به گزارش فرهنگیان پرس، دکتر احسان مصطفوی، رئیس انستیتو پاستور ایران، امروز شنبه دوم آبان ۱۴۰۵ در مراسم بزرگداشت روز جهانی اپیدمیولوژی میدانی که با عنوان «اپیدمیولوژی میدانی؛ از شناسایی طغیان تا تأمین امنیت سلامت در چارچوب سلامت واحد» برگزار شد، از برآورد حدود چهار هزار میلیارد تومانی خسارت‌های واردشده به این مجموعه در جریان جنگ خبر داد. به گزارش ایسنا، این مراسم پس از حدود هشت ماه وقفه در برگزاری رویدادهای انستیتو پاستور ایران برگزار شد و به گفته مصطفوی، بخشی از تأخیر آن به آماده نبودن سالن مربوط بوده است.
مصطفوی با اشاره به آسیب‌های این مؤسسه گفت: «متأسفانه انستیتو پاستور ایران در اسفندماه و در دو نوبت دیگر نیز هدف آسیب قرار گرفت.» او افزود: «بر اساس برآوردی که حدود سه ماه پیش انجام شده بود، میزان خسارت‌های واردشده به این مجموعه حدود ۴ هزار میلیارد تومان تخمین زده شد. بخش مهمی از این خسارت‌ها به تجهیزات مربوط می‌شود که بازسازی و جایگزینی آن‌ها برای تداوم فعالیت‌های تشخیصی و تحقیقاتی اهمیت دارد.»
از برآورد ۳ هزار میلیاردی تا رقم تازه
پیش‌تر نیز محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، یکم اردیبهشت ۱۴۰۵ به گزارش ایرنا گفته بود این مرکز تحقیقاتی در حمله دشمن «حدود سه هزار میلیارد تومان خسارت در بخش‌های ابنیه، آزمایشگاهی و تجهیزات» دیده است. وزیر بهداشت در آن زمان توضیح داده بود که آزمایشگاه‌های تخصصی ویروس‌شناسی، باکتری‌شناسی و انگل‌شناسی هم از نظر فضای فیزیکی و هم تجهیزات تخریب شده‌اند و پیش‌بینی کرده بود بازسازی بخش‌های کم‌آسیب در کمتر از دو تا سه ماه انجام شود، اما بخش‌هایی که تخریب گسترده‌تری داشته‌اند به زمان بیشتری نیاز دارند. رقم تازه‌ای که رئیس انستیتو اعلام کرده، نشان می‌دهد برآورد خسارت‌ها نسبت به ارزیابی اولیه افزایش یافته است.
رئیس انستیتو پاستور ایران با تأکید بر ضرورت تسریع در بازسازی گفت: «این مؤسسه از ظرفیت‌های منحصربه‌فرد کشور برخوردار است و لازم است خدمات آزمایشگاهی و تشخیصی آن ادامه پیدا کند تا بتواند در مواجهه با تهدیدهای احتمالی آینده به نظام سلامت کمک کند.» او انستیتو پاستور را «به‌نوعی یک مؤسسه ملی بهداشت عمومی» توصیف کرد که قرار است در زمان بحران به کمک کشور بیاید و از دولتمردان خواست برای تسریع بازسازی آن حمایت کنند.
یک قرن پیوند میدان و آزمایشگاه
مصطفوی در بخش دیگری از سخنانش به پیشینه این مؤسسه اشاره کرد که در سال ۱۲۹۹ و در دوره‌ای تأسیس شد که کشور با پیامدهای جنگ جهانی اول، قحطی و بیماری‌هایی مانند طاعون، وبا و مالاریا روبه‌رو بود و هنوز وزارت بهداشت به شکل رسمی شکل نگرفته بود. به گفته او، تیم‌های انستیتو پاستور از میانه دهه ۱۳۲۰ در کنترل ۹ همه‌گیری طاعون در غرب و شمال‌غرب کشور نقش داشتند و تجربه این مؤسسه در درمان طاعون بعدها در دستورالعمل‌های سازمان جهانی بهداشت مورد توجه قرار گرفت.
رئیس انستیتو پاستور همچنین از تیم پاسخ‌گویی سریع به بیماری‌های عفونی یاد کرد که از سال ۱۳۸۵ با هدف شناسایی تهدیدهای عفونی کشور در کمتر از ۴۸ ساعت فعالیت می‌کند و در مواجهه با کووید-۱۹ و ام‌پاکس نقش داشته است. او هشدار داد: «نباید تصور کنیم که تهدیدهای مشابه دیگر تکرار نمی‌شوند» و آمادگی برای همه‌گیری‌های آینده، از جمله آنچه «پاندمی ایکس» نامیده می‌شود، را مستلزم تقویت نیروی انسانی، زیرساخت‌های آزمایشگاهی و ظرفیت تولید واکسن دانست. به گفته او، «باید پیش از وقوع بحران سرمایه‌گذاری کنیم.»
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
انستیتو پاستور برای بسیاری از ایرانیان نامی آشناست؛ از واکسن‌هایی که نسل‌ها در مدرسه و مراکز بهداشت دریافت کرده‌اند تا آزمایش‌هایی که در روزهای همه‌گیری کرونا به کار آمد. آسیب به چنین مرکزی تنها خسارت به یک ساختمان نیست، بلکه کاهش توان کشور برای شناسایی سریع بیماری‌های واگیر است؛ بیماری‌هایی که مدارس و کلاس‌های پرجمعیت، نخستین جاهایی هستند که در برابرشان آسیب‌پذیرند.
افزایش رقم خسارت از سه به چهار هزار میلیارد تومان در فاصله چند ماه نیز این پرسش را پیش می‌کشد که بازسازی تا کجا پیش رفته و چرا هنوز رئیس این مؤسسه ناچار است برای بازگشت آن به چرخه خدمت، از دولت درخواست کمک کند. هرچه بازسازی دیرتر انجام شود، هزینه آن با تورم و نوسان ارز بیشتر می