به گزارش فرهنگیان پرس، محمد دهرویه، معاون توسعه مشارکتهای مردمی کمیته امداد استان تهران، همزمان با ۳۱ خردادماه، روز «بسیج اساتید»، ضمن گرامیداشت این مناسبت، به تشریح نقشآفرینی ارزشمند جامعه دانشگاهی در حمایت از فرزندان معنوی پرداخت. وی با اشاره به حضور فعال اساتید در عرصههای خیرخواهانه گفت: «هماکنون طبق آمار، ۴۴۷ نفر از اساتید و اعضای هیئت علمی دانشگاهها، با پیوستن به طرح اکرام، متولی حمایت مادی و معنوی از ایتام و فرزندان محسنین تحت حمایت این نهاد شدهاند که این اقدام نشاندهنده تعهد این قشر فرهیخته به مسئولیتهای اجتماعی است.»
دهرویه با اعلام اینکه این اساتید خیر در سال ۱۴۰۴، بالغ بر ۵ میلیارد تومان به فرزندان معنوی خود کمک کردهاند، تصریح کرد: «این گروه از حامیان طرح اکرام علاوه بر کمکهای تعهد شده ماهانه به فرزندان معنوی خود، در بخشهای گوناگونی همچون تأمین نیازهای معیشتی، حمایتهای ویژه در مناسبتهای ملی و مذهبی و همچنین مشارکت فعال در “طرح قرض ماندگار” برای گرهگشایی از مشکلات مالی خانوادههای تحت حمایت، مشارکت داشتهاند.»
معاون توسعه مشارکتهای مردمی کمیته امداد استان تهران در پایان خاطرنشان کرد: «همراهی اساتید با کمیته امداد، الگویی عملی از پیوند دانش و خدمت به مردم است که امیدواریم این مسیر خیرخواهانه با حضور حداکثری سایر نخبگان و دانشگاهیان همچنان تداوم و توسعه یابد.»
نگاهی به سابقه طرح اکرام و نقش اساتید در یک سال گذشته (از ابتدای ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵) نشان میدهد که حمایت از ایتام و فرزندان محسنین در شرایط پساجنگ، اهمیت ویژهای پیدا کرده است. جنگ چهلروزه و آتشبس موقت، بسیاری از خانوادههای بیسرپرست و بدسرپرست را با فشار مضاعف اقتصادی مواجه کرده است. بر اساس گزارش کمیته امداد استان تهران (منتشر شده در اسفند ۱۴۰۴)، تعداد فرزندان تحت حمایت طرح اکرام در استان تهران نسبت به سال قبل ۱۸ درصد افزایش یافته است که عمدتاً به دلیل شهادت یا جانبازی سرپرستان خانوار در جنگ بوده است. در چنین شرایطی، حضور اساتید دانشگاه در کنار این خانوادهها، علاوه بر حمایت مالی، یک حمایت روحی و روانی ارزشمند محسوب میشود.
طرح اکرام که سالهاست توسط کمیته امداد اجرا میشود، بر اساس آن خیرین میتوانند به صورت ماهانه مبلغ مشخصی را برای حمایت از ایتام و فرزندان محسنین (کودکان بدسرپرست یا دارای سرپرست از کارافتاده) پرداخت کنند. در سال ۱۴۰۴، این طرح با رویکرد جدید «مشارکت هدفمند» همراه شد و به حامیان امکان داد تا علاوه بر کمکهای مالی ماهانه، در حوزههای تحصیلی، درمانی و شغلی نیز حمایتهای ویژه داشته باشند. حضور ۴۴۷ استاد دانشگاه در این طرح، یک اتفاق قابل توجه است، چراکه این افراد عمدتاً به دلیل مشغلههای علمی و پژوهشی، معمولاً از حضور در فعالیتهای خیریه بازمیمانند.
از حمایت مالی تا «قرض ماندگار»؛ نقش چندوجهی اساتید
دهرویه در گفتوگوی خود به دو نکته کلیدی اشاره کرده است که نشان از عمق حمایت اساتید دارد. نخست، «طرح قرض ماندگار» که به خانوادههای تحت حمایت برای رفع نیازهای ضروری (مانند هزینه درمان، ازدواج فرزندان یا تعمیر منزل) با بازپرداخت بلندمدت و بدون بهره کمک میکند. این طرح که با مشارکت خیرین و منابع صندوق قرضالحسنه کمیته امداد اجرا میشود، در سال ۱۴۰۴ توانست برای بیش از ۵۰۰ خانواده تهرانی گرهگشا باشد.
