رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت از افزایش موارد بستری به دلیل عفونتهای تنفسی در هفته منتهی به ۳۰ مرداد خبر داد و اعلام کرد که آنفلوآنزای نوع B با ۷۴.۳ درصد، سویه غالب این روزهای کشور است. این در حالی است که در مدت مشابه سال گذشته، نوع A غالب بود. استانهای بوشهر و خوزستان بالاتر از آستانه هشدار قرار دارند و کودکان با ۳۵.۱ درصد موارد مثبت، بیشترین گروه درگیر هستند.
به گزارش فرهنگیان پرس، قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، با اعلام جدیدترین آمار بیماریهای حاد تنفسی در کشور، از افزایش نسبی موارد بستری بیماران تنفسی در هفته بیستودوم سال جاری خبر داد. بر اساس دادههای نظام مراقبت دیدهوری تنفسی، در این هفته ۶.۱ درصد از مراجعان سرپایی دارای علائم شبهآنفلوانزا بودهاند که این رقم نسبت به هفته گذشته تغییری نداشته است. با این حال، ۶.۷ درصد از بیماران بستری دارای علائم شدید تنفسی بودهاند که نسبت به هفته گذشته (۶.۴ درصد) افزایش نشان میدهد.
مرادی با اشاره به نتایج آزمایشهای انجامشده، تصریح کرد که نسبت نمونههای مثبت از نظر آنفلوآنزا در میان بیماران بستری طی این هفته افزایش یافته است؛ در حالی که این میزان در هفته مشابه سال گذشته صفر درصد بود. در مجموع، ۹۱ مورد آنفلوآنزای مثبت شناسایی شده که معادل ۲.۷ درصد نمونههای بررسیشده است. از میان موارد مثبت آنفلوآنزا، ۷۴.۳ درصد مربوط به نوع B بوده و این نوع همچنان سویه غالب محسوب میشود. این در حالی است که آنفلوآنزای نوع A در مقطع زمانی مشابه سال گذشته نوع غالب بود.
نگرانی از وضعیت قرمز در دو استانبر اساس اعلام مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، استانهای بوشهر و خوزستان بهترتیب با ۲۸.۳ و ۱۶.۲ درصد موارد مثبت آنفلوآنزا، بالاتر از آستانه هشدار بالا قرار دارند. این در حالی است که میزان مثبت بودن آنفلوآنزا در سایر استانها پایینتر از آستانه هشدار پایین گزارش شده است. نسبت نمونههای تنفسی مثبت از نظر کووید-۱۹ نیز همچنان در سطح پایینی قرار دارد، اما نسبت به هفته گذشته افزایش یافته است. این رقم در هفته مشابه سال گذشته ۱۸ درصد بود که نشاندهنده کاهش چشمگیر موارد کرونا نسبت به سال قبل است.
مرادی درباره توزیع سنی موارد مثبت آنفلوآنزا هشدار داد و گفت: «۳۵.۱ درصد از موارد مثبت آنفلوآنزا مربوط به گروه سنی کودکان است.» از این میان، ۸.۸ درصد در گروه سنی کمتر از دو سال، ۱۴.۳ درصد در گروه سنی دو تا پنج سال و ۱۲ درصد در گروه سنی ۶ تا ۱۵ سال قرار دارند. این آمار در شرایطی منتشر میشود که در فاصله کمتر از یک ماه تا بازگشایی رسمی مدارس، نگرانیها درباره شیوع گستردهتر ویروس در میان دانشآموزان افزایش یافته است. بررسیهای میدانی نشان میدهد که در پیکهای قبلی آنفلوآنزا، محیطهای آموزشی به دلیل تراکم جمعیت و تماس نزدیک کودکان، نقش مهمی در انتقال سریع ویروس به خانوادهها داشتهاند.
در میان ۱۲۰ نمونه اخذشده از دو استان تهران و هرمزگان، رینوویروس با ۱۳.۳ درصد و کووید-۱۹ با ۵.۸ درصد، بالاترین میزان شناسایی را داشتهاند. پس از آن نیز پاراآنفلوانزا و سایر کروناویروسها، بهجز کووید-۱۹، با ۵ درصد در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
تغییر الگوی فصلی آنفلوآنزا؛ زنگ خطری برای سیستم بهداشتینکته قابل تأمل در آمارهای اعلامشده، تغییر الگوی غالب ویروس آنفلوآنزا نسبت به سال گذشته است. بررسی گزارشهای منتشرشده در ماههای اخیر نشان میدهد که این تغییر الگو از اوایل سال جاری آغاز شده است. به عنوان مثال، در هفته نهم سال ۱۴۰۵ (اواخر اردیبهشتماه)، دادههای نظام مراقبت دیدهوری تنفسی نشان میداد که ۹۶ درصد تایپ غالب ویروس در موارد مثبت آنفلوآنزا، نوع B بوده است. همچنین در اوایل مردادماه امسال، آمار منتشرشده حاکی از آن بود که تایپ غالب ویروس در موارد مثبت آنفلوآنزا، همچنان B است و ۸۲.۲ درصد موارد را به خود اختصاص داده است. این در حالی است که در مقطع زمانی مشابه در سال ۱۴۰۴، تایپ غالب ویروس، نوع A بوده است.
این تغییر الگو در شرایطی رخ داده که معمولاً آنفلوآنزای فصلی در فصل سرد سال اوج میگیرد، اما به دلایل مختلف از جمله کاهش سطح ایمنی جامعه نسبت به سویههای جدید، شمار مبتلایان در ماههای گرم سال نیز بالاست. بر اساس اعلام وزارت بهداشت، نیاز کشور به واکسن آنفلوآنزا برای امسال ۱.۶ میلیون دوز پیشبینی شده است. با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان داده که تأمین بهموقع واکسن به ویژه برای گروههای پرخطر از جمله کودکان، سالمندان و بیماران مزمن، همواره با چالشهایی مواجه بوده است.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
آمارهای اعلامشده توسط وزارت بهداشت، زنگ خطری جدی برای خانوادهها و به ویژه جامعه فرهنگی و آموزشی کشور است. با نزدیک شدن به بازگشایی مدارس در اوایل مهرماه و با توجه به اینکه بیش از ۳۵ درصد موارد مثبت آنفلوآنزا مربوط به گروه سنی کودکان است، ضرورت دارد برنامهریزی دقیقتری برای پیشگیری از شیوع گسترده ویروس در محیطهای آموزشی انجام شود. تجربه پاییز سال ۱۴۰۴ که شیوع آنفلوآنزا منجر به تعطیلی یا غیرحضوری شدن مدارس در برخی استانها شد، نشان داد که نظام آموزشی کشور برای مقابله با اپیدمیهای فصلی آمادگی کافی ندارد.
آنچه در این میان مغفول مانده، توجه به ظرفیت آموزش و پرورش برای آگاهیبخشی به دانشآموزان و خانوادهها درباره راههای پیشگیری از بیماریهای تنفسی است. در حالی که واکسیناسیون گروههای پرخطر به عنوان مؤثرترین راهکار پیشگیری شناخته میشود، اما کمبود واکسن و قیمت بالای آن (۹۱۷ هزار تومان در سال ۱۴۰۴) باعث شده بسیاری از خانوادهها از تزریق آن صرفنظر کنند. همچنین، با توجه به تغییر سویه غالب از نوع A به نوع B، لازم است وزارت بهداشت و آموزش و پرورش با همکاری یکدیگر، برنامههای آموزشی و پیشگیرانه را در مدارس فعالتر کنند تا از تکرار تجربه سال گذشته و تعطیلیهای پیاپی مدارس جلوگیری شود. بیتوجهی به این هشدارها میتواند در آستانه سال تحصیلی جدید، علاوه بر به خطر انداختن سلامت دانشآموزان، روند آموزش را نیز با اختلال جدی مواجه کند.
