به گزارش فرهنگیان پرس، هادی اخوت‌پور، رئیس شورای عالی داروخانه‌های ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، با اشاره به وضعیت نابسامان توزیع دارو در کشور، از ادامه دار بودن مشکلات در بخش پخش و توزیع دارو خبر داد. وی با بیان اینکه وضعیت برخی حوزه‌ها مانند داروهای اعصاب به تدریج رو به بهبود است، گفت که در بخش توزیع، چالش‌های جدی همچنان پابرجاست.

اخوت‌پور با اشاره به داروی اسویکس (کلوپیدوگرل) به عنوان نمونه‌ای از این بحران، توضیح داد که سهمیه داروخانه‌ها برای این داروی حیاتی که برای بیماران قلبی و پس از تعبیه استنت تجویز می‌شود، به شدت ناچیز است.او اظهار داشت که در یک ماه گذشته، سهمیه برخی داروخانه‌ها تنها سه جعبه بوده که حتی پاسخگوی نیاز یک بیمار نیز نیست. این در حالی است که نمونه خارجی این دارو بسیار گران و محدود است و شرکت جدید نیز سهمیه ناچیزی را توزیع می‌کند .

یکی از چالش‌های اساسی که اخوت‌پور به آن اشاره کرد، سیاست سبدفروشی شرکت‌های پخش دارو است. او تشریح کرد که برخی شرکت‌ها در شرایط فشار مالی، سهمیه دارو را مشروط به خرید داروها یا مکمل‌های دیگر می‌کنند و این وضعیت، داروخانه‌هایی را که از نظر مالی ضعیف‌تر هستند، با مشکل مواجه می‌سازد. رئیس شورای عالی داروخانه‌ها تأکید کرد که تأخیر در پرداخت وجوه از سوی سازمان‌های بیمه‌گر، نقدینگی داروخانه‌ها را محدود کرده و آن‌ها را از خرید اقلام غیرضروری بازمی‌دارد. در نتیجه، این روند به توزیع نامتقارن دارو دامن می‌زند و بیماران را برای تهیه دارو به داروخانه‌های محدود و قوی‌تر از نظر مالی سوق می‌دهد.

این در حالی است که پیش از این، رئیس سازمان غذا و دارو نیز سبدفروشی را رویکردی غیرمنطقی خوانده و بر ضرورت اصلاح آن تأکید کرده بود . با این حال، به نظر می‌رسد که این سیاست همچنان به عنوان یک معضل ساختاری در زنجیره توزیع دارو باقی مانده است.

اخوت‌پور در ادامه، به بحران کمبود داروهای اعصاب و روان، به ویژه آمپول‌های آنتی‌سایکوتیک طولانی‌اثر مانند فلوفنازین و فلوپنتیکسول اشاره کرد. او هشدار داد که نبود این داروها که برای بیمارانی که از مصرف خوراکی دارو امتناع می‌کنند، حیاتی است، خطر بازگشت علائم روان‌پریشی و بروز بحران‌های رفتاری را افزایش می‌دهد. فلوپنتیکسول که به شکل تزریقی طولانی‌اثر هر دو تا چهار هفته یک بار تزریق می‌شود، برای کنترل علائم شدید روانی مانند توهم و هذیان در بیماران اسکیزوفرنی تجویز می‌شود . نبود این دارو، پزشک را در انتخاب جایگزین محدود می‌کند و بیمار را با خطرات جدی مواجه می‌سازد.

او همچنین بر این نکته تأکید کرد که برخی داروهای اعصاب و روان، مانند سرترالین، قابل تعویض ساده نیستند و تغییر ناگهانی آن‌ها می‌تواند شوک درمانی ایجاد کرده و اثربخشی درمان را کاهش دهد . این مسئله، به ویژه در بیمارانی که تحت کنترل درمانی هستند، می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. با توجه به اینکه توزیع برخی از این داروها هنوز آغاز نشده است، فشار روانی و اجتماعی سنگینی بر بیماران و خانواده‌های آن‌ها وارد می‌شود.

زیر ذره بین فرهنگیان پرس

آنچه از اظهارات رئیس شورای عالی داروخانه‌ها برمی‌آید، نشان از یک بحران چندلایه در نظام توزیع داروی کشور دارد. در حالی که سازمان غذا و دارو بر افزایش تولید داخل و کاهش کمبودها تأکید دارد، اما به نظر می‌رسد که گره اصلی در بخش توزیع و سیاست‌های مالی زنجیره تأمین است. سبدفروشی، تأخیر در پرداخت بیمه‌ها و کمبود نقدینگی داروخانه‌ها، مثلثی را تشکیل داده است که بیماران را به عنوان ضعیف‌ترین حلقه این زنجیره، تحت فشار قرار می‌دهد. برای خروج از این بحران، ضروری است که دولت با اولویت‌بندی داروهای حیاتی و بدون جایگزین، به سمت اصلاح ساختار توزیع و پرداخت به موقع مطالبات داروخانه‌ها گام بردارد. همچنین، نظارت جدی‌تر بر شرکت‌های پخش برای جلوگیری از سبدفروشی و تضمین دسترسی عادلانه همه بیماران به دارو، امری اجتناب‌ناپذیر است. در غیر این صورت، با وجود تولید داخلی، همچنان شاهد سرگردانی بیماران میان داروخانه‌ها و افزایش نارضایتی عمومی خواهیم بود.