رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اجرای سی‌ساله برنامه غربالگری تنبلی چشم در ایران، از کاهش شیوع این اختلال از ۳ تا ۵ درصد (میانگین جهانی) به حدود یک درصد در کشور خبر داد و اعلام کرد که این دستاورد بزرگ، منجر به نجات حداقل ۵۵۰ هزار کودک از نابینایی و کم‌بینایی شده است. او همچنین از آغاز غربالگری بینایی سالمندان در محلات و اهدای بیش از دو هزار عینک رایگان به آنان خبر داد.

به گزارش فرهنگیان پرس، سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، در مراسم گرامیداشت سی‌سالگی برنامه غربالگری بینایی کودکان، با اعلام این خبر که ایران با اجرای بیش از ۶۴ میلیون غربالگری، شیوع تنبلی چشم را به حدود یک درصد کاهش داده است، گفت: «تنبلی چشم در جهان بین ۳ تا ۵ درصد شیوع دارد اما ایران با اجرای بیش از ۶۴ میلیون غربالگری موفق شده است شیوع این اختلال را به حدود یک درصد کاهش دهد.» وی افزود که این دستاورد در سازمان ملل نیز مورد تحسین قرار گرفته و «نتیجه این برنامه نجات دست‌کم ۵۵۰ هزار کودک از نابینایی و کم‌بینایی بوده است».

حسینی با اشاره به آغاز هفته بهزیستی، از افتتاح ۱۱ هزار و ۸۰۰ پروژه به ارزش ۶ همت در سراسر کشور و امضای تفاهم‌نامه‌ای با بانک ملت برای تکمیل ۴۰ هزار واحد مسکونی افراد دارای معلولیت خبر داد و گفت که سازمان بهزیستی صاحب حساب اختصاصی مشارکت‌های مردمی شده و سامانه «نیک» برای شفاف‌سازی کمک‌ها رونمایی خواهد شد. او این اقدامات را در راستای سه چرخش تحول‌ آفرین سازمان شامل حرکت به سمت رویکرد رشدمدار و پیشگیرانه، خلق منابع از طریق مشارکت‌های مردمی و ارائه خدمات محله‌محور دانست.

رئیس سازمان بهزیستی با بیان اینکه پوشش کنونی غربالگری به ۷۵ درصد رسیده و هدف، دستیابی به پوشش ۱۰۰ درصدی است، تصریح کرد که برای تحقق این هدف، توسعه مشارکت‌های مردمی و همکاری وزارت بهداشت، آموزش و پرورش استثنایی و سایر نهادها ضروری است. او در این زمینه از وجود ۷ هزار نیروی اجرایی و نزدیک به ۱۷ هزار پایگاه غربالگری در کشور خبر داد و گفت که «با وجود محدودیت‌های مالی، نزدیک به ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبار به این برنامه اختصاص یافته است.» این در حالی است که بر اساس گزارش‌ها، در سال جاری برنامه غربالگری بینایی و شنوایی برای کودکان در استان‌های مختلف مانند خوزستان، همدان و اصفهان در حال اجراست .

حسینی با اشاره به اینکه پیشگیری نباید تنها به کودکان محدود شود، از آغاز طرح جدید غربالگری بینایی سالمندان در محلات با همکاری انجمن اپتومتری خبر داد و گفت که تاکنون بیش از دو هزار عینک رایگان در اختیار سالمندان قرار گرفته است. او افزود که رویکرد پیشگیری در حوزه‌های شنوایی، اوتیسم و سلامت روان نیز دنبال می‌شود و پس از جنگ ۴۰ روزه، برنامه شناسایی و مداخله در اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) با مشارکت ۴۵۰ هزار نفر آغاز شده است و مرحله شناسایی آن پایان یافته است.

رئیس سازمان بهزیستی در بخش دیگری از سخنان خود به پدیده «فابینگ» (استفاده افراطی از تلفن همراه) اشاره کرد و آن را تهدیدی برای سلامت خانواده‌ها دانست و گفت: «امروز بسیاری از افراد به دلیل استفاده افراطی از تلفن همراه، ارتباط واقعی خود با اعضای خانواده را از دست داده‌اند. این پدیده کودکان و نوجوانان را به شدت تحت تأثیر قرار داده و حتی یکی از عوامل آسیب به سالمندان نیز محسوب می‌شود.» او از تدوین طرحی جدید برای توانمندسازی خانواده‌ها در مواجهه با فضای مجازی خبر داد و توصیه کرد که خانواده‌ها روزانه دست‌کم ۳۰ دقیقه وسایل ارتباطی را خاموش کنند.

 

زیر ذره بین فرهنگیان پرس

دستاورد ۳۰ ساله بهزیستی در کاهش چشم‌گیر تنبلی چشم، علی‌رغم محدودیت‌های مالی، نشان‌دهنده اثربخشی مداخلات زودهنگام و پیشگیرانه در نظام سلامت کشور است. با این حال، پرسش اینجاست که چرا با وجود این تجربه موفق، برنامه‌های مشابه برای سایر اختلالات رایج مانند تنبلی شنوایی یا مشکلات روحی-روانی کودکان، با چنین عزم و بودجه‌ای دنبال نمی‌شود؟ همچنین، با توجه به جمعیت رو به رشد سالمندان در ایران که با بیماری‌های چشمی متعدد مواجه‌اند، آیا بودجه و زیرساخت‌های فعلی برای غربالگری همگانی بینایی این قشر کافی است؟ تجربه موفق غربالگری کودکان نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری بر پیشگیری، نه تنها از هزینه‌های سنگین درمانی بعدی می‌کاهد، بلکه کیفیت زندگی میلیون‌ها ایرانی را نیز ارتقا می‌بخشد و باید به عنوان یک الگوی راهبردی در نظام سلامت کشور نهادینه شود.