متخصص بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم پزشکی کاشان با اشاره به افزایش چشمگیر مسمومیت‌های غذایی در فصول گرم، نسبت به شیوع بیماری‌هایی مانند وبا و گاستروانتریت هشدار داد و بر ضرورت رعایت دقیق اصول بهداشتی در نگهداری مواد غذایی، شست‌وشوی سبزیجات و استفاده از آب سالم تأکید کرد.
به گزارش فرهنگیان پرس، دکتر احمد نجفی، متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی کاشان، درباره ارتباط دمای بالای محیط با فساد موادغذایی اظهار داشت که بیماری «گاستروانتریت»، یکی از علل اصلی مراجعات بالا در فصول گرم سال به مراکز درمانی است. این بیماری که با علائمی مانند تهوع، استفراغ، دل‌درد و اسهال همراه است، در بسیاری از موارد ناشی از مسمومیت‌های غذایی می‌باشد. به گفته این عضو هیئت علمی، با گرم‌شدن هوا، میزان مسمومیت‌های غذایی به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد و عوامل متعددی از جمله نگهداری غذا در خارج از یخچال، مصرف موادغذایی تاریخ‌گذشته، آشامیدن آب آلوده و خوردن میوه و سبزیجات نشسته، از مهم‌ترین علل ابتلا به این نوع مسمومیت‌ها به شمار می‌آیند. نجفی تأکید کرد که غذای پخته شده نباید بیش از یک تا دو ساعت پس از طبخ و سرد شدن در بیرون از یخچال باقی بماند . با توجه به اینکه کشور در دوران بازسازی پس از حملات اخیر قرار دارد و زیرساخت‌های آب و فاضلاب در برخی مناطق آسیب دیده، این هشدارها از اهمیت دوچندانی برخوردار است.
دکتر نجفی در ادامه درباره اسهال‌های ویروسی توضیح داد که این نوع اسهال‌ها به طور معمول به آنتی‌بیوتیک نیاز ندارند، اما اگر با علائمی مانند تب، بدن‌درد، دل‌پیچه و بی‌حالی شدید همراه باشند، نیاز به بررسی بیشتر و مراجعه به پزشک دارند. او تأکید کرد که اغلب اسهال‌های ویروسی با مصرف مایعات، محلول ORS و در صورت نیاز به سرم، درمان می‌شوند. با این حال، اگر افراد دچار تهوع و استفراغ شدید شوند، باید به پزشک مراجعه کنند. این متخصص عفونی درباره اسهال‌های خونی نیز هشدار داد و گفت که باکتری‌های «شیگلا» و «سالمونلا» از علل اصلی اسهال خونی هستند و این بیماری که می‌تواند به دلیل مصرف آب و غذای آلوده ایجاد شود، باید تحت درمان آنتی‌بیوتیک قرار گیرد . بررسی سابقه موضوع نشان می‌دهد که در سال‌های گذشته، طغیان‌های اسهال خونی ناشی از شیگلا در استان‌های مختلف از جمله اصفهان و چهارمحال‌وبختیاری رخ داده که عمدتاً به دلیل مصرف سبزیجات آلوده و عدم وجود سیستم دفع فاضلاب مناسب بوده است . این تجربه تلخ لزوم توجه جدی به زیرساخت‌های بهداشتی را بیش از پیش آشکار می‌سازد.
