به گزارش فرهنگیان پرس، سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، روز شنبه دوم آبان در حاشیه آیین رسمی آغاز سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ و به مناسبت روز آمار و برنامه‌ریزی، از پیشرفت طرح هدفمندسازی یارانه‌ها خبر داد. به گفته او، با همراهی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و سایر دستگاه‌های مسئول، برای حدود ۴۴ میلیون نفر که در گروه‌های نیازمند حمایت ارزیابی شده‌اند پیامک ارسال شده و این افراد پرسش‌نامه‌های مربوط را تکمیل کرده‌اند.
پورمحمدی افزود: «اطلاعات ثبت‌شده در حال راستی‌آزمایی است و پس از بررسی داده‌ها، یارانه به افرادی که نیازمندی آنان تأیید شود، اختصاص خواهد یافت.» وی با اشاره به محدودیت منابع دولت تأکید کرد حمایت‌های یارانه‌ای باید به کسانی برسد که بیشترین نیاز را دارند، چرا که برخورداری افراد ثروتمند از یارانه، سهم منابع قابل تخصیص به خانوارهای نیازمند را کاهش می‌دهد.
رصدخانه‌ای با ۵۰ هزار متغیر
رئیس سازمان برنامه و بودجه در بخش دیگری از سخنانش به فعالیت رصدخانه این سازمان اشاره کرد و گفت در این مجموعه بیش از ۵۰ هزار متغیر از اطلاعات گذشته گردآوری شده که می‌تواند در بیش از چهار هزار پیش‌بینی و تصمیم‌گیری کلیدی نقش داشته باشد. به گفته او، ترکیب این داده‌ها با الگوریتم‌های ریاضی و مدل‌های سازمان، امکان تحلیل دقیق‌تر و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد را فراهم می‌کند و توسعه آن در سطح استان‌ها نیز در حال پیگیری است تا استانداران بتوانند تصمیم‌های دقیق‌تری بگیرند.
پورمحمدی همچنین گفت پیش از این، دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری برای پژوهش‌های خود ناچار بودند به منابع متعدد مراجعه کنند، اما رصدخانه می‌تواند دسترسی و تحلیل یکپارچه‌تر داده‌ها و همکاری علمی میان سازمان و دانشگاه‌ها را تقویت کند.
آمایش سرزمین در کمتر از ۲۰ دقیقه
به گفته رئیس سازمان برنامه و بودجه، بررسی‌های مربوط به آمایش سرزمین برای صدور مجوز طرح‌های سرمایه‌گذاری که به‌طور متوسط حدود ۹ ماه طول می‌کشید، با بهره‌گیری از هوش مصنوعی می‌تواند در کمتر از ۲۰ دقیقه انجام شود. او توضیح داد که انتخاب محل اجرای طرح‌های اقتصادی باید با توجه به ظرفیت منطقه، منابع آب، شرایط زیست‌محیطی، خطر فرونشست زمین و میزان بارگذاری جمعیتی انجام شود.
پورمحمدی افزود در سازوکار جدید، ارزیابی آمایش سرزمین به جای مراحل پایانی، در مراحل ابتدایی فرایند سرمایه‌گذاری انجام می‌شود تا متقاضیان پیش از صرف هزینه‌های بیشتر، از تناسب موقعیت موردنظر با الزامات منطقه مطلع شوند. به گفته او این طرح در مراحل پایانی تدوین است.
هوش مصنوعی در مدرسه
رئیس سازمان برنامه و بودجه همچنین گفت طرح‌هایی برای به‌کارگیری هوش مصنوعی در آموزش از حدود دو سال پیش به‌صورت آزمایشی در یکی دو مدرسه اجرا شده و اکنون دستاوردهای آن می‌تواند در اختیار وزارت آموزش‌وپرورش قرار گیرد؛ از شناسایی استعدادها و هدایت تحصیلی دانش‌آموزان تا شناسایی برخی مشکلات جسمی و آسیب‌های روانی، دسترسی مجازی به تجهیزات آزمایشگاهی، توانمندسازی معلمان و طراحی آموزش متناسب با زبان و گویش دانش‌آموزان مناطق مختلف.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
ارسال پیامک و پرسش‌نامه برای ۴۴ میلیون نفر، یعنی نزدیک به نیمی از جمعیت کشور، نشان می‌دهد دولت در آستانه بازتعریف بزرگی در نظام حمایتی است. اصل هدفمند کردن یارانه‌ها و قطع حمایت از دهک‌های پردرآمد منطقی است، اما تجربه سال‌های گذشته نشان داده که خطای داده‌ها می‌تواند خانوارهای واقعاً نیازمند را از فهرست حذف کند. در شرایط تورم نقطه‌به‌نقطه نزدیک به ۹۰ درصد، حذف ناعادلانه یارانه برای یک خانواده کم‌درآمد، از جمله بسیاری از خانواده‌های فرهنگیان با حقوق ثابت یا بازنشستگان آموزش‌وپرورش، ضربه‌ای سنگین است.
پرسش مهم دیگر، شفافیت معیارهاست. هنوز روشن نیست بر اساس کدام شاخص‌ها این ۴۴ میلیون نفر «در اولویت» تشخیص داده شده‌اند، باقی جمعیت چه وضعیتی خواهند داشت و سازوکار اعتراض برای کسانی که پیامک دریافت نکرده‌اند یا نیازمندی‌شان تأیید نمی‌شود چیست. اتکای بیش از حد به داده‌های بانکی و دارایی، بدون دیدن هزینه‌های واقعی مانند اجاره‌بها، درمان بیماری خاص یا تعداد فرزندان دانش‌آموز، ممکن است تصویر نادرستی از وضعیت خانوار بسازد.
پیشنهاد فرهنگیان پرس آن است که سازمان برنامه و بودجه و وزارت رفاه، معیارهای تعیین مشمولان را پیش از اجرای نهایی به‌طور عمومی اعلام کنند، سامانه‌ای ساده و پاسخ‌گو برای اعتراض و اصلاح اطلاعات راه بیندازند و بازه زمانی مشخصی برای رسیدگی به اعتراض‌ها تعیین کنند. شمار فرزندان دانش‌آموز، هزینه مسکن و وجود عضو دارای بیماری خاص یا معلولیت نیز باید در وزن‌دهی نیازمندی خانوار لحاظ شود.