اساتید دانشگاه، علاوه بر پرداخت ماهانه، در این طرح نیز با پرداخت مبالغ بلوکشده به عنوان وثیقه یا سپرده، زمینهساز دریافت تسهیلات برای مددجویان شدهاند. دوم، حمایتهای ویژه در مناسبتها است. این اساتید در ایام نوروز، عید سعید فطر و ماه محرم، بستههای معیشتی، کارت هدیه و لوازمالتحریر برای فرزندان معنوی خود ارسال کردهاند که نشان از نگاه همهجانبه آنها به مسئولیت اجتماعی دارد.
با این حال، هنوز آمار دقیقی از تعداد فرزندان تحت حمایت هر استاد منتشر نشده است. بر اساس قواعد طرح اکرام، هر حامی میتواند بین یک تا چند فرزند معنوی را تحت پوشش خود قرار دهد. برخی از اساتید با همکاری گروههای دانشجویی، چندین فرزند را به صورت گروهی حمایت میکنند که این خود الگوی جدیدی از همکاری دانشگاه و نهادهای حمایتی است.
امید میرود با گسترش این فرهنگ در میان سایر قشرهای دانشگاهی (از جمله دانشجویان و کارمندان دانشگاهها)، گامهای مؤثرتری در کاهش مشکلات معیشتی خانوادههای آسیبپذیر برداشته شود.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس:
پیوند دانش و خدمت، الگویی برای نهادینهسازی مسئولیت اجتماعی
حضور ۴۴۷ استاد دانشگاه در طرح اکرام، یک خبر خوش و امیدوارکننده است، اما نباید به آن به عنوان یک اقدام نمادین نگاه کرد. این اساتید با حضور خود، ثابت کردهاند که دانشگاه و جامعه دو روی یک سکه هستند و علم، زمانی کارآمد است که در خدمت حل مشکلات مردم قرار گیرد. فرهنگیان پرس معتقد است: این حرکت ارزشمند میتواند به یک الگوی فراگیر تبدیل شود. پیشنهاد میشود که وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با همکاری کمیته امداد، «طرح ملی استاد حامی» را در تمامی دانشگاههای کشور راهاندازی کند و بر اساس آن، هر استاد دانشگاه (به صورت داوطلبانه) متولی حمایت از حداقل یک فرزند یتیم یا محسنین شود. این کار نه تنها به تأمین معیشت این خانوادهها کمک میکند، بلکه زمینهساز پژوهشهای میدانی و پایاننامههای دانشجویی در حوزه مسائل اجتماعی و آسیبشناسی فقر خواهد شد. همچنین، به موازات حمایت مادی، از اساتید خواسته شود تا در حوزه مشاوره تحصیلی و هدایت شغلی فرزندان تحت حمایت نیز نقشآفرینی کنند. یک استاد دانشگاه با تجربه علمی و شبکه ارتباطی خود، میتواند برای یک نوجوان مستعد، افقهای تازهای از موفقیت و پیشرفت را ترسیم کند.
در شرایط پساجنگ و فشارهای اقتصادی ناشی از تحریمها، نقش نهادهای مردمی و خیرین بیش از هر زمان دیگری حیاتی است. کمیته امداد استان تهران با شناسایی و تشویق اساتید خیر، گامی مثبت در جهت توانمندسازی خانوادههای آسیبپذیر برداشته است. اما این اقدام نباید به یک رویداد خبری محدود شود؛ بلکه باید با حمایت رسانهها و فضای مجازی، به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود. اگر هر استاد دانشگاه، حداقل یک فرزند معنوی را تحت حمایت خود قرار دهد، میتوانیم شاهد کاهش چشمگیر فقر و نابرابری در میان خانوادههای تحت حمایت باشیم. امید است که روز بسیج اساتید، نه فقط یک مناسبت تشریفاتی، بلکه نقطهعطفی برای پیوند عمیقتر دانشگاه و جامعه باشد.
