مدیرکل آموزش و پرورش تهران با تأکید بر ممنوعیت دریافت وجه اجباری در مدارس دولتی، از ثبت ۹۰۰ شکایت در سامانه مربوطه خبر داد که بیش از نیمی از آنها مربوط به دریافتهای غیرمجاز بوده است. او با اشاره به ضرورت گفتگو برای رسیدن به فهم مشترک از مسائل آموزش و پرورش، بر نقش حمایتی رسانهها و استفاده از دیدگاههای میدانی تأکید کرد و گفت هیچ مدرسه دولتی حق ندارد ثبتنام دانشآموز را به دریافت وجه مشروط کند.
به گزارش فرهنگیان پرس، مجید پارسا، مدیرکل آموزش و پرورش استان تهران، در نشست خبری با تأکید بر ضرورت گفتگو برای رسیدن به نقطه مشترک درباره مسائل آموزش و پرورش گفت: «برای رسیدن به فهم مشترک از مسائل، باید گفتگویی شکل بگیرد که در آن واقعیتهای موجود در مدارس و دیدگاههای مختلف مطرح شود.»
پارسا افزود: «معتقدم خانم بوربور و تیم ایشان در منطقه، از منظر جایگاهی که در اداره کل دارند به مسائل نگاه میکنند و مدیر مدرسه نیز از زاویه دیگری مسائل را میبیند. اگر این دیدگاهها در کنار یکدیگر قرار نگیرند و درباره آنها گفتوگو نکنیم، به نقطه مشترک نخواهیم رسید.» او با اشاره به ضرورت تقویت وحدت و همافزایی در شرایط کنونی کشور اظهار کرد: «اگر رئیسجمهور را در فرمایشات مختلف دنبال کنید، همواره بر ضرورت تلاش برای ایجاد وحدت و رسیدن به نقطه مشترک تأکید دارند و این موضوع جز از مسیر گفتوگو محقق نمیشود.»
مدیرکل آموزش و پرورش تهران با بیان اینکه هدف از گفتوگو نباید به چالش کشیدن نظام تعلیم و تربیت باشد، گفت: «ما اینجا هستیم تا با یکدیگر گفتوگو کنیم و به نقطه مشترک برسیم، نه اینکه آموزش و پرورش یا نظام تعلیم و تربیت را به چالش بکشیم.» او افزود: «از سوی دیگر، بنده هم اینجا نیستم که از روی تعصب از کارهای غلط، روالهای نادرست و فرآیندهای اشتباه دفاع کنم و بگویم چنین مسائلی وجود ندارد؛ چراکه با این رویکرد نیز قطعاً به نقطه اشتراک نخواهیم رسید.»
۵۰۰ شکایت از مدارس تهران؛ بیش از نیمی مربوط به دریافتهای غیرمجاز
پارسا با اشاره به رسیدگی به شکایتهای ثبتشده در آموزش و پرورش گفت: «امسال حدود ۹۰۰ شکایت در سیستم ثبت شده که متأسفانه حدود ۵۰۰ مورد آن مربوط به موضوع دریافتها بوده است. این شکایتها در حوزه ارزیابی عملکرد بررسی شده و در مواردی با تذکر و در صورت لزوم، با برخورد اداری با افراد متخلف مواجه شدهایم. ما مکلف و موظف به برخورد با تخلف هستیم.»
او تأکید کرد: «هیچ مدرسه دولتی حق ندارد ثبتنام دانشآموز را منوط به دریافت وجه کند و چنین موضوعی به هیچ عنوان قابل قبول نیست.» پارسا در عین حال گفت: «در طول سال تحصیلی باید از ظرفیت اولیا استفاده شود. انجمن اولیا و مربیان در مدارس تشکیل میشود و میتواند در حل مسائل مالی، اداری، آموزشی و تربیتی مدرسه مشارکت داشته باشد و در صورت نیاز، برای استفاده از ظرفیت اولیا تصمیمگیری کند.»
او با تأکید بر ضرورت بازتعریف نقش انجمن اولیا و مربیان گفت: «نقش انجمن اولیا و مربیان صرفاً پرداختن به مسائل مالی نیست؛ این انجمن باید در مسائل تربیتی مدرسه نیز نقشآفرینی کند و از ظرفیت اولیا در حوزههای مختلف استفاده شود.»
بر اساس گزارشهای پیشین، در سال تحصیلی گذشته نیز موضوع دریافتهای غیرمجاز در مدارس تهران به یکی از چالشهای اصلی تبدیل شده بود و سازمان بازرسی کل کشور نیز به این موضوع ورود پیدا کرده بود. بر اساس آمارهای رسمی، بیش از ۴۰ درصد شکایتهای ثبتشده در سامانههای آموزش و پرورش استان تهران مربوط به حوزه مالی و دریافتهای غیرمجاز است.
گروههای آموزشی و نمایندگان معلمان؛ ضرورت مشارکت حداکثری
پارسا درباره فعالیت گروههای آموزشی و نحوه مشارکت معلمان اظهار کرد: «در خصوص نماینده معلمان در مدرسه نیز معتقدیم که این نماینده باید توسط خود معلمان مشخص شود و خود همکاران نسبت به این موضوع اقدام کنند. در برخی مدارس این موضوع به صورت غیررسمی و اصطلاحاً “صلواتی” انجام میشود؛ یعنی همکاران دور هم جمع میشوند و فردی را به عنوان نماینده انتخاب میکنند.»
