به گزارش فرهنگیان پرس، سی‌ویکمین هفته سال ۱۴۰۵ در بازه شنبه ۲۵ مهر تا پایان روز جمعه اول آبان در حالی سپری شد که سینمای ایران با استقبال ۴۹۸ هزار و ۲۸۹ مخاطب به فروشی معادل ۶۳ میلیارد و ۷۵۵ میلیون تومان دست یافت. این آمار را روابط عمومی موسسه سینماشهر بر اساس داده‌های سامانه مدیریت فروش و اکران سینما (سمفا) منتشر کرده و خبرگزاری مهر، خبرگزاری صداوسیما و خبرگزاری دانشجو امروز شنبه دوم آبان آن را بازتاب داده‌اند.
به گزارش خبرگزاری مهر، فیلم «خانوم والده» به کارگردانی سهیل موفق با ۲۴۱ هزار و ۸۱ مخاطب همچنان در صدر پرمخاطب‌ترین فیلم‌های هفته قرار دارد. پس از آن فیلم «بی‌دار» به کارگردانی حسین امیری دوماری با ۸۲ هزار و ۴۷۲ مخاطب، انیمیشن «سفینه نجات» به کارگردانی هادی محمدیان با ۵۱ هزار و ۶۱۰ مخاطب، فیلم «اسکورت» به کارگردانی یوسف حاتمی‌کیا با ۲۴ هزار مخاطب و فیلم «زنده‌شور» به کارگردانی کاظم دانشی با ۲۱ هزار و ۷۳۲ مخاطب در رتبه‌های دوم تا پنجم ایستاده‌اند.
در میان سالن‌ها نیز، بر پایه همین گزارش، پردیس سینمایی کورش با میزبانی از ۲۰ هزار و ۸۱۱ مخاطب پرمخاطب‌ترین پردیس کشور بوده و پس از آن پردیس ایران‌مال با ۱۶ هزار و ۶۸۹، پردیس آزادی با ۱۱ هزار و ۸۳۱، پردیس هدیش با ۱۰ هزار و ۵۱۰ و پردیس اکومال کرج با ۹ هزار و ۷۱۱ مخاطب قرار گرفته‌اند؛ فهرستی که همه اعضای آن در تهران و کرج هستند.
افت هفتگی و تمرکز گیشه بر یک فیلم
مقایسه این ارقام با هفته سی‌ام سال، یعنی ۱۸ تا ۲۴ مهر، نشان می‌دهد گیشه در یک هفته افت محسوسی داشته است. در آن هفته، بر اساس گزارش همان موسسه که پایگاه دنیای سینما منتشر کرده بود، ۵۵۸ هزار و ۱۲۴ مخاطب به سینما رفته بودند و فروش به ۷۱ میلیارد و ۵۵۵ میلیون تومان رسیده بود. به این ترتیب، سینماها در هفته اخیر حدود ۶۰ هزار تماشاگر و نزدیک به ۷ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان فروش را از دست داده‌اند؛ کاهشی نزدیک به ۱۱ درصد در هر دو شاخص.
«خانوم والده» نیز از این افت بی‌نصیب نبوده و مخاطبانش از ۳۲۲ هزار و ۱۴۷ نفر در هفته سی‌ام به ۲۴۱ هزار و ۸۱ نفر رسیده است. با این حال، این فیلم کمدی هنوز به‌تنهایی حدود ۴۸ درصد کل تماشاگران هفته را به خود اختصاص داده است. اگر پنج فیلم نخست جدول را کنار هم بگذاریم، مجموع مخاطبان آن‌ها به حدود ۴۲۱ هزار نفر می‌رسد؛ یعنی تقریباً ۸۵ درصد کل تماشاگران هفته، و سهم بقیه فیلم‌های روی پرده کمتر از ۸۰ هزار نفر بوده است.
تقسیم فروش بر تعداد مخاطبان نیز نشان می‌دهد میانگین بهای هر بلیت در این هفته حدود ۱۲۸ هزار تومان بوده است؛ رقمی که برای یک خانواده چهارنفره، بدون احتساب هزینه رفت‌وآمد، به بیش از نیم میلیون تومان برای یک بار سینما رفتن می‌رسد.
