معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با تشریح اقدامات این وزارتخانه برای استمرار آموزش در دوران جنگ تحمیلی رمضان، از تولید محتوای ویدئویی تمام دروس، راه اندازی مدرسه تلویزیونی با ۹۷۲ برنامه و اجرای طرح «حامی» برای جبران افت یادگیری خبر داد. حکیم زاده با اشاره به شناسایی ۱۴۱ هزار کودک بازمانده از تحصیل و بازگشت ۴۶ هزار نفر از آنان به چرخه آموزش، بر نقش کلیدی معلمان داوطلب در برگزاری کلاس های حضوری در مساجد و منازل تاکید کرد.
به گزارش فرهنگیان پرس، رضوان حکیم زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، در نشست خبری تشریح دستورالعمل های پروژه مهر و فرآیند ثبت نام دانش آموزان، به تشریح مجموعه اقدامات این وزارتخانه برای تداوم آموزش در شرایط جنگ تحمیلی رمضان پرداخت. او با اشاره به اینکه پیش از آغاز جنگ، برنامه ریزی های لازم برای مدیریت وضعیت بحران انجام شده بود، گفت: «نخستین اقدام، تولید فیلم تدریس تمامی دروس و محتوای کتاب های درسی با مشارکت معلمان برتر سراسر کشور بود که در شبکه شاد و بخش کندو بارگذاری شد.» این محتواها همچنین به صورت آفلاین در قالب فلش و لوح فشرده در اختیار مدیران مدارس قرار گرفت تا حتی در صورت نبود دسترسی به اینترنت، جریان آموزش متوقف نشود .
حکیم زاده با بیان اینکه مدرسه تلویزیونی از دی ماه سال گذشته آغاز به کار کرد، افزود: «تا پایان سال تحصیلی، ۹۷۲ جلسه آموزشی برای دوره ابتدایی تولید و از طریق شبکه آموزش پخش شد.» او اجرای طرح «حامی» (حمایت آموزشی مستمر یادگیرندگان) را یکی دیگر از سه اقدام اصلی وزارت آموزش و پرورش برای آمادگی در شرایط جنگی برشمرد و گفت: این طرح از آبانماه آغاز شد و با هدف ارتقای مهارتهای سواد پایه دانش آموزان طراحی شده است. بر اساس آمار ارائه شده، پس از اجرای این طرح، شاهد کاهش ۴۹ درصدی دانشآموزان نیازمند به کمک های ویژه بوده ایم .
معاون آموزش ابتدایی با اشاره به اقدامات پس از آغاز جنگ، اظهار کرد: «یکی از مهمترین اهداف ما جلوگیری از احساس رهاشدگی در میان دانش آموزان و مقابله با القای حس فروپاشی اجتماعی بود.» به همین منظور، دستورالعملی برای مدارس ارسال شد تا مدیران و معاونان به صورت روزانه در کلاس های مجازی حضور داشته باشند. حکیم زاده با بیان اینکه برای نخستین بار در دوره ابتدایی، فرم های مشخصی برای ثبت میزان حضور و غیبت طراحی شد، تصریح کرد: «بررسی ها نشان داد به طور میانگین حدود ۹۷ درصد دانش آموزان به صورت مستمر در بسترهای مجازی و سایر روش های آموزشی حضور داشته اند.»
نقش داوطلبانه معلمان در جبران عقبماندگیهای آموزشی
حکیم زاده در ادامه با اشاره به فعالیت های داوطلبانه فرهنگیان، گفت: «در بسیاری از شهرها، معلمان در مساجد، حسینیه ها، فضاهای باز و حتی منازل شخصی خود کلاس های آموزشی برگزار کردند.» او به دیدار خود با معلمی در استان آذربایجان شرقی اشاره کرد که در طول تعطیلی آموزش حضوری، هر روز در منزل خود میزبان دانش آموزان بود. همچنین از تشکیل موکب های آموزشی برای رفع اشکال دانش آموزان در نقاط مختلف کشور خبر داد و گفت: در تبریز، مادری از تلاش معلمان برای آموزش فرزند کلاس اولی خود که به دلیل نداشتن تلفن همراه از آموزش مجازی محروم بود، قدردانی کرد.
او با تاکید بر اینکه فضای مجازی به تنهایی بستر مناسبی برای آموزش دانش آموزان ابتدایی نیست، گفت: «برنامه حامی امسال با دامنه گسترده تری اجرا خواهد شد و علاوه بر دانشآموزان نیازمند تلاش، دانش آموزان دارای وضعیت قابل قبول نیز میتوانند در پایگاههای تابستانی شرکت کنند.» حکیم زاده خاطرنشان کرد که آمار پایگاه های تابستانی از تمامی استان ها دریافت شده و برنامه ریزی لازم برای اجرای این طرح در سراسر کشور انجام شده است.
آمار ثبت نام و شناسایی بازماندگان از تحصیل
معاون آموزش ابتدایی در بخش دیگری از سخنان خود به روند ثبت نام دانش آموزان اشاره کرد و گفت: «بر اساس آخرین آمار، تعداد کودکان واجد شرایط ثبت نام در پایه اول ابتدایی یک میلیون و ۱۵۲ هزار و ۵۱۸ نفر است که تاکنون ثبت نام ۷۳۴ هزار و ۵۰۸ نفر در مدارس انجام شده است.» او با اشاره به راه اندازی سامانه جدید «بینا» برای ثبت نام دانش آموزان، این سامانه را امکان دهنده رصد یکپارچه تمامی مراحل ثبت نام دانست.
حکیم زاده درباره وضعیت یادگیری دانش آموزان نیز گفت: «بر اساس نتایج ارزشیابی کیفی ـ توصیفی، ۸۱.۲۹ درصد دانش آموزان در سطح خیلی خوب، ۱۱.۹۵ درصد در سطح خوب، ۴.۲۸ درصد در سطح قابل قبول و ۱.۵۴ درصد در سطح نیازمند آموزش و تلاش بیشتر قرار دارند.» او بیشترین افت تحصیلی را در درس ریاضی با ۵.۴۶ درصد و در پایه های اول و ششم ابتدایی اعلام کرد و گفت: برای جبران این افت، برنامه های آموزشی و مداخله ای ویژه ای در حال اجراست.
او در ادامه با اشاره به آمار بازماندگان از تحصیل، اعلام کرد: «در سال گذشته، ۱۴۱ هزار و ۸۳۷ کودک بازمانده از تحصیل در گروه سنی ۶ تا ۱۱ سال شناسایی شدند که از این تعداد ۴۶ هزار و ۷۰۲ نفر جذب و به چرخه آموزش بازگردانده شدند.» حکیم زاده بیشترین بازماندگی را مربوط به پایه اول ابتدایی دانست و دلایلی همچون ضعیف بودن جثه کودک، ممانعت خانواده ها، فقر مالی و بیماری های صعبالعلاج را از جمله علل آن برشمرد.
هشدار درباره فعالیت مراکز غیرمجاز «هوماسکول»
حکیم زاده در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت برخی مراکز آموزشی تحت عنوان «هوماسکول» اشاره کرد و گفت: «بخشی از فعالیت این مراکز ناشی از ناآگاهی خانواده ها نسبت به قوانین و مقررات آموزشی کشور است.» او با اشاره به اینکه فعالیت این مراکز فاقد پشتوانه قانونی و آموزشی است، هشدار داد: «مدارک صادرشده توسط این مراکز فاقد اعتبار رسمی است و فرزندان ممکن است در ادامه تحصیل با مشکلات جدی مواجه شوند.» حکیم زاده از خانواده ها خواست پیش از ثبت نام فرزندان خود در هر مرکز آموزشی، از داشتن مجوزهای رسمی اطمینان حاصل کنند.
معاون آموزش ابتدایی همچنین درباره کاهش تراکم کلاسها گفت: «سال گذشته ۱۹ هزار کلاس درس دوره ابتدایی به زیر تراکم ۳۵ نفر رسید.» او با اشاره به اینکه در قانون برنامه هفتم توسعه، تراکم ۳۵ نفر به عنوان مبنای برنامه ریزی تعیین شده، هدف اصلی را دستیابی به استاندارد ۲۶ نفر در هر کلاس دانست و کمبود فضای آموزشی را یکی از موانع اصلی کاهش تراکم برشمرد.
حکیم زاده درباره برنامه های این معاونت برای سال تحصیلی جدید نیز گفت: «برنامه توانا با هدف توانمندسازی معلمان دوره ابتدایی در سه محور روش های تدریس فعال، ارزشیابی مؤثر و کاربرد فناوری و
هوش مصنوعی در آموزش اجرا خواهد شد.» او افزود: در سال تحصیلی جدید، رویکرد توانمندسازی معلمان به سمت مدرسه‑محوری حرکت خواهد کرد و اختیارات بیشتری به مدیران مدارس داده میشود.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
اقدامات وزارت آموزش و پرورش برای تداوم آموزش در شرایط جنگ تحمیلی، اگرچه با تلاش های قابل تقدیر معلمان و تولید محتوای گسترده همراه بوده، اما همچنان با چالش های اساسی مواجه است. آمار ۱۴۱ هزار کودک بازمانده از تحصیل در مقطع ابتدایی، زنگ خطری جدی برای نظام آموزشی کشور است. تجربه نشان داده که اتکای صرف به آموزش مجازی، بهویژه برای دانش آموزان مناطق محروم و کم برخوردار، نمی تواند جایگزین آموزش حضوری شود. گزارش مرکز پژوهش های مجلس نشان میدهد که در دوران تعطیلی مدارس، زمان آموزش مؤثر تا بیش از ۶۰ درصد کاهش یافته است. با توجه به اینکه جنگ تحمیلی و آتش بس شکننده، همچنان بر تمام ابعاد زندگی اجتماعی سایه افکنده، ضروری است وزارت آموزش و پرورش با جدیت بیشتر به دنبال تأمین زیرساختهای فناوری برای مناطق کم برخوردار، توانمندسازی معلمان برای آموزش در شرایط بحران و توسعه برنامه های جبرانی مانند طرح حامی باشد تا از تعمیق شکاف آموزشی و افزایش آمار بازماندگان از تحصیل جلوگیری شود. آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد، حرکت از اقدامات مسکن گونه به سوی برنامه ریزی راهبردی برای تاب آوری نظام آموزشی در برابر بحران های احتمالی آینده است.