او گفت: «سال گذشته در حوزه ابتدایی، برای گروههای آموزشی فراخوان داده شد تا معلمان علاقهمند برای مشارکت در این گروهها اعلام آمادگی کنند. در حوزه متوسطه نیز، تا جایی که اطلاع دارم، همین اتفاق افتاد. در حوزه تربیت بدنی نیز فراخوانی برای حضور همکاران علاقهمند در گروههای آموزشی اعلام شد.» پارسا افزود: «در حال حاضر نیز حدود ۳۰۰ نفر داوطلب شدهاند که در این زمینه مصاحبه کرده و وارد این فرآیند شدهاند.»
مدیرکل آموزش و پرورش تهران در ادامه درباره وضعیت بازنشستگان گفت: «در خصوص بازنشستگان، ما یکسری تکالیف داریم، اما واقعیت این است که برخی از این تکالیف با توجه به تعداد افراد، شرایط مالی و امکاناتی که باید در اختیار داشته باشیم، از حدود اختیارات ما خارج است.» او با اشاره به موضوع مطالبات رتبهبندی بازنشستگان اظهار کرد: «به صورت کلی، همانطور که آقای فرهادی نیز در جلسات متعدد مطرح کردهاند، موضوع مطالبات مربوط به رتبهبندی سالهای ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ و معوقات رتبهبندی مطرح بوده و منابع آن تأمین شده است.»
ضرورت حضور مدیران در مدارس برای شناخت مسائل میدان
پارسا درباره حضور مدیران آموزش و پرورش در مدارس و ارتباط مستقیم با معلمان گفت: «در چندین جلسه شورای معاونان اداره کل نیز نماینده معلمان حضور داشته است. این اقدام را برای کاهش فاصله و همچنین برای اینکه دریافت درستتری از مسائل میدان داشته باشیم، انجام دادهایم.» او افزود: «ما تلاش کردهایم در مدارس حضور پیدا کنیم؛ همانطور که امروز نیز در این مدرسه حضور داریم. در بسیاری از موارد نیز خودم به صورت سرزده، تنها و بدون تشریفات به مدارس رفتهام تا بتوانم از نزدیک شرایط را ببینم و با همکاران گفتوگو کنم.»
او با اشاره به یکی از بازدیدهای خود از مدارس اظهار کرد: «یک روز برای بازدید به مدرسهای در منطقه ۱۱ رفته بودم که اتفاقاً مسائل و اشکالاتی که در آن مدرسه وجود داشت، خیلی منعکس شد و متأسفانه شرایطی ایجاد شد که با مدیر مدرسه برخورد شد.» پارسا تأکید کرد: «وظیفه من به عنوان مدیرکل، تبیین سیاستها، تعیین راهبردها، تدوین و ابلاغ دستورالعملها و بخشنامهها و طراحی فرآیندهاست، اما از طرف دیگر، به عنوان مدیری که در جایگاه تصمیمسازی قرار دارد، باید از میدان اطلاعات دقیق داشته باشد.»
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
آمار ۵۰۰ شکایت از دریافتهای غیرمجاز در مدارس تهران، در حالی از سوی مدیرکل آموزش و پرورش استان اعلام میشود که تأکید بر ممنوعیت دریافت وجه اجباری، یکی از مصادیق بارز شکاف میان قوانین بالادستی و واقعیت میدان است. اگرچه پارسا به صراحت بر ممنوعیت هرگونه دریافت اجباری تأکید کرده و از برخورد با متخلفان خبر داده، اما این پرسش باقی میماند که چرا با وجود بخشنامههای مکرر و تأکیدات مسئولان، همچنان بیش از نیمی از شکایتهای ثبتشده به این موضوع اختصاص دارد.
در سال ۱۴۰۴ و با اجرای طرح رتبهبندی معلمان و افزایش سرانه مدارس، انتظار میرفت که فشار مالی بر خانوادهها کاهش یابد، اما آمارها نشان میدهد که این معضل همچنان به عنوان یکی از چالشهای اصلی نظام آموزشی پایتخت باقی مانده است. تجربه سالهای اخیر نشان داده که صرفاً بخشنامههای ممنوعیت، بدون نظارت میدانی مؤثر و برخورد قاطع با متخلفان، نمیتواند این معضل را حل کند.
آنچه در سخنان پارسا مشهود است، تأکید بر گفتگو و مشارکت به عنوان راهکار اصلی حل مسائل آموزش و پرورش است. با این حال، مشارکت زمانی به ثمر مینشیند که ساختارهای نظارتی نیز به موازات آن تقویت شوند. ضرورت دارد آموزش و پرورش تهران با ایجاد سامانههای شفاف گزارشدهی مالی، نظارت مستمر بر عملکرد مدیران مدارس و برخورد جدی با تخلفات، زمینه اعتمادسازی میان خانوادهها و نظام آموزشی را فراهم کند. همچنین بازتعریف نقش انجمن اولیا و مربیان از یک نهاد صرفاً مالی به یک نهاد تربیتی و مشارکتی، میتواند گامی مؤثر در جهت کاهش فشار مالی بر خانوادهها و ارتقای کیفیت آموزشی باشد.