در این میان، انیمیشن «سفینه نجات» تنها اثر ویژه کودک و نوجوان در فهرست پنج فیلم پرمخاطب است. این انیمیشن در هفته سی‌ام ۵۹ هزار و ۳۳۷ مخاطب داشت و در هفته اخیر با حدود هشت هزار تماشاگر کمتر، از رتبه دوم به رتبه سوم رسیده است؛ هم‌زمان فیلم «بی‌دار» مخاطبانش را از ۴۰ هزار و ۱۰۳ نفر به ۸۲ هزار و ۴۷۲ نفر رسانده است.
برای فهم بهتر این ارقام باید به سال گذشته بازگشت. به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، سینمای ایران در سال ۱۴۰۴ که زیر سایه دو جنگ و ناآرامی‌های دی‌ماه گذشت، تا پایان اسفند ۲۳ میلیون و ۷۴۶ هزار تماشاگر داشت و یک‌هزار و ۸۵۵ میلیارد تومان بلیت فروخت؛ در حالی که شمار تماشاگران در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۴ میلیون نفر بود. در همان گزارش آمده بود که سهم بیشتر فروش همچنان با کمدی‌هاست و سه فیلم «مرد عینکی»، «پیر پسر» و «دایناسور» پرفروش‌ترین آثار سال ۱۴۰۴ بودند. انیمیشن «یوز» نیز در همان سال با یک میلیون و ۵۵۶ هزار تماشاگر نشان داد که سینمای کودک، در صورت تولید باکیفیت، مخاطب جدی دارد.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
آمار هفته سی‌ویکم را نباید فقط یک نوسان معمول گیشه دانست. سینمایی که نیمی از تماشاگرانش را یک فیلم کمدی و ۸۵ درصد آن را تنها پنج فیلم تأمین می‌کنند، از نظر تنوع مخاطب و سلیقه در وضعیت شکننده‌ای قرار دارد. با فروکش کردن موج یک فیلم پرفروش، کل گیشه فرو می‌افتد، چرا که آثار دیگر فرصت یا جذابیت کافی برای جایگزینی پیدا نمی‌کنند. نکته دیگر، تمرکز جغرافیایی است؛ پنج پردیس پرمخاطب کشور همگی در تهران و کرج قرار دارند و این یعنی دسترسی بسیاری از شهرهای کوچک و متوسط به سینما، همچنان محدود است.
برای جامعه آموزشی کشور، این ارقام پرسشی جدی پیش می‌کشد: دانش‌آموزان و نوجوانان در این سبد چه سهمی دارند؟ وقتی میانگین بلیت به حدود ۱۲۸ هزار تومان رسیده و فقط یک انیمیشن کودک در میان پرمخاطب‌هاست، سینما برای بسیاری از خانواده‌ها، به‌ویژه خانواده‌های فرهنگیان با حقوق ثابت، به تفریحی گاه‌به‌گاه و پرهزینه تبدیل می‌شود. این در حالی است که تجربه انیمیشن‌هایی مانند «یوز» نشان داده که مخاطب کودک و خانواده، اگر اثر باکیفیت ببیند، به سالن بازمی‌گردد.
راه‌حل در چند گام قابل تعریف است. نخست، سازمان سینمایی و آموزش‌وپرورش می‌توانند با راه‌اندازی یا گسترش برنامه‌هایی مانند «سینمای مدرسه»، سانس‌های ویژه دانش‌آموزی با بلیت ارزان در ساعات کم‌مخاطب صبح برگزار کنند؛ کاری که هم صندلی‌های خالی را پر می‌کند و هم سواد تصویری نسل نوجوان را تقویت می‌کند. دوم، سهم فیلم‌های کودک و نوجوان و آثار غیرکمدی در سانس‌ها و تبلیغات اکران باید به‌صورت هدفمند افزایش یابد تا گیشه به یک ژانر وابسته نماند. سوم، تخفیف ویژه کارت فرهنگیان و خانواده‌ها در روزهای میانه هفته می‌تواند هزینه سینما رفتن را برای معلمان قابل تحمل‌تر کند. سینما زمانی رسانه‌ای فرهنگی و همگانی است که برای کلاس درس، خانواده و شهرهای کوچک هم در دسترس باشد، نه فقط برای پردیس‌های بزرگ پایتخت.
