به گزارش فرهنگیان پرس، در شرایط سخت جنگ تحمیلی که فشارهای روانی بر خانواده‌ها چندین برابر شده، خانواده‌های دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اتیسم با چالش‌های مضاعفی روبرو هستند. معلولیت فرزند، نبود مراکز تخصصی کافی، هزینه‌های بالای درمان و اکنون ترس از بمباران و آوارگی، زندگی این خانواده‌ها را به کامشان تلخ کرده است. در چنین شرایطی، خبر راه‌اندازی مراکز تخصصی جدید برای افراد بالای ۱۴ سال اتیسم، می‌تواند نوری در پایان تونل تاریک باشد. سازمان بهزیستی کشور اعلام کرده که قصد دارد این مراکز را حداقل در ۶ استان جدید راه‌اندازی کند.
براساس گزارش ایسنا، فاطمه عباسی، معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور، با اشاره به چالش‌های جدی افراد دارای اختلال طیف اتیسم به‌ویژه در سنین نوجوانی و بزرگسالی اظهار کرد: «افراد دارای اختلال طیف اتیسم، به‌ویژه پس از ۱۴ سالگی در حوزه‌های اجتماعی، آموزشی، مهارت‌آموزی و اشتغال با مسائل و محدودیت‌های متعددی روبه‌رو هستند و بر اساس مطالعات جهانی، بخش قابل توجهی از این افراد برای بهبود کیفیت زندگی خود نیازمند دریافت خدمات تخصصی توانبخشی و آموزشی هستند.» او افزود که معاونت امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور شرایطی را فراهم کرده است تا اشخاص حقیقی و حقوقی بتوانند با دریافت مجوز از سازمان بهزیستی و بر اساس ضوابط ابلاغی، مراکز روزانه تخصصی برای ارائه خدمات به افراد دارای اختلال طیف اتیسم سطح ۲ و ۳ در گروه سنی بالای ۱۴ سال راه‌اندازی کنند.
عباسی با بیان اینکه این مراکز در قالب الگوی چهارم خدمات جامع روزانه به افراد دارای اختلال طیف اتیسم فعالیت می‌کنند، گفت: «این مراکز به طور ویژه برای افراد دارای اتیسم متوسط تا شدید طراحی شده‌اند و با فراهم کردن فضایی امن، حمایتی و تخصصی، زمینه ارائه خدمات تکمیلی و مستمر را برای این گروه فراهم می‌کنند.» او ادامه داد که در این مراکز طیف متنوعی از خدمات از جمله مراقبت‌های شخصی، آموزش مهارت‌های زندگی، آموزش‌های پیش‌حرفه‌ای، فعالیت‌های ورزشی، هنری و برنامه‌های توانبخشی جسمی و روانی ارائه می‌شود تا افراد دارای اتیسم به سطح بیشتری از استقلال فردی دست یابند و همزمان بخشی از فشارهای روانی خانواده‌ها نیز کاهش یابد.
معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر رویکرد چندبعدی و خانواده‌محور در این مراکز تصریح کرد: «خدمات ارائه‌شده در مراکز تخصصی اتیسم بالای ۱۴ سال به صورت چندتخصصی و با مشارکت تیمی شامل روانشناس، کاردرمانگر، گفتاردرمانگر، مربی و مراقب انجام می‌شود.» او خاطرنشان کرد که در حال حاضر حدود ۵۵۰ نفر از افراد دارای اختلال طیف اتیسم بالای ۱۴ سال در مراکز توانبخشی حرفه‌ای به‌صورت تلفیقی با سایر گروه‌های دارای معلولیت خدمات دریافت می‌کنند، اما با ایجاد مراکز تخصصی جدید، امکان پوشش‌دهی مناسب‌تر به افراد دارای اتیسم با سطوح شدیدتر نیز فراهم خواهد شد.
براساس گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بهزیستی کشور، عباسی از راه‌اندازی دو مرکز تخصصی در سال ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: «در سال گذشته دو مرکز تخصصی در استان‌های کرمان و کردستان راه‌اندازی شد که ضمن ارائه خدمات مورد نیاز به جامعه هدف، از کمک‌هزینه و یارانه سازمان بهزیستی نیز بهره‌مند شده‌اند. برنامه‌ریزی سازمان بهزیستی بر این است که در سال جاری نیز حداقل در ۶ استان دیگر، این مراکز با مشارکت بخش غیردولتی تأسیس و راه‌اندازی شوند.»
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
خبر راه‌اندازی مراکز تخصصی اتیسم در ۶ استان جدید، یک گام مثبت اما ناکافی است. در شرایط جنگی که استرس و اضطراب در جامعه حاکم است، کودکان و نوجوانان اتیسم که به شدت به ثبات و آرامش نیاز دارند، آسیب‌پذیرترین قشر هستند. صدای انفجار، آژیر خطر و تعطیلی ناگهانی مراکز توانبخشی می‌تواند سبب پسرفت شدید در مهارت‌های آموخته شده آنان شود. سازمان بهزیستی باید برنامه خاصی برای خانواده‌های دارای فرزند اتیسم در مناطق جنگی داشته باشد، از جمله اعزام تیم‌های سیار توانبخشی به پناهگاه‌ها و منازل، تهیه کیت آرام‌بخش (هدفون ضدصدا، وسایل حسی) و اختصاص خط تلفن مشاوره ۲۴ ساعته. همچنین معلمان و مربیان مدارس استثنایی که با این دانش‌آموزان کار می‌کنند، خود نیازمند حمایت روانی و آموزش تکنیک‌های مدیریت بحران در جنگ هستند. از سوی دیگر، استان‌هایی که این مراکز در آنها راه‌اندازی می‌شود، هنوز اعلام نشده است. انتظار می‌رود استان‌های جنوبی و غربی کشور که بیشترین آسیب را از جنگ دیده‌اند (مانند خوزستان، ایلام، کرمانشاه، هرمزگان، سیستان و بلوچستان و بوشهر) در اولویت باشند. خانواده‌های فرهنگی که فرزند اتیسم دارند، بیش از سایرین به این حمایت‌ها نیازمندند. بهزیستی و آموزش و پرورش باید تفاهم‌نامه مشترکی برای پوشش آموزشی و توانبخشی این دانش‌آموزان در زمان جنگ امضا کنند.
