سفارت روسیه در تهران روز شنبه دوم آبان ۱۴۰۵ در بیانیه‌ای اعلام کرد هیچ‌یک از کارکنان این سفارتخانه و متخصصان روس نیروگاه اتمی بوشهر تخلیه نمی‌شوند و قصد ترک محل خدمت خود را ندارند؛ به گفته این سفارتخانه، فعالیت‌ها طبق روال عادی ادامه دارد و ادعاهای خلاف آن، اطلاعات نادرستی است که منشأ آن مشخص است.

به گزارش فرهنگیان پرس، سفارت فدراسیون روسیه در جمهوری اسلامی ایران ادعاهای منتشرشده درباره آغاز روند تخلیه کارکنان این سفارتخانه و متخصصان روس نیروگاه اتمی بوشهر را تکذیب کرد. به گزارش خبرگزاری ایرنا، این سفارتخانه روز شنبه دوم آبان ۱۴۰۵ در بیانیه‌ای مطالب منتشرشده در برخی کانال‌های خبری درباره این موضوع را نادرست خواند و اعلام کرد فعالیت‌ها در نیروگاه بوشهر طبق روال عادی ادامه دارد.

در بیانیه سفارت روسیه به روایت ایرنا آمده است: «سفارت روسیه به مطالب منتشرشده در برخی کانال‌های خبری مغرض درباره آغاز به‌اصطلاح روند تخلیه کارکنان سفارت روسیه و نیروگاه اتمی بوشهر توجه کرده است. در این خصوص اعلام می‌کنیم که هیچ‌یک از کارکنان سفارت و متخصصان نیروگاه اتمی بوشهر تخلیه نمی‌شوند و قصد ترک محل خدمت خود را ندارند. فعالیت‌ها طبق روال عادی ادامه دارد. ادعاهای خلاف این موضوع، اطلاعات نادرستی هستند که منشأ آن به‌خوبی شناخته شده است.»

توصیه سفارت به مخاطبان

به گزارش خبرگزاری ایسنا، سفارت روسیه این بیانیه را در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرده و در آن تأکید کرده است که «نه کارکنان سفارت و نه متخصصان روسی در نیروگاه هسته‌ای بوشهر تخلیه نخواهند شد و کار در حالت معمول ادامه دارد.» این سفارتخانه در پایان بیانیه خود از مخاطبان خواسته است اخبار را از کانال‌هایی که چنین اطلاعات نادرستی منتشر می‌کنند پیگیری نکنند و عضویت خود را در این کانال‌ها لغو کنند.

خبرگزاری مهر نیز متن این بیانیه را منتشر کرده که در آن سفارت روسیه از آگاهی خود از گزارش‌های برخی «رسانه‌های معاند» درباره تخلیه کارکنان سفارت و متخصصان شاغل در نیروگاه بوشهر خبر داده و تصریح کرده است که «نه کارکنان سفارت و نه متخصصان روس در نیروگاه هسته‌ای بوشهر، در حال ترک ایران نیستند.» در هیچ‌یک از گزارش‌های منتشرشده، نام کانال‌هایی که شایعه تخلیه را منتشر کرده بودند ذکر نشده است.

بازگشت تدریجی متخصصان روس‌اتم در ماه‌های اخیر

این بیانیه در حالی منتشر می‌شود که حضور متخصصان روس در نیروگاه بوشهر در ماه‌های گذشته روندی رو به افزایش داشته است. به گزارش خبرگزاری تسنیم در ۱۹ مرداد ۱۴۰۵، شرکت دولتی انرژی اتمی روسیه (روس‌اتم) متخصصانی را که پس از جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی از ایران خارج شده بودند، برای ازسرگیری کار به بوشهر بازمی‌گرداند. الکسی لیخاچف، مدیرعامل روس‌اتم، در آن زمان شمار کل پرسنل روس در این تأسیسات را ۲۵ نفر اعلام کرده و از برنامه افزایش آن به ۱۰۰ نفر تا پاییز خبر داده بود.

