به گزارش فرهنگیان پرس، سومین دوره مسابقه ملی و مسئله‌محور «راهی شو» که از آبان ۱۴۰۴ تا مهر ۱۴۰۵ برگزار شد، در آیینی با حضور مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور، حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و حسین دهقان رئیس بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی به کار خود پایان داد و حالا گزارش‌های دانشگاه‌ها از کارنامه تیم‌های دانشجویی خود منتشر می‌شود. به گزارش پایگاه خبری اقتصاد ملت، این آیین روز چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵ با حضور حدود دو هزار نفر از شرکت‌کنندگان در پژوهشگاه نیرو برگزار شد و هم‌زمان نتایج دومین رویداد سالانه «دانشمند» نیز اعلام شد.
حسین دهقان، رئیس بنیاد مستضعفان، در این آیین درباره ابعاد این دوره گفت: «در این دوره ۱۵ هزار و ۶۸۱ نفر از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان مستعد و توانمند رشته‌های علوم فنی و مهندسی، علوم پزشکی، علوم پایه و علوم انسانی از تمامی استان‌های کشور مشارکت کردند.» به گفته او، شرکت‌کنندگان در قالب تیم‌های بین‌رشته‌ای روی ۵۶ محور فناورانه کار کردند؛ محورهایی که بر اساس نیازهای اولویت‌دار تحقیق و توسعه شرکت‌ها و صنایع بنیاد مستضعفان تعریف شده بود.
دهقان «فراگیری» را از ویژگی‌های اصلی این طرح دانست و گفت: «در این طرح دانشگاه را صرفاً محدود به مجموعه‌ای از دانشگاه‌های خاص و شناخته‌شده نمی‌دانیم؛ بلکه تلاش کرده‌ایم ظرفیت‌های علمی از دورترین نقاط کشور تا مراکز استان‌ها و پایتخت شناسایی و در فرآیند حل مسائل مشارکت داده شوند.» گزارش‌هایی که در روزهای اخیر از دانشگاه‌های بیرجند و کازرون منتشر شده، دست‌کم نشان می‌دهد که سهم دانشگاه‌های غیرپایتخت در فهرست برگزیدگان تعارف نیست.
از مرکز نوآوری بیرجند تا آزمایشگاه کازرون
به گزارش خبرگزاری تسنیم، تیم «آسا» متشکل از دانشجویان مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی بیرجند، یعنی حمیدرضا مهرآبادی، محمدرضا مرادزاده، محمد جهانی، مهدیه غفوریان و مهیا شهراز، توانست از مسیر سومین دوره «راهی شو» به مرحله رشد و شتاب‌دهی رویداد «دانشمند» راه پیدا کند. این تیم از سال ۱۴۰۱ در مرکز نوآوری دانشگاه صنعتی بیرجند فعالیت می‌کند و استارتاپ «دایناکد» را با تمرکز بر ساخت عامل‌های هوش مصنوعی برای صنعت راه انداخته است. مسیر این تیم نمونه‌ای از همان چیزی است که سیاست‌گذاران از آن به‌عنوان پیوند دانشگاه و صنعت یاد می‌کنند؛ گروهی از دانشجویان که چند سال پیش از ورود به یک رقابت ملی، در مرکز نوآوری دانشگاه خود هسته اولیه کار را شکل داده‌اند.
در جنوب کشور نیز روابط عمومی دانشگاه سلمان فارسی کازرون اعلام کرد که سجاد صفری و شیدا مرادی‌قرقانی، دانشجویان رشته فیزیک مهندسی این دانشگاه، به همراه زهرا ایزدی، دانش‌آموخته دانشگاه آزاد، در قالب تیمی سه‌نفره با نام «آریو فناور» مقام سوم سومین دوره «راهی شو» را به دست آوردند. پروژه این تیم «طراحی فرآیند پاستوریزاسیون سرد با هدف حفظ خواص طبیعی در نوشیدنی‌های گازدار و غیرگازدار» بوده و اعضای آن به مدت هفت ماه، از آذر ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵، روی آن کار کرده‌اند.
یحیی گردانی، رئیس دانشگاه سلمان فارسی کازرون، در پیامی به این دانشجویان گفت: «کسب موفقیت ملی این دانشجویان توانمند که در حوزه‌ای مبتنی بر پژوهش و حل مسئله صورت گرفته، علاوه بر آنکه نشان‌دهنده توانمندی‌های بالای این دانشجویان و ظرفیت‌های غنی دانشجویی دانشگاه سلمان فارسی کازرون است، سند زرین دیگری بر اثبات ظرفیت‌های بالای علمی و پژوهشی این دانشگاه به‌ویژه در زمینه حل مسائل جامعه محسوب می‌شود.»
