به گزارش فرهنگیان پرس، بانک مرکزی در اطلاعیهای رسمی اعلام کرد که اختلال گسترده در سامانههای چهار بانک ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات، ناشی از یک حمله سایبری به زیرساخت ارتباطی این بانکها بوده است. بر اساس این اطلاعیه که به نقل از شورای هماهنگی بانکها منتشر شده، تیمهای فنی بلافاصله پس از شناسایی نشانههای غیرعادی، اقدامات پیشگیرانه و حفاظتی را برای صیانت از دادههای مشتریان به اجرا گذاشتهاند .
بانک مرکزی با رد هرگونه شایعه مبنی بر افشای اطلاعات مشتریان، تأکید کرده است که هیچ دسترسی غیرمجازی به اطلاعات رخ نداده و تمام دادهها در دسترس است. همچنین سامانههای حاکمیتی نظیر شتاب و شاپرک بدون اختلال به فعالیت خود ادامه میدهند . این در حالی است که برخی گزارشهای غیررسمی، منشأ اختلال را به اجرای یک بسته نرمافزاری مرتبط با شرکت خدمات انفورماتیک نسبت دادهاند که نشان از چالشهای فنی در زیرساختها دارد .
در پی این رویداد، بانک مرکزی تصمیماتی برای جبران محدودیتهای پیشآمده اتخاذ کرد که از جمله آنها میتوان به افزایش سقف تراکنشهای قابل انجام در این بانکها اشاره کرد. بر اساس اعلام شرکت خدمات انفورماتیک، خدمات پایه مبتنی بر کارت هر چهار بانک شامل خرید، انتقال وجه و ماندهگیری فعال شده و به حالت عادی بازگشته است . همچنین سقف تراکنشهای روزانه انتقال کارتی از مبدأ این بانکها تا یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال تعیین شده که مشتریان میتوانند آن را در قالب ۱۰ تراکنش ۱۵۰ میلیون ریالی انجام دهند .
با این حال، تجربه مشتریان نشان میدهد که اختلالات به طور کامل رفع نشده است. برخی از کاربران در شبکههای اجتماعی و نظرات سایتهای خبری از عدم دریافت وجه واریزی از طریق سامانه پایا، ناتوانی در انجام تراکنشهای اینترنتی و حتی اختلال در خودپردازها گلایه دارند . یک کاربر در گفتوگو با فرهنگیان پرس اظهار داشت که با وجود اعلام رسمی رفع اختلال، هنوز قادر به انجام تراکنش پایا برای پرداخت قبوض خود نیست و این موضوع باعث ایجاد مشکل در زندگی روزمره او شده است.
مسئله حمله سایبری به شبکه بانکی، پیشتر نیز در جریان جنگ ۱۲ روزه رخ داده بود؛ حملاتی که به گفته معاون فناوریهای نوین بانک مرکزی، به گونهای طراحی شده بودند که بازگشتپذیری نداشته باشند. او در آن زمان تأکید کرده بود که با تلاش شبانهروزی، سرویسهای اولیه ظرف ۷۲ ساعت برقرار شدند و هدف اصلی، تسهیل فضای ریکاوری و بازگشت سریع به وضعیت عادی است . اکنون با توجه به شرایط آتشبس موقت و افزایش تهدیدات سایبری، این حمله جدید نشان میدهد که دشمن همچنان زیرساختهای حیاتی کشور را هدف گرفته است.
بانک مرکزی همچنین شایعات منتشرشده درباره هدفمند بودن این اختلال برای کنترل بازار ارز و طلا را به شدت تکذیب کرد و آن را «کذب محض» و «زاییده توهمات ذهنی» برخی افراد دانست. با این حال، خلأ اطلاعاتی و عدم شفافیت در اعلام زمان دقیق رفع کامل اختلالات، موجب نگرانی و نارضایتی گسترده مردم شده است . کارشناسان اقتصادی معتقدند که در شرایط حساس کنونی، لازم است بانک مرکزی اطلاعرسانی دقیقتر و مستمری درباره علت و نحوه مدیریت بحرانهای مشابه داشته باشد تا اعتماد عمومی به نظام بانکی حفظ شود.
زیر ذرهبین فرهنگیان پرس
حمله سایبری به بانکها، در شرایطی رخ داده که بسیاری از مردم، به ویژه فرهنگیان و کارمندان، برای دریافت حقوق و انجام معاملات روزمره به شدت به خدمات بانکی دیجیتال وابسته هستند. اختلال در این خدمات، نه تنها معیشت مردم را با چالش مواجه میکند، بلکه میتواند به ابزاری برای ایجاد ناامنی روانی و کاهش اعتماد عمومی تبدیل شود. فرهنگیان پرس بر این باور است که بانک مرکزی و نهادهای مسئول باید علاوه بر تقویت زیرساختهای دفاع سایبری، برنامههای پشتیبان و جایگزین شفافی برای شرایط بحرانی تدوین کنند و با اطلاعرسانی بهموقع و صادقانه، از تشدید نگرانیها جلوگیری نمایند. همچنین لازم است به جای افزایش موقت سقف تراکنش، به دنبال راهحلهای پایدار برای جلوگیری از تکرار این حملات باشند، چرا که امنیت اقتصادی مردم، خط قرمز نظام بانکی است
