران بزرگ درباره نحوه برخورد گفت برای برخی رانندگان متخلف کلاس‌های آموزشی برگزار می‌شود، اما در موارد دستکاری و مخدوش کردن پلاک، وسیله نقلیه سریعاً به پارکینگ منتقل و برای متخلف پرونده تشکیل می‌شود تا به مراجع قضایی معرفی شود. این افراد علاوه بر جریمه تخلف پلاک، باید جریمه تخلفاتی را هم که با پلاک دستکاری‌شده مرتکب شده‌اند، بپردازند. جریمه فعلی پوشاندن پلاک ۷۰۰ هزار تومان است.

مومنی درباره کلاس‌های بازآموزی نیز توضیح داد که حضور فرد در کلاس در بانک اطلاعاتی طرح پلاک ثبت می‌شود و در صورت تکرار تخلف، پرونده او به مراجع قضایی ارجاع خواهد شد؛ اگر متخلف در کلاس حاضر نشود، ابتدا پیامک یادآوری دریافت می‌کند و در صورت تداوم بی‌توجهی، برای پلاک وسیله نقلیه شکایت ثبت می‌شود. او هدف قرارگاه را رسیدن تخلفات پلاک به صفر و کاهش تخلفات حادثه‌ساز و تصادفات دانست و از شهروندان خواست چنین تخلفاتی را از طریق سامانه «پلیس من» یا تماس با ۱۱۰ همراه با عکس و مستندات گزارش کنند.

مقایسه این ارقام با آمارهای پیشین، روند را روشن‌تر می‌کند. به گزارش خبرگزاری ایلنا، سرهنگ فیروز کشیر، معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور تهران بزرگ، ۲۷ مرداد امسال اعلام کرده بود که در سال ۱۴۰۴ بیش از ۶۰۳ هزار فقره تخلف پلاک در تهران اعمال قانون شده که بیش از ۲۵۶ هزار فقره آن سهم موتورسیکلت‌ها بوده و ۳۰۴ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت نیز ملزم به رفع پوشش پلاک شده‌اند. او در همان زمان شمار تخلفات پلاک از ابتدای ۱۴۰۵ را بیش از ۱۴۶ هزار فقره اعلام کرد. پیش‌تر نیز، به گزارش تسنیم در ۲۴ خرداد، کشیر از ثبت بیش از ۹۶ هزار تخلف پلاک در فاصله ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ خبر داده و گفته بود برخی افراد برای تردد در محدوده طرح ترافیک، تخلفاتی مانند سرعت و سبقت غیرمجاز و حتی ارتکاب برخی جرائم، پلاک را می‌پوشانند یا دستکاری می‌کنند.

بر این اساس، میانگین ماهانه تخلفات پلاک در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۰ هزار فقره بوده و در شش ماه نخست امسال به‌طور میانگین حدود ۳۳ هزار فقره در ماه ثبت شده است؛ در حالی که رقم مهرماه به بیش از ۷۳ هزار فقره رسیده؛ یعنی بیش از دو برابر میانگین ماهانه شش ماه نخست امسال و حدود ۴۵ درصد بیشتر از میانگین ماهانه سال گذشته.

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

جهش آمار مهرماه دو تفسیر دارد که پلیس هنوز میان آن‌ها تفکیک نکرده است: یا شمار رانندگانی که پلاک خود را می‌پوشانند واقعاً افزایش یافته، یا تشکیل قرارگاه ویژه و حضور مأموران مشخص در مناطق، شمار برخوردها را بالا برده است. انتشار جداگانه آمار «تخلف رخ‌داده» و «برخورد انجام‌شده»، به همراه سهم هر منطقه و ساعت ثبت تخلف، به شهروندان و پژوهشگران کمک می‌کند بدانند مشکل در کجا و چرا شدت گرفته است. نکته نگران‌کننده دیگر، سهم بالای موتورسیکلت‌هاست؛ حدود چهار مورد از هر ده تخلف پلاک امسال به موتورسیکلت‌ها مربوط بوده و این در حالی است که به گفته سرهنگ کشیر، پوشش و مخدوشی پلاک در بسیاری از موارد مقدمه‌ای برای جرایم سنگین‌تری مانند سرقت است.

برای خانواده‌ها و مدارس، این موضوع فقط یک بحث ترافیکی نیست. مهرماه، ماه بازگشایی مدارس و افزایش تردد دانش‌آموزان در معابر است و خودرو یا موتورسیکلتی که پلاکش پوشانده شده، در صورت بروز تصادف یا مزاحمت در اطراف مدرسه، به‌سختی قابل شناسایی است. از سوی دیگر، کودکی که می‌بیند بزرگ‌ترها با یک تکه چسب یا ماسک پلاک از دوربین فرار می‌کنند، این رفتار را زرنگی می‌آموزد، نه تخلف.

راه‌حل، ترکیبی از برخورد هوشمند و فرهنگ‌سازی است. پلیس راهور می‌تواند با هماهنگی آموزش‌وپرورش، پایش ویژه پلاک‌های پوشیده را در ساعات ورود و خروج دانش‌آموزان در اطراف مدارس اجرا کند و آمار تفکیکی را منظم منتشر کند. مدارس نیز می‌توانند در درس‌های مرتبط با مهارت‌های زندگی و آموزش ترافیک، پلاک را به‌عنوان «سند هویت خودرو» معرفی کنند و از دانش‌آموزان بخواهند درباره پیامدهای پنهان کردن آن گفت‌وگو کنند. شهرداری و پلیس هم باید روشن کنند چه سهمی از این تخلفات برای فرار از هزینه طرح ترافیک انجام می‌شود؛ اگر هزینه‌ها و سازوکار طرح برای بخشی از رانندگان سنگین و نامفهوم است، اصلاح آن در کنار برخورد قانونی، اثر پایدارتری از جریمه صرف خواهد داشت.