به گزارش فرهنگیان پرس، عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان شرکت توانیر، در تشریح وضعیت صدور قبوض برق و نحوه محاسبه هزینه‌ها، به تشریح جزئیات آیتم‌های درج‌شده در قبض برق خانگی پرداخت و تأکید کرد که الگوی مصرف، نقش کلیدی در تعیین مبلغ نهایی دارد.
بنابر گزارش ایسنا، یاقوتی با اشاره به اینکه از سال ۱۳۹۸ قبوض کاغذی حذف شده و اطلاع‌رسانی قبوض به‌صورت پیامکی انجام می‌شود، گفت: «قبض برق همچنان به‌طور کامل تولید می‌شود و مشترکان می‌توانند از طریق لینک پیامک یا برنامه کاربردی “برق من” نسخه کامل قبض را مشاهده، بررسی و حتی چاپ کنند.»
او تأکید کرد: «قبض الکترونیکی، اطلاعاتی فراتر از مبلغ پرداختی در اختیار مشترک قرار می‌دهد و به نوعی کارنامه مصرف برق خانوار محسوب می‌شود.»
اطلاعات ثابت مشترک در قبض برق
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان توانیر توضیح داد: «در سمت راست قبض، اطلاعات ثابت مشترک درج شده است؛ اطلاعاتی که در همه دوره‌ها تقریباً بدون تغییر باقی می‌ماند.
این بخش شامل نام و نشانی مشترک، نوع تعرفه (خانگی)، آمپراژ، منطقه برق‌رسانی و مشخصات اشتراک است و مبنای شناسایی قبض به شمار می‌رود.»
مصرف برق، الگوی مصرف و پلکان تعرفه
یاقوتی با اشاره به بخش میانی قبض گفت: «این قسمت، مهم‌ترین بخش قبض برق است، چون نشان می‌دهد مشترک چه مقدار برق مصرف کرده و این مصرف در چه جایگاهی نسبت به الگوی مصرف قرار دارد.»
در این بخش، عدد قرائت قبلی و قرائت جدید کنتور درج می‌شود. تفاضل این دو عدد، مصرف برق دوره را مشخص می‌کند. مصرف دوره بر تعداد روزهای دوره تقسیم می‌شود تا میانگین مصرف ماهانه به دست آید و این عدد با الگوی مصرف مقایسه می‌شود.
او افزود: «الگوی مصرف، مبنای اصلی محاسبه قبوض است. اگر مشترک زیر الگو مصرف کند، از بیشترین تخفیف برخوردار می‌شود، اما با عبور از الگو، تعرفه‌ها به‌صورت پلکانی افزایش پیدا می‌کند.»
پلکان‌های چهارگانه مصرف برق
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان توانیر درباره پلکان‌های مصرف توضیح داد:
· مصرف تا الگو با کمترین نرخ محاسبه می‌شود
· مصرف بین الگو تا ۱.۵ برابر الگو با نرخ بالاتر
· مصرف بین یک‌ونیم تا ۲.۵ برابر الگو با ضریب سنگین‌تر
· مصرف بیش از ۲.۵ برابر الگو با بالاترین ضریب محاسبه می‌شود
به گفته یاقوتی، این سازوکار موجب می‌شود که ممکن است مصرف یک مشترک پرمصرف چند برابر مشترک کم‌مصرف باشد، اما نرخ هر کیلووات‌ساعت برق او تا چند ده برابر افزایش پیدا کند. او تأکید کرد: «این دقیقاً فلسفه تعرفه‌گذاری پلکانی است.»
نقش کنتورهای هوشمند در مدیریت مصرف
یاقوتی به نقش کنتورهای دیجیتال اشاره کرد و گفت: «برای مشترکانی که کنتور هوشمند دارند، مصرف در ساعات کم‌باری، میان‌باری و اوج‌باری به‌صورت جداگانه نمایش داده می‌شود که به مدیریت مصرف کمک می‌کند.»
آیتم‌های قانونی درج‌شده در قبض برق
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان توانیر درباره ستون پایانی قبض توضیح داد: «در این بخش، صرفاً پول مصرف انرژی درج نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از آیتم‌های قانونی که بر اساس قوانین بودجه و مقررات بالادستی تعیین شده‌اند، تجمیع می‌شود.»
این آیتم‌ها شامل موارد زیر است:
· هزینه انرژی مصرفی (بر اساس پلکان تعرفه)
· آبونمان بابت خدماتی مانند قرائت کنتور و نگهداری شبکه
· هزینه سوخت نیروگاهی که بر اساس میزان مصرف و نوع تعرفه محاسبه می‌شود
· بیمه مشترکان برای جبران خسارات ناشی از حوادثی مانند آتش‌سوزی یا انفجار
· بیمه حوادث همگانی برای حمایت در برابر بلایای طبیعی مانند زلزله و سیل
· عوارض برق معادل ۱۰ درصد هزینه انرژی که صرف توسعه برق روستایی و انرژی‌های تجدیدپذیر می‌شود
· مالیات بر ارزش افزوده
· تعدیل دیرکرد یا تشویق خوش‌حسابی بر اساس زمان پرداخت قبض و در صورت وجود، بدهی یا بستانکاری دوره قبل
یاقوتی تأکید کرد: «بخش قابل توجهی از این مبالغ، مستقیماً به خزانه یا صندوق‌های قانونی واریز می‌شود و شرکت توانیر دخل و تصرفی در آن‌ها ندارد.»
الگوی مصرف؛ کلید کنترل هزینه برق
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان توانیر در پایان گفت: «اگر بخواهیم یک پیام کلیدی به مشترکان بدهیم، آن پیام این است که الگوی مصرف، شاه‌بیت محاسبه قبوض برق است. هرچه مصرف به الگو نزدیک‌تر باشد، مبلغ قبض به‌مراتب کمتر خواهد بود.»
او استفاده از برنامه کاربردی «برق من» را ابزار مؤثر برای پایش مصرف، مقایسه دوره‌ها و تصمیم‌گیری آگاهانه خانوارها دانست.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
آشنایی با نحوه محاسبه قبوض برق و تأثیر الگوی مصرف در کاهش هزینه‌ها، برای همه مشترکان از جمله فرهنگیان ضروری است.
ساختار پلکانی تعرفه‌ها اگرچه با هدف حمایت از کم‌مصرف‌ها و جریمه پرمصرف‌ها طراحی شده، اما بسیاری از مشترکان از جزئیات آن بی‌اطلاع هستند و ممکن است با مصرف اندکی بالاتر از الگو، هزینه‌های سنگینی متحمل شوند.
نکته قابل تأمل دیگر، آیتم‌های متعدد قانونی است که بخش قابل توجهی از مبلغ قبض را تشکیل می‌دهد و بسیاری از مشترکان از وجود و نحوه محاسبه آن‌ها اطلاعی ندارند.
شفاف‌سازی این آیتم‌ها توسط شرکت توانیر، گامی مثبت در جهت آگاه‌سازی افکار عمومی است. با توجه به فصل تابستان و افزایش مصرف برق، توصیه می‌شود فرهنگیان محترم با مدیریت مصرف و استفاده از برنامه «برق من»، ضمن کاهش هزینه‌های خود، به پایداری شبکه برق کشور کمک کنند.