از مسئله صنعت تا کسب‌وکار مستقل
رئیس بنیاد مستضعفان در تشریح سازوکار مسابقه توضیح داد که این فرآیند معمولاً حدود یک سال طول می‌کشد؛ ابتدا مسائل و چالش‌های واقعی صنایع از مجموعه‌های بنیاد و بخش‌های دولتی دریافت می‌شود، سپس تیم‌سازی از رشته‌ها و دانشگاه‌های مختلف انجام می‌گیرد و شرکت‌های بنیاد در اختیار تیم‌ها قرار می‌گیرند تا راهکارها در محیط واقعی صنعت آزمایش شود. دهقان گفت: «تلاش می‌کنیم فعالیت تیم‌ها صرفاً به حل مسائل بنیاد محدود نشود؛ بلکه اعضاء تیم بتوانند از تجربه و دانشی که در این مسیر به دست می‌آورند؛ برای توسعه کسب‌وکار خود و ورود به بازار استفاده کنند.»
او همچنین گفت: «قرار نیست سازمان همه مراحل این فرآیند را به صورت متمرکز مدیریت کند؛ بلکه بخش مهمی از این حرکت باید توسط خود جوانان و بخش خصوصی شکل بگیرد.» به گزارش خبرگزاری مهر، رئیس‌جمهور نیز در همین آیین خطاب به دانش‌آموزان و دانشجویان برگزیده گفت: «اگر شما جوانان اراده داشته باشید و تلاش کنید، هیچ مشکلی در کشور نیست که نتوانیم آن را حل کنیم.» پزشکیان افزود: «امروز جامعه به کسانی نیاز دارد که با تکیه بر علم، دانش، قدرت و توانمندی تخصصی خود گره از کار مردم باز کنند.»
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
«راهی شو» از نظر مقیاس، یکی از بزرگ‌ترین رقابت‌های دانشجویی مسئله‌محور کشور است و حضور بیش از ۱۵ هزار شرکت‌کننده و ۵۶ محور فناورانه، عدد کوچکی نیست. نمونه‌هایی مانند «دایناکد» در بیرجند و «آریو فناور» در کازرون هم نشان می‌دهد که استعداد کارآفرینی به دانشگاه‌های بزرگ پایتخت محدود نیست. با این حال، آنچه در گزارش‌های رسمی اختتامیه دیده نمی‌شود، آمار خروجی است: معلوم نیست از تیم‌های دوره‌های قبل چند تیم به شرکت ثبت‌شده، محصول فروخته‌شده یا قرارداد صنعتی رسیده‌اند. تا زمانی که این عدد منتشر نشود، ارزیابی موفقیت چنین رقابت‌هایی بیشتر به تعداد شرکت‌کننده و جایزه محدود می‌ماند، نه به کسب‌وکارهایی که پس از خاموش شدن چراغ‌های سالن ادامه پیدا می‌کنند.
نکته دوم، وابستگی مسئله‌ها به نیاز یک مجموعه صنعتی است. اتصال دانشجو به مسئله واقعی صنعت نقطه قوت این طرح است، اما اگر بازار تیم‌ها فقط همان مجموعه باشد، استارتاپ دانشجویی در عمل به پیمانکار یک خریدار تبدیل می‌شود. خود دهقان هم بر لزوم «مسیر مستقل» تیم‌ها تأکید کرده است؛ تحقق این هدف نیازمند آن است که مراکز نوآوری و رشد دانشگاه‌ها، پس از پایان مسابقه، تیم‌ها را در ثبت شرکت، مالکیت فکری، دریافت تسهیلات و یافتن مشتری دوم و سوم همراهی کنند.
پیشنهاد فرهنگیان پرس این است که برگزارکنندگان «راهی شو» گزارش سالانه پیگیری تیم‌ها را به‌صورت عمومی منتشر کنند و بخشی از جوایز را به‌جای پرداخت یک‌باره، به اعتبار شتاب‌دهی و نمونه‌سازی در مراکز رشد استانی اختصاص دهند. همچنین دانشگاه فرهنگیان و دانشجومعلمان می‌توانند در دوره‌های بعد با تعریف محورهایی درباره مسائل واقعی مدرسه، از فناوری آموزشی تا مدیریت انرژی و ایمنی ساختمان مدارس، به این چرخه اضافه شوند؛ تا پل دانشگاه و بازار، برای آموزش‌وپرورش هم ساخته شود.
