معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر اینکه آموزش مجازی در دوره ابتدایی هرگز نمیتواند جایگزین حضور در مدرسه شود، از کاهش چشمگیر مهارتهای خواندن و نوشتن دانشآموزان در دوران جنگ خبر داد و بر ضرورت توسعه آموزش ترکیبی تأکید کرد.
به گزارش فرهنگیان پرس، رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، در نشست «شکاف حضور؛ واکاوی پیامدهای آموزش غیرحضوری در سایه جنگ» با تشریح اقدامات این وزارتخانه در روزهای نخست جنگ، گفت: «نخستین اولویت وزارت آموزش و پرورش، حفظ تداوم آموزش و استمرار ارتباط مدرسه با دانشآموزان و خانوادهها بود؛ زیرا مدرسه تنها محل آموزش نیست، بلکه یکی از مهمترین کانونهای امید، انسجام اجتماعی و تداوم زندگی در جامعه به شمار میرود.»
او با اشاره به تجربه آموزش مجازی در دوران جنگ، افزود: «معلمان در سراسر کشور با احساس مسئولیت ملی، فراتر از انجام یک وظیفه اداری، برای حفظ جریان آموزش و ایجاد امید در میان دانشآموزان تلاش کردند و ارتباط مستمر آنان با خانوادهها، تماسهای تلفنی، برگزاری کلاسهای مجازی و حضور داوطلبانه در فعالیتهای مردمی، جلوهای از این مسئولیتپذیری بود.»
حکیمزاده با بیان اینکه آموزش مجازی در شرایط بحرانی ضرورتی اجتنابناپذیر است، تصریح کرد: «با وجود همه ظرفیتهای فضای مجازی، این شیوه بهویژه در دوره ابتدایی نمیتواند جایگزین آموزش حضوری باشد؛ چرا که یادگیری مهارتهای سواد پایه، رشد اجتماعی، تعاملات عاطفی و شکلگیری شخصیت کودکان نیازمند حضور در مدرسه است.»
افت شدید کیفیت آموزش در بحران
معاون آموزش ابتدایی با استناد به یافتههای پژوهشهای داخلی و بینالمللی خاطرنشان کرد: «تجربه ایران و سایر کشورها پس از همهگیری کرونا نشان داد آموزش غیرحضوری بیشترین آسیب را به مهارتهای خواندن، نوشتن و درک مطلب وارد کرده و کودکان بیش از هر چیز از دوری از مدرسه، دوستان و ارتباطات اجتماعی آسیب دیدهاند.» بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، پس از تهاجم نظامی و مجازی شدن مدارس، زمان آموزش موثر تا ۶۰ درصد کاهش یافت و تخمین زده میشود که دستکم ۲ میلیون دانشآموز از آموزش مجازی محروم شدهاند .
او با اشاره به اقدامات وزارت آموزش و پرورش برای حفظ کیفیت آموزش در شرایط بحران گفت: «بهرهگیری از شبکه شاد، مدرسه تلویزیونی، تولید درسنامهها، پایش مستمر حضور دانشآموزان، تماس با خانوادهها و ارائه آموزشهای حمایتی و روانی از جمله اقداماتی بود که در این ایام اجرا شد.»
طرح «حامی» و ضرورت آموزش ترکیبی
حکیمزاده با اشاره به اجرای طرح «حامی» (حمایت آموزشی مستمر یادگیرندگان) اظهار کرد: «نتایج اجرای این طرح در سال گذشته، کاهش چشمگیر دانشآموزان نیازمند تلاش، کاهش نرخ ترک تحصیل و کاهش تکرار پایه را به دنبال داشت و امسال نیز این برنامه با تأکید بر حمایت از دانشآموزان و تقویت یادگیری آنان ادامه یافته است.» بر اساس گزارشهای منتشر شده، برنامه «حامی» با مشارکت معلمان داوطلب در پایگاههای آموزشی اجرا میشود و تلاشی برای ایجاد محیطی سرشار از حمایت و یادگیری اثربخش است تا دانشآموزان احساس کنند یادگیری آنان برای نظام آموزشی ارزشمند است .
معاون آموزش ابتدایی بر ضرورت توسعه زیرساختهای آموزش مجازی تأکید کرد و گفت: «آموزش مجازی زمانی اثربخش خواهد بود که زیرساختهای فنی مناسب، آموزش معلمان، توانمندسازی خانوادهها و طراحی آموزشی متناسب با ویژگیهای دوره ابتدایی به صورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.» او در پایان با تأکید بر ضرورت حرکت به سوی آموزش ترکیبی، گفت: «باید از ظرفیت فناوری در کنار آموزش حضوری استفاده کنیم و همواره آمادگی لازم برای بهرهگیری از آموزش مجازی در شرایط بحرانی را داشته باشیم، اما اصل اساسی در دوره ابتدایی، حفظ آموزش حضوری و صیانت از حق کودکان برای یادگیری، تعامل اجتماعی و رشد همهجانبه است.»
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
با وجود تلاشهای ستودنی وزارت آموزش و پرورش برای حفظ جریان آموزش در شرایط بحران، آمارهای موجود نشان میدهد که شکاف عمیقی میان آموزش حضوری و مجازی در دوره ابتدایی وجود دارد. کاهش بیش از ۶۰ درصدی زمان موثر آموزشی و محرومیت حدود ۲ میلیون دانشآموز از آموزش مجازی، زنگ خطری جدی برای آینده آموزشی کشور به شمار میرود . پژوهشهای انجام شده نشان میدهد که موفقیت آموزش مجازی در شرایط بحران، نیازمند برنامهریزی آموزشی مناسب، حمایت روانی از دانشآموزان، تقویت زیرساختهای فناوری و توانمندسازی معلمان در استفاده از ابزارهای دیجیتال است . با توجه به اینکه هماکنون در روز ۷ مرداد ماه قرار داریم و کمتر از دو ماه تا آغاز سال تحصیلی جدید باقی مانده است، ضرورت دارد وزارت آموزش و پرورش با تدوین برنامههای عملیاتی برای جبران عقبماندگیهای آموزشی دوره جنگ و تقویت زیرساختهای آموزش ترکیبی، زمینه را برای بازگشت آرامش و کیفیت به مدارس فراهم کند و از هرگونه افزایش شکاف آموزشی در میان دانشآموزان جلوگیری نماید.