لیخاچف در شهریور ۱۴۰۵ و در حاشیه اجلاس سران بریکس در دهلی‌نو، به گزارش اقتصادآنلاین، گفت ۴۷ متخصص این شرکت به نیروگاه بوشهر بازگشته‌اند و قرار است شمار آنان به ۱۵۰ نفر برسد. او همچنین از آغاز تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده واحد نخست نیروگاه برای تعویض بخشی از مجموعه‌های سوخت و تحویل سوخت هسته‌ای جایگزین به این نیروگاه خبر داده بود.

به گزارش ایلنا در ۲۴ مهر ۱۴۰۵، مدیرعامل روس‌اتم اعلام کرد ۱۳۵ نفر از کارکنان این شرکت به نیروگاه اتمی بوشهر بازگشته‌اند و شمار کارشناسان روس در این نیروگاه به ۲۰۰ نفر افزایش خواهد یافت. لیخاچف گفته بود در مذاکرات ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با مقام‌های ایرانی بر اهمیت تکمیل، نگهداری و ارائه خدمات فنی به نیروگاه بوشهر تأکید شده و در کنار نیروهای فعال در بخش ساخت‌وساز واحدهای دوم و سوم، گروهی از متخصصان فنی بر بهره‌برداری از واحد نخست نظارت می‌کنند.

نخستین نیروگاه هسته‌ای غیرنظامی منطقه

نیروگاه اتمی بوشهر، نخستین نیروگاه هسته‌ای غیرنظامی خاورمیانه، در ساحل خلیج فارس قرار دارد. ساخت این نیروگاه در دهه ۱۹۷۰ میلادی به دست شرکت‌های آلمانی از جمله زیمنس آغاز شد و پس از توقفی چنددهه‌ای، روس‌اتم مسئولیت تکمیل آن را بر عهده گرفت. واحد نخست این نیروگاه اکنون بخشی از برق شبکه سراسری کشور را تأمین می‌کند و به گفته مدیرعامل روس‌اتم، حتی بیش از ظرفیت اسمی خود برق تولید کرده است.

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

تکذیب سریع و رسمی سفارت روسیه، آن هم با انتشار هم‌زمان در شبکه‌های اجتماعی و خبرگزاری‌های رسمی، نشان می‌دهد شایعه تخلیه نیروگاه بوشهر تا چه اندازه می‌توانست حساسیت‌برانگیز باشد. در فضای پس از جنگ، هر خبری درباره خروج دیپلمات‌ها یا متخصصان خارجی، در ذهن افکار عمومی به نشانه‌ای از نزدیک‌بودن تنش تازه تعبیر می‌شود و می‌تواند بر بازارها، روان جامعه و حتی تصمیم خانواده‌ها اثر بگذارد. از این رو، شفافیت و پاسخ‌گویی به‌موقع نهادهای رسمی، چه ایرانی و چه خارجی، مؤثرترین راه مقابله با این دست شایعات است.

این ماجرا برای مخاطبان، به‌ویژه معلمان و دانش‌آموزان، درسی از سواد رسانه‌ای نیز دارد: خبری که بدون نام منبع، تنها در کانال‌های ناشناس و با لحنی هیجانی دست‌به‌دست می‌شود، پیش از بازنشر باید با منابع رسمی و چند رسانه معتبر سنجیده شود. روند بازگشت متخصصان روس‌اتم از ۲۵ نفر در مرداد به ۱۳۵ نفر در مهر، تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی همکاری در بوشهر می‌دهد تا شایعه‌ای که هیچ منبع مشخصی پشت آن نیست. با این حال، انتظار می‌رود سازمان انرژی اتمی ایران نیز با اطلاع‌رسانی منظم درباره وضعیت فنی و ایمنی نیروگاه، جای خالی اخبار رسمی را پیش از آنکه شایعه پر کند، پر کند.