وزیر آموزش و پرورش با اعلام بازه زمانی ۱۳ تا ۲۱ تیرماه برای آغاز امتحانات نهایی، برگزاری آن را منوط به حفظ پایداری شرایط کشور کرد و از اعلام تاریخ قطعی پس از تأیید مراجع ذیصلاح خبر داد؛ این در حالی است که این اظهارات مشروط، همچنان دانشآموزان، داوطلبان آزاد و خانوادهها را در بلاتکلیفی برای برنامهریزی درسی و سفری تابستانی نگه داشته است.
به گزارش فرهنگیان پرس، علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، در حاشیه آیین رونمایی از مجموعه ۲۰ جلدی «گنج قصهها» و در جمع خبرنگاران، از تعیین بازه زمانی جدید برای آغاز امتحانات نهایی دانشآموزان و داوطلبان آزاد خبر داد و گفت: «بر اساس برنامهریزیهای صورت گرفته، امتحانات نهایی دانشآموزان و داوطلبان آزاد، در صورت حفظ پایداری شرایط کشور، در یکی از روزهای بین ۱۳ تا ۲۱ تیرماه آغاز خواهد شد.»
او با اشاره به اینکه تاریخ قطعی برگزاری امتحانات نهایی، هنوز نهایی نشده است، افزود: «تاریخ قطعی برگزاری امتحانات نهایی، پس از تأیید مراجع ذیصلاح، از طریق پورتال وزارت آموزش و پرورش و سایر درگاههای اطلاعرسانی رسمی کشور، به اطلاع مخاطبان خواهد رسید.» این جمله وزیر، اگرچه در ظاهر یک اطلاعرسانی اداری ساده است، اما در بطن خود، نشانههایی از یک تصمیمگیری محتاطانه و چندلایه را حمل میکند که در آن، وزارت آموزش و پرورش تنها یکی از اضلاع تصمیمساز است و «مراجع ذیصلاح» نقشی تعیینکننده در اعلام زمان دقیق آزمونها دارند.
عبارت «در صورت حفظ پایداری شرایط کشور»، کلیدواژهای است که نمیتوان از کنار آن به سادگی گذشت. این عبارت، بهروشنی نشان میدهد که برنامهریزیهای آموزشی در ایرانِ پساجنگ، همچنان اسیر متغیرهای امنیتی و سیاسی است و وزارتخانه، با وجود گذشت ماهها از آتشبس موقت، هنوز نمیتواند با قطعیت درباره تقویم آموزشی سخن بگوید. این وضعیت، بار روانی سنگینی را بر دوش دانشآموزان، داوطلبان آزاد، معلمان و خانوادهها تحمیل میکند؛ خانوادههایی که برای برنامهریزی سفرهای تابستانی، ثبتنام در کلاسهای تقویتی و حتی تنظیم برنامه خواب و استراحت فرزندانشان، نیازمند یک تاریخ قطعی هستند.
بازگشایی تقویم آموزشی و تیرماهِ امتحانات
موکول شدن امتحانات نهایی به تیرماه، بهخودیخود یک جابهجایی بزرگ در تقویم آموزشی کشور است. در سالهای عادی، امتحانات نهایی پایه دوازدهم معمولاً از اواخر اردیبهشت یا اوایل خرداد آغاز میشد و تا پایان خرداد ادامه مییافت. حالا اما، این آزمونها به میانه تیرماه پرتاب شده است؛ ماهی که در آن، گرمای طاقتفرسای تابستان در بسیاری از استانهای کشور به اوج خود میرسد و برگزاری آزمون در چنین شرایطی، هم برای دانشآموزان و هم برای مراقبان و عوامل اجرایی، چالشهای جدیدی ایجاد خواهد کرد.
نگاهی به وقایع آموزشی از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون نشان میدهد که وزارت آموزش و پرورش، ماههای پرتلاطمی را پشت سر گذاشته است. تعطیلیهای مکرر ناشی از حملات، تخریب صدها مدرسه، جابهجایی جمعیت دانشآموزی در مناطق جنگزده، و چالش برگزاری آزمونهای مجازی، همگی دستبهدست هم دادهاند تا تقویم آموزشی کشور، دچار آشفتگیهای کمسابقهای شود. در چنین بستری، اعلام یک بازه زمانی ۸ روزه برای آغاز امتحانات نهایی، اگرچه بهتر از سکوت مطلق است، اما هنوز با «قطعیت» فاصله زیادی دارد.
برای داوطلبان آزاد و پشت کنکوریها، این بلاتکلیفی تبعاتی دوچندان دارد. آنها که برنامهریزی دقیق و منظم، ستون فقرات موفقیتشان در کنکور سراسری است، حالا نمیدانند امتحانات نهاییشان دقیقاً از چه روزی شروع میشود تا بتوانند مرورهای پایانی و جمعبندیهای خود را با آن هماهنگ کنند. یک هفته جابهجایی در شروع امتحانات، میتواند تمام رشتههای برنامهریزی یک داوطلب را پنبه کند.
از سوی دیگر، معلمان و فرهنگیان نیز که برای تصحیح اوراق امتحانی فراخوانده میشوند، با این پرسش روبرو هستند که آیا برنامهریزیهای شخصی و خانوادگیشان را باید تا اطلاع ثانوی معلق نگه دارند؟ بسیاری از معلمان، بهویژه آنها که در شهرستانهای دور از مرکز استان خدمت میکنند، برای شرکت در فرآیند تصحیح اوراق نیازمند هماهنگیهای لجستیکی و اسکان هستند که بدون یک تاریخ قطعی، عملاً غیرممکن است.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
اظهارات وزیر آموزش و پرورش درباره امتحانات نهایی، آیینهای از یک حقیقت تلخ است: نظام آموزشی ایران، در شرایط بحرانی، فاقد یک «سناریوی جایگزین» از پیشطراحیشده است. اینکه پس از ماهها، هنوز زمان دقیق امتحانات نهایی به «تأیید مراجع ذیصلاح» گره خورده، نشان میدهد وزارت آموزش و پرورش در تصمیمگیریهای کلان خود، استقلال لازم را ندارد و این بستگی، مستقیماً اعصاب و روان میلیونها دانشآموز و خانواده را نشانه رفته است. پیشنهادمیشود وزارتخانه، برای سالهای آینده، سه سناریوی مشخص برای شرایط «صلح پایدار»، «جنگ محدود» و «بحران فراگیر» طراحی کند تا در هر وضعیتی، تکلیف امتحانات، ارزشیابی و تقویم آموزشی از پیش روشن باشد. همچنین ضروری است که اعلام تاریخهای قطعی، حداقل یک ماه پیش از شروع امتحانات انجام شود تا خانوادهها فرصت کافی برای برنامهریزی داشته باشند. آموزش و پرورش، خانه اول امید در جامعه است و نمیتواند بلاتکلیفی را به یک رویه دائمی تبدیل کند.
