کارشناسان آموزشی هشدار می‌دهند جابه‌جایی شتاب‌زده آموزش از محیط فیزیکی به بستر دیجیتال بدون زیرساخت مناسب، به خستگی دیجیتال و افت تحصیلی دانش‌آموزان منجر شده است. قطعی مکرر شبکه، عدم تعامل دوسویه و فشار بر والدین به ویژه مادران شاغل، تعادل کار-زندگی را از بین برده است. بازگشایی تدریجی مدارس یا ارتقای پلتفرم شاد راهکار اصلی است.

به گزارش فرهنگیان پرس، پس از ماه‌ها آموزش مجازی در شرایط جنگ تحمیلی و تعطیلی حضوری مدارس، حالا گزارش‌های متعددی از افت تحصیلی، خستگی روانی و کاهش انگیزه دانش‌آموزان به ویژه در پایه‌های اول ابتدایی و پایه دوازدهم منتشر می‌شود. کارشناسان معتقدند انتقال ناگهانی آموزش به فضای مجازی، بدون آمادگی زیرساختی و استانداردهای آموزشی، یک بحران خاموش در نظام تعلیم و تربیت کشور ایجاد کرده است. تحلیل وضعیت موجود نشان می‌دهد که این روند نه تنها کیفیت یادگیری را کاهش داده، بلکه فشار سنگینی بر والدین و معلمان وارد کرده است.

تحلیل‌های کارشناسی نشان می‌دهد که جابه‌جایی شتاب‌زده آموزش از محیط فیزیکی به بستر دیجیتال، بدون در نظر گرفتن زیست‌بوم آموزشی و توان زیرساختی، منجر به بروز خستگی دیجیتال و افت تحصیلی شده است. عدم انطباق پلتفرم‌های فعلی با استانداردها باعث شده تا بخش بزرگی از بار آموزش بر دوش والدین سنگینی کند که این امر تعادل کار-زندگی را به ویژه برای مادران شاغل از بین برده است. از منظر علمی، آموزش زمانی اثربخش است که تعامل دوسویه و پایدار برقرار باشد، اما قطع و وصل سیستماتیک شبکه و محدودیت‌های فیزیکی آپارتمان‌ها، فرآیند یادگیری را از حالت تعاملی به یک فرآیند فرسایشی و تک‌بعدی تبدیل کرده است.

برای برون‌رفت از این بحران، کارشناسان بازگشایی تدریجی و ایمن مدارس را به عنوان اصلی‌ترین راهکار برای احیای سلامت روان و عدالت آموزشی پیشنهاد می‌دهند. راهکاری که از نظر وزارت آموزش و پرورش در شرایط فعلی جنگی مساعد نیست. اما در صورت عدم امکان بازگشایی، گزینه دوم ارتقای پلتفرم شاد از یک پیام‌رسان ساده به یک پلتفرم استاندارد آموزشی رایگان و آموزش تخصصی معلمان برای مدیریت کلاس در فضای مجازی است. همچنین تدوین پروتکل‌های حمایتی برای والدین شاغل از جمله تسهیلات دورکاری واقعی یا مراکز مراقبتی الزامی اعلام شده است.

هدف نهایی باید گذار از آموزش مجازی اضطراری به سمت آموزش ترکیبی (حضوری و مجازی) باشد تا علاوه بر حفظ کیفیت، از هدررفت منابع مالی خانواده‌ها و فرسودگی سرمایه‌های انسانی جلوگیری شود. معلمان و والدین بارها نسبت به نبود استانداردهای ارزیابی و دشواری سنجش عملکرد دانش‌آموزان در فضای مجازی هشدار داده‌اند که همچنان بی‌پاسخ مانده است.

 

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

تحلیل کارشناسی حاضر، زنگ خطری است که مسئولان نباید نادیده بگیرند. خستگی دیجیتال یک واژه جدید نیست، بلکه واقعیتی است که خانواده‌های فرهنگی هر روز با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. مادرانی که هم باید معلم فرزند خود باشند و هم کارمند و هم خانه‌دار. دانش‌آموزانی که پشت گوشی‌های کوچک و با اینترنت ناپایدار، سعی در یادگیری مفاهیم انتزاعی دارند. وزارت آموزش و پرورش باید هرچه سریعتر یک سنجش ملی از میزان افت تحصیلی در دوره آموزش مجازی انجام دهد و نتایج را شفاف منتشر کند. در شرایط جنگ، نباید اجازه داد نسل یک کشور به دلیل ضعف زیرساخت‌های دیجیتال از گردونه علم و توسعه عقب بماند. پیشنهاد فرهنگیان پرس این است که حتی اگر مدارس بازگشایی نمی‌شوند، حداقل کلاس‌های جبرانی حضوری کوچک با گروه‌های ۵ تا ۱۰ نفره در حیاط مدارس یا فضاهای باز با رعایت پروتکل‌های ایمنی برگزار شود. همچنین ویدیوهای آموزشی ضبط شده با کیفیت از دروس اصلی برای استفاده آفلاین دانش‌آموزان مناطق محروم و جنگ‌زده که به اینترنت دسترسی ندارند، تولید و بر روی فلش مموری توزیع گردد. آینده آموزش در ایران، نه کاملاً حضوری است و نه کاملاً مجازی؛ بلکه هوشمندانه و ترکیبی است.