پژوهشگران برزیلی در یک مطالعه بالینی نشان دادند که ترکیب آسپرین با دوز پایین و مکمل امگا ۳، به اندازه آنتی‌بیوتیک‌های قوی در درمان بیماری پیشرفته لثه مؤثر است. این کشف که با مقاومت آنتی‌بیوتیکی مرتبط است، می‌تواند گزینه‌ای بی‌خطر برای بیماران حساس به داروهای رایج فراهم کند.
به گزارش فرهنگیان پرس، نتایج یک مطالعه جدید که در نشریه معتبر علمی منتشر شده، نشان می‌دهد که ترکیب آسپرین با دوز پایین و مکمل امگا ۳ می‌تواند به اندازه آنتی‌بیوتیک‌های رایج در درمان بیماری پیشرفته لثه (پریودنتیت) مؤثر باشد. این یافته که توسط محققان بیمارستان آلبرت انیشتین در سائوپائولو برزیل انجام شده، می‌تواند افق تازه‌ای در درمان بیماری‌های دهان و دندان بگشاید.
«نیدیا کاسترو دوس سانتوس»، استاد بیمارستان آلبرت انیشتین و محقق اصلی این پژوهش، گفت: «نتیجه شگفت‌انگیز بود زیرا این دو روش درمانی بسیار مشابه عمل کردند و راه را برای تبدیل شدن به یک گزینه درمانی برای این بیماران هموار کردند.»
محققان توضیح دادند که بیماری پیشرفته لثه که پریودنتیت نیز نامیده می‌شود، زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌ها در زیر لثه‌ها تجمع می‌کنند و بر بافت‌های نگهدارنده دندان تأثیر می‌گذارند. این بیماری به دلیل ایجاد حفره‌های عمیق که به عنوان مخزن باکتری عمل می‌کنند، بسیار چالش‌برانگیز است. در این مطالعه جدید که روی بیش از ۱۰۰ بیمار انجام شد، شرکت‌کنندگان به چهار گروه تقسیم شدند. همه گروه‌ها تحت درمان پایه «جرم‌گیری» قرار گرفتند، اما سه گروه علاوه بر آن، درمان‌های دیگری نیز دریافت کردند.
نتایج این آزمایش بالینی نشان داد که تقریباً ۵۸ درصد از بیمارانی که آنتی‌بیوتیک و همچنین ترکیب آسپرین/امگا ۳ را دریافت کردند، بهبود یافتند. این میزان بهبودی بیش از دو برابر ۲۳ درصدی بود که تنها با تمیز کردن دندان به دست آمد. محققان خاطرنشان کردند که حتی شش ماه پس از پایان مصرف مکمل‌ها، بیماران همچنان نتایجی پایدار و مشابه با نتایج ثبت‌شده در پایان درمان خود نشان می‌دادند.
جالب‌تر اینکه محققان انتظار نداشتند ترکیب آسپرین و امگا ۳ چنین عملکرد قدرتمندی داشته باشد. کاسترو گفت: «ما تصور می‌کردیم که ترکیب آنتی‌بیوتیک‌ها و امگا ۳ در کنترل پریودنتیت مؤثرتر خواهد بود. همچنین معتقد بودیم که نتایج گروهی که امگا ۳ را به همراه آسپرین مصرف می‌کردند، کمی کمتر از گروه آنتی‌بیوتیک خواهد بود.»
دکتر «مگدا فرس»، نویسنده همکار این پژوهش، در تبیین اهمیت این یافته گفت: «درمان ضدالتهابی جایگزین ممکن است با توجه به مقاومت آنتی‌بیوتیکی مفید باشد.» فرس تأکید کرد که ترکیب امگا ۳ و آسپرین با دوز پایین، مزایای بالینی قابل مقایسه‌ای با پروتکل استاندارد مترونیدازول و آموکسی سیلین به دست آورده است و این می‌تواند یک جایگزین واقعی برای کسانی باشد که به آنتی‌بیوتیک‌ها آلرژی یا عدم تحمل دارند.
گفتنی است موضوع مقاومت آنتی‌بیوتیکی و جستجو برای یافتن جایگزین‌های مؤثر، یکی از دغدغه‌های اصلی نظام‌های سلامت در سراسر جهان است. بر اساس گزارش‌های سازمان جهانی بهداشت، مقاومت آنتی‌بیوتیکی یکی از ده تهدید اصلی سلامت عمومی در سطح جهان محسوب می‌شود. در ایران نیز این معضل جدی است؛ به طوری که رئیس سازمان غذا و دارو در سال ۱۴۰۴ اعلام کرد که مصرف سرانه آنتی‌بیوتیک در ایران ۳.۵ برابر میانگین جهانی است و این موضوع زنگ خطری جدی برای سلامت کشور محسوب می‌شود. همچنین بر اساس آمارهای منتشرشده، بیش از ۴۰ درصد از نسخه‌های تجویزی در ایران حاوی آنتی‌بیوتیک است که این میزان در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته بسیار بالاست.
این مطالعه جدید در حالی منتشر می‌شود که بیماری‌های دهان و دندان در ایران شیوع بالایی دارد. بر اساس گزارش وزارت بهداشت، حدود ۹۰ درصد از جمعیت بزرگسال ایران به نوعی به بیماری‌های لثه مبتلا هستند و پوسیدگی دندان نیز در کودکان و نوجوانان به عنوان یک معضل جدی مطرح است. با توجه به هزینه‌های بالای درمان‌های دندانپزشکی و نیز محدودیت‌های پوشش بیمه‌ای، یافتن روش‌های درمانی کم‌هزینه و در دسترس مانند ترکیب آسپرین و امگا ۳ می‌تواند تحولی عظیم در سلامت دهان و دندان کشور ایجاد کند.

زیر ذره بین فرهنگیان پرس

کشف علمی جدید محققان برزیلی در حالی نویدبخش یک درمان جایگزین و کم‌عارضه برای بیماری لثه است که نظام سلامت ایران با دو چالش اساسی در این حوزه مواجه است. نخست، مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها که کشور را در آستانه بحران مقاومت میکروبی قرار داده است؛ دوم، هزینه‌های سرسام‌آور درمان‌های دندانپزشکی که بسیاری از خانواده‌ها را از مراجعه به موقع بازمی‌دارد. در چنین شرایطی، معرفی یک درمان ضدالتهابی مبتنی بر ترکیبی ساده و در دسترس مانند آسپرین و امگا ۳، اگرچه نیازمند تأییدیه‌های بالینی بیشتر و بومی‌سازی در ایران است، اما می‌تواند گامی مؤثر در جهت کاهش وابستگی به آنتی‌بیوتیک‌ها و نیز کاهش هزینه‌های درمانی باشد. وزارت بهداشت و انجمن‌های علمی دندانپزشکی باید با جدیت نسبت به بررسی این یافته و امکان‌سنجی اجرای آن در ایران اقدام کنند تا ضمن بهره‌مندی از دستاوردهای علمی جهان، گامی در جهت ارتقای سلامت دهان و دندان و نیز کاهش مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها در کشور بردارند.