به گزارش فرهنگیان پرس، پاییز از نگاه شاعران پادشاه فصلهاست اما پادشاه امسال چندان روی شاعرانهای ندارد و اگر هر سال برای فرار از گرمای تابستان انتظار پاییز را میکشیدیم، حالا هراس از فصل سرد همراه است با تهدید نیستی و مرگ. هرچند ویروس کرونا برای ما از ابهت مرگ کاسته اما هر سال در آستانه فصل پاییز نگرانیهای بسیاری در رابطه با ویروس آنفلوآنزا هم مطرح بوده است. به گواه آمار مرکز بیماریهای وزارت بهداشت، سالانه حدود ۳۰۰ نفر در کشور بر اثر ابتلا به این بیماری جانشان را از دست میدهند. تا پیش از ظهور کرونا برای کم شدن از تعداد مرگ و میرهای آنفلوآنزا حدود پنج میلیون دوز واکسن آنفلوآنزا توزیع میشده اما همزمانی کرونا با آنفلوآنزا حالا میزان تقاضای واکسن آنفلوآنزا را بهشکل شگفتانگیزی افزایش داده است. حالا در گوشه و کنار آمارهای تلخ کرونایی از زبان مسؤولان بهداشتی توصیههایی درباره آنفلوآنزا و واکسن آن هم شنیده میشود و مسؤولانی دیگر هم حرف از تولید آن میزنند. داروخانهدارها از مراجعه بیماران برای تهیه واکسن میگویند و انجمن داروسازان پیشبینی میکند این تقاضا تا هفت برابر سال گذشته خواهد بود. چالشهای بسیاری هم در این میان وجود دارد، از تناسب عرضه و تقاضای واکسن آنفلوآنزا در بازار دارویی کشور گرفته تا قیمت تمام شده واکسن احتمالی آنفلوآنزا برای مردم و وضعیت ما در حوزه تولید این واکسن؛ چالشهایی که حل هرکدام از آنها میتواند فصل پاییز را برای ما غمگین یا شاد کند.
ما و تولید واکسن آنفلوآنزا
تازهترین اظهارنظر درباره میزان واردات و البته تولید این واکسن را چند روز پیش علیرضا بیگلری، رئیس انستیتو پاستور ایران در نشست خبری خود عنوان کرد. آنطور که او گفته برای تولید واکسن آنفلوآنزا یکی از شرکتهای دانشبنیان داخلی وارد عمل شده که معاونت غذا و دارو هم پیگیر این موضوع است.
بیگلری گفته:«محدودیتهای متعددی در کشور وجود دارد و کشور کار سختی را برای تامین واکسن آنفلوآنزا در پیش دارد.» اما محدودیتها کدام است و کار سخت چیست؟ پیش از سخنان رئیس انستیتو پاستور هم درباره تولید واکسن آنفلوآنزا از زبان مراجع و نهادهای دیگر اظهارنظرهای متفاوتی وجود دارد. هر چند همه این اظهارنظرها به نوعی با پیشوند «اظهار امیدواری برای تولید» همراه است. مصطفی قانعی، دبیر ستاد توسعه زیستفناوری معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری تیرماه امسال گفته بود، «مطالعات در حال انجام مربوط به تولید واکسن آنفلوآنزا، پیشرفت قابلتوجهی داشته است و امید داریم که در مهر و آبانماه سال جاری واکسن آنفلوآنزا به تولید انبوه برسد.» هر چند او در ادامه گفتههایش اعلام کرده انتظار از تولیدکننده داخلی برای تامین میزان تقاضای داخلی کمی خوشباورانه است. از سوی دیگر محمدرضا شانهساز، رئیس سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت اعلام کرده که امسال برای اولینبار واکسن ملی و ایرانی آنفلوآنزا را در کشور خواهیم داشت و «امیدواریم پاییز امسال حدود یک میلیون دوز از این واکسن ایرانی تولید شود.»
بیرون از چرخه مسؤولان وزارت بهداشت در رابطه با تولید واکسن آنفلوآنزا روایتها کمی متفاوت است. بابک مصباحی، بازرس هیاتمدیره انجمن داروسازان ایران به جامجم میگوید:«درباره تولید واکسن باید به دو نکته دقت کرد؛ اولی فناوری تولید واکسن است و دیگری بحث دانش تولید. فناوری تولید واکسن را شاید با رعایت مواردی داشته باشیم اما درباره دانش واکسنسازی آنفلوآنزا جای بحث داریم. ما در ایران در انستیتو پاستور واکسنهای مختلف را تولید میکردیم. اما تولید واکسن آنفلوآنزا با تغییرات هرساله آن کمی متفاوت است. تولید آن در ایران خیلی دور از ذهن نیست اما فعلا نتوانستیم این کار را انجام بدهیم.»
تقاضای 7 برابری واکسن آنفلوآنزا
هنوز از بهرهبرداری تولید واکسن داخلی خبری نیست. واردات این واکسن هم به گواه حرفهای مسؤولان تا به حال حدود دو میلیون دوز بوده است. عدد دقیقی از میزان مصرف واکسن آنفلوآنزا در سال گذشته وجود ندارد. ولی برخی مسؤولان به جامجم از حدود مصرف آن گفتهاند.
محمدرضا دری، دبیر انجمن داروسازان تهران یکی از آنهاست که به جامجم میگوید: « سال گذشته چیزی حدود پنج میلیون دوز میزان مصرف واکسن آنفلوآنزا در ایران بوده است» اما تکمله حرفهای او چالش بزرگ ماجرای واکسن آنفلوآنزاست. او میگوید: « قطعا این عدد مصرف امسال نخواهد بود. وحشتی که کرونا به همراه خود آورده میزان تقاضای واکسن آنفلوآنزا را تا هفت برابر افزایش خواهد داد.» پیشبینی افزایش تقاضای این واکسن نسبت به سال گذشته چندان دور از ذهن نیست. همین است که محمدرضا شانهساز هم درباره وضعیت تامین واکسن آنفلوآنزا برای پاییز سال جاری گفته است: «پیشبینی کردهایم واکسن آنفلوآنزا را به میزان چهار تا پنج برابر سال قبل تامین کنیم.»
قیمت واکسن آنفلوآنزا چقدر است؟
در فاصله یک ماه مانده به فصل پاییز، هنوز واکسن آنفلوآنزا در بازار دارویی ایران توزیع نشده است. هر چند اتفاق عجیبی هم نیست و در سالهای گذشته هم گاه تا نیمههای پاییز توزیعی در کار نبوده است. تماس با چند داروخانهدار هم قطعی شدن این تردید است که واکسن آنفلوآنزایی فعلا وجود ندارد. اما فارغ از بود و نبود آن و میزان دسترسی عموم به واکسن آنفلوآنزا، بحث قیمت آن هم یکی دیگر از موضوعات مهم است. بنا بر اعلام وزارت بهداشت، سال گذشته واکسن چهارظرفیتی با قیمت ۴۱ هزار و ۵۰۰ تومان عرضه میشده و قیمت نوع سه ظرفیتی آن ۳۵ هزار و ۸۰۰ تومان بوده است. اما امسال با توجه به شیوع کرونا و البته تقاضای 7 برابری برای واکسن آنفلوآنزا قیمت آن چقدر خواهد بود؟
دبیر انجمن داروسازان تهران میگوید: «امسال باید منتظر بمانیم تا ببینیم ارز تخصیصی برای تهیه این واکسن چگونه خواهد بود. اگر ارز تخصیصی همان 4200 تومان سال گذشته باشد قیمت واکسن آنفلوآنزا امسال با سال گذشته چندان تفاوتی نخواهد داشت. اما اگر این ارز افزایش داشته باشد طبعا در قیمت واکسن توزیعی امسال هم تاثیر خواهد داشت.» محمدرضا شانهساز، رئیس سازمان غذا و دارو اما از توافق با وزارت بهداشت برای تخصیص ارز نیمایی برای واردات این واکسن گفته است. او به جامجم میگوید: « بنابر تاکید وزیر بهداشت و درمان، واکسن آنفلوآنزا، با ارز نیمایی 4200 تومان تامین میشود، بنابراین قیمت واکسن برای مصرفکننده زیاد نخواهد بود.»
میزان واردات واکسن آنفلوآنزا
فارغ از پیشبینی از تقاضای بالای این واکسن در پاییز امسال یکی از انگیزههای تولید داخلی آنطور که از حرفهای مسؤولان امر میتوان متوجه شد میزان ارزبری واردات آن است. بر اساس آمارها، سالانه تقریبا هشت میلیون دلار واکسن وارد میشود که در صورت تولید داخل، موجب صرفهجویی ارزی به همین میزان خواهد شد؛ همین است که تولید این نوع واکسن در قالب طرح کلان ملی در دستور کار معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری قرار گرفته است. اما مگر واردات واکسن آنفلوآنزا پیش از این در بازار دارویی ایران چقدر بوده است؟ بابک مصباحی میگوید تا پیش از این واردات واکسن آنفلوآنزا اغلب از دو کشور فرانسه و هلند بوده است. او به جامجم میگوید: «امسال هم حدود دومیلیون دوز از این دو کشور واردات واکسن آنفلوآنزا داشتیم که منتظر آزادسازی آن در بازار هستیم.» رد آمارهای واردات واکسن آنفلوآنزا را میتوان در حرفهای سخنگوی سازمان هلالاحمر هم یافت. محمد نصیری در یک نشست خبری اعلام کرد: « پیش از این بنا بود یک میلیون واکسن از سوی هلالاحمر تامین شود که با اقدامات انجام شده سازمان تدارک پزشکی دو میلیون دوز را تامین کرده و از نیمه شهریور توزیع آن شروع خواهد شد.»
چرا باید واکسن بزنیم؟
تزریق واکسن آنفلوآنزا چه فایدهای دارد؟ شاید در نگاه اول این گزاره بدیهی به نظر برسد، اما پاسخ آن حالا با اضافه شدن ویروس کرونا مهمتر است. محمدرضا دری میگوید: « آن چیزی که در پاییز امسال انتظار آن را میکشیم این است که همیشه آنفلوآنزا وجود داشته و حالا کرونا به آن اضافه شده است. علائم هر دو بیماری هم اشتراکات بسیاری دارد و وضعیت بیماری هم شبیه یکدیگر است. همین است که سعی میشود در این شرایط برای مقابله با بیماری کرونا یک بیماری ثانویه در کنارش وجود نداشته باشد.»
آنطور که دبیر انجمن داروسازان تهران به جامجم میگوید: «هر چقدر بتوانیم افراد را از این بازی خارج کنیم حداقل این داشته را برای ما به همراه دارد که بدانیم فرد دارای علائم به واسطه تزریق واکسن آنفلوآنزا به این بیماری مبتلا نیست و احتمال ابتلای آن فرد به کرونا بیشتر است. اما در صورت عدم تزریق واکسن آنفلوآنزا به دلیل علائم بالینی مشابه با کرونا میتواند حتی پزشکان ما را در تشخیص این بیماری سردرگم کند.» پاسخ محمدرضا دری این سوال مهم را پدید میآورد که با توجه به همزمانی کرونا و آنفلوآنزا و ناتوانی در تشخیص این بیماری همه باید واکسن آنفلوآنزا بزنند؟
چه کسانی باید واکسن بزنند؟
پیش از ماجرای فراگیری ویروس کرونا برای تزریق واکسن آنفلوآنزا، توصیههایی برای گروههای خاص میشده است. اما آنطور که بابک مصباحی به جامجم میگوید: « از آنجا که آنفلوآنزا با بیماری کرونا در یک گروه قرار دارند بسیاری از مردم ترجیح میدهند واکسن آنفلوآنزا بزنند و البته توصیه هم میشود این کار را انجام بدهند.»
او به جامجم میگوید درباره چند گروه واکسن آنفلوآنزا حتما تاکید میشود. یکی از آن گروهها شامل افرادی است که بیماریهای زمینهای شدید دارند یا افرادی که دچار بیماریهایی هستند که به اجبار داروهای سرکوب سیستم ایمنی مصرف میکنند. این افراد از آنجا که سیستم ایمنیشان ضعیف میشود و مستعد ابتلای ویروسی هستند باید واکسن آنفلوآنزا بزنند. اما حالا با توجه به فراگیری ویروس کووید- 19 توصیه میشود همه افرادی که سنشان بالای 40 سال است هم واکسن آنفلوآنزا را بزنند.
تازهترین آمارها درباره بافت جمعیتی ایران نشان میدهد در حال حاضر 45 درصد جمعیت ایران در رده سنی 30 تا 65 سال و 6 درصد در رده سنی بالاتر از 60 سال قرار دارند. توصیه مصباحی را که بر اساس این جمعیت بسنجیم نتیجه میگیریم حدود 40 میلیون نفر در ایران امسال باید واکسن آنفلوآنزا تزریق کنند. جالب اینکه این توصیه خوشبینانه ماجراست، چرا که محمدرضا دری معتقد است امسال همه باید این واکسن را تزریق کنند. او به جامجم میگوید: «ما در سالهای گذشته بارها اعلام میکردیم واکسن آنفلوآنزا را همه نیاز ندارند، چون بیشتر افرادی که در گروه بیماریهای پرخطر همچون بیماری قلبی، دیابت و بیماریهایی که سیستم ایمنی بدن آنها را تضعیف میکرده قرار داشتند توصیه به زدن این واکسن شدهاند. اما حالا با توجه به تغییر پروفایل ویروس کرونا و اینکه همه گروههای سنی را هم درگیر خود کرده است توصیه ما برای تزریق آنفلوآنزا شامل همه افراد میشود.»
- منبع خبر : جام جم
