آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ که به دلیل شرایط جنگ تحمیلی و سپس همزمانی با مراسم تشییع رهبر شهید دو بار به تعویق افتاده بود، سرانجام امروز با حضور بیش از ۶۵۱ هزار داوطلب در سراسر کشور آغاز شد. وزیر علوم از ثبت رکورد حضور ۵۴ درصدی زنان در این آزمون خبر داد و بر تأمین امنیت کامل حوزه‌های امتحانی با هماهنگی شورای امنیت کشور تأکید کرد. این آزمون در حالی برگزار می‌شود که نظام آموزشی کشور با چالش‌های متعددی از جمله تأثیرات روانی جنگ بر داوطلبان و نگرانی‌های خانواده‌ها درباره امنیت فرزندانشان دست‌وپنجه نرم می‌کند.

به گزارش فرهنگیان پرس، حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، امروز در حاشیه بازدید از روند برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵، با اشاره به تعویق‌های متوالی این آزمون اظهار داشت که این آزمون قرار بود در اردیبهشت‌ماه برگزار شود، اما به دلیل شرایط جنگی کشور به ۱۷ و ۱۸ تیرماه موکول شد و سپس به دلیل همزمانی با مراسم تشییع رهبر شهید، به امروز و فردا (۲۵ و ۲۶ تیرماه) منتقل شد . این تأخیرها در حالی رخ داده که بر اساس آمارهای رسمی، بیش از ۶۵۱ هزار داوطلب برای شرکت در این آزمون ثبت‌نام کرده‌اند و تا روزهای اخیر بیش از ۴۲۰ هزار نفر از آن‌ها کارت ورود به جلسه دریافت کرده‌اند .

وزیر علوم با اشاره به رکوردشکنی حضور زنان در این دوره از آزمون، خاطرنشان کرد که بیش از ۵۴ درصد شرکت‌کنندگان را بانوان تشکیل می‌دهند. این رقم در حالی ثبت شده که بررسی آمارهای سال‌های گذشته نشان می‌دهد سهم زنان در آزمون کارشناسی ارشد همواره بالای ۵۰ درصد بوده است . به عنوان مثال، در سال ۱۴۰۴ نیز ۵۳ درصد داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد را زنان تشکیل می‌دادند . این حضور پررنگ زنان در آزمون‌های تحصیلات تکمیلی، نشان‌دهنده عطش علمی آنان و همچنین نگرانی‌هایی درباره آینده شغلی و جایگاه اجتماعی‌شان در جامعه است.

سیمایی صراف درباره برگزاری کنکور کارشناسی در مردادماه نیز تأکید کرد که این آزمون با توجه به شرایط فعلی در همان تاریخ اعلام شده (۲۹ و ۳۰ مرداد) برگزار خواهد شد. وی در خصوص تأمین امنیت حوزه‌های امتحانی در مناطق جنگی، از هماهنگی کامل با دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله شورای امنیت کشور، وزارت کشور و استانداری‌ها خبر داد و گفت که به داوطلبان اطمینان داده شده است که کنکور سراسری در سلامت کامل برگزار می‌شود. با این حال، تجربه سال‌های گذشته نشان داده که برگزاری آزمون‌های سرنوشت‌ساز در شرایط بحرانی، همواره با چالش‌هایی همچون افزایش سطح استرس و اضطراب داوطلبان همراه بوده است.

یکی از نکات قابل توجه در اظهارات وزیر علوم، اشاره به هماهنگی با وزارت نیرو برای تأمین برق حوزه‌های امتحانی است. این موضوع نشان از دغدغه‌های زیرساختی در شرایط جنگ دارد؛ چراکه حملات سایبری و فیزیکی به تأسیسات انرژی، می‌تواند برگزاری آزمون‌های سراسری را با اختلال مواجه کند. با این حال، آنچه در این میان کمتر به آن پرداخته شده، تأثیرات روانی تعویق‌های متوالی و فضای جنگی بر سلامت روان داوطلبان است. بسیاری از آنان ماه‌هاست با استرس ناشی از عدم قطعیت در زمان برگزاری آزمون و نگرانی از آینده تحصیلی و شغلی خود دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

 

زیر ذره بین فرهنگیان پرس

آنچه از این گزارش و سوابق موجود برمی‌آید، ضرورت نگاه فراتر از برگزاری صرف آزمون‌هاست. نظام آموزش عالی کشور در شرایط جنگی، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تری برای کاهش فشار روانی بر داوطلبان و خانواده‌هایشان است. در حالی که وزیر علوم بر تأمین امنیت فیزیکی و زیرساخت‌ها تأکید دارد، باید به این پرسش اساسی پاسخ دهد که چه تمهیداتی برای حمایت روانی از ۶۵۱ هزار داوطلبی که در میانه بحران جنگ، پای در عرصه رقابتی سرنوشت‌ساز گذاشته‌اند، اندیشیده شده است. رکورد حضور ۵۴ درصدی زنان نیز اگرچه امیدوارکننده است، اما اگر با افزایش ظرفیت‌های پذیرش و بهبود بازار کار همراه نشود، می‌تواند به سرخوردگی نسلی از نخبگان زن کشور منجر شود. پیشنهاد می‌شود وزارت علوم با همکاری سازمان سنجش و وزارت بهداشت، بسته‌های حمایتی از جمله مشاوره رایگان روان‌شناختی برای داوطلبان و خانواده‌های آنان در مناطق جنگی فراهم کند و همچنین درباره تمهیدات جبرانی برای داوطلبانی که به دلیل شرایط جنگ موفق به شرکت در آزمون نشده‌اند، شفاف‌سازی نماید.