او با بیان اینکه بیماری وبا در فصل تابستان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، خاطرنشان کرد که وبا سبب اسهال‌های آبکی بسیار شدید می‌شود و اغلب موارد آن با اسهال‌های آبکی با حجم زیاد بروز می‌کند و ممکن است علائمی مانند تهوع، استفراغ و دل‌درد نداشته باشد. به گفته نجفی، موارد مشکوک به وبا می‌بایست به پزشک مراجعه کنند و مایع‌درمانی و موارد لازم برای آن‌ها تجویز شود. مصرف آب بهداشتی و کلرزده برای پیشگیری از وبا ضروری است . در شرایط فعلی که برخی مناطق کشور به دلیل جنگ تحمیلی با نوسانات در تأمین آب آشامیدنی سالم مواجه هستند، توجه به این توصیه‌ها می‌تواند جان بسیاری از هموطنان را نجات دهد. وبا که از گذشته تا به حال باعث ایجاد همه‌گیری‌های اسهالی متعددی شده، با گرم شدن هوا و رشد میکروب در محیط، شرایط را برای بیمار شدن افراد فراهم می‌کند. دوره نهفتگی این بیماری یک تا سه روز است و تنها در تعداد اندکی از مبتلایان، علامت معروف اسهال آبکی لعاب برنجی ظاهر می‌شود، از این رو تشخیص به‌موقع و مراجعه سریع به مراکز درمانی از اهمیت حیاتی برخوردار است .
این متخصص بیماری‌های عفونی با تأکید بر اهمیت رعایت توصیه‌های بهداشتی در سفر، گفت که شست‌وشوی مرتب دست‌ها با آب و صابون یا استفاده از ژل‌های ضدعفونی‌کننده، به ویژه در سفر بسیار حائز اهمیت است. همچنین استفاده از موادغذایی سالم در سفر برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌ها باید در دستور کار قرار گیرد. بر اساس این توصیه‌ها، مسافران باید از مصرف غذاهای آماده و آب میوه‌های غیربسته‌بندی که توسط فروشندگان دوره‌گرد عرضه می‌شود، خودداری کنند و سبزی‌ها و صیفی‌جات را پیش از مصرف با محلول‌های استاندارد ضدعفونی کنند . این در حالی است که بسیاری از فرهنگیان و کارکنان آموزش و پرورش در فصل تابستان به سفرهای تفریحی یا زیارتی می‌روند و رعایت این نکات می‌تواند از بروز بیماری‌های گوارشی در میان آنان و خانواده‌هایشان پیشگیری کند.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
افزایش چشمگیر مسمومیت‌های غذایی در فصول گرم سال، به ویژه در شرایط کنونی که کشور با چالش‌های ناشی از جنگ تحمیلی و آتش‌بس موقت مواجه است، زنگ خطری جدی برای نظام سلامت کشور به شمار می‌آید. با توجه به اینکه بسیاری از مناطق کشور به ویژه مناطق محروم و روستایی با مشکل دسترسی به آب آشامیدنی سالم و زیرساخت‌های بهداشتی مواجه هستند، توجه به این هشدارها و اجرای دقیق دستورالعمل‌های بهداشتی ضرورتی حیاتی دارد. در سال‌های گذشته، تجربه طغیان‌های اسهالی در استان‌های مختلف نشان داده که عدم توجه به اصول اولیه بهداشتی، به ویژه در زمینه نگهداری مواد غذایی و بهداشت آب، می‌تواند به بحران‌های جدی در حوزه سلامت منجر شود . در شرایط فعلی که نظام آموزشی و فرهنگی کشور نیز با چالش‌های متعددی روبروست و سلامت معلمان و دانش‌آموزان به عنوان سرمایه‌های اصلی نظام تعلیم و تربیت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، لازم است وزارت بهداشت با همکاری آموزش و پرورش، برنامه‌های آموزشی و پیشگیرانه گسترده‌ای را با محوریت مدارس و مراکز آموزشی طراحی و اجرا کنند. همچنین باید زیرساخت‌های تأمین آب سالم و سیستم‌های فاضلاب در مناطق آسیب‌دیده از جنگ و مناطق محروم با جدیت بیشتری پیگیری شود تا شاهد کاهش چشمگیر بیماری‌های گوارشی در فصول گرم سال باشیم. اجرای برنامه‌های آگاهی‌بخشی برای خانواده‌ها و دانش‌آموزان درباره خطرات مصرف مواد غذایی فاسد و راه‌های پیشگیری از مسمومیت‌های غذایی، می‌تواند گام مؤثری در کاهش آمار مبتلایان به بیماری‌های گوارشی در تابستان باشد.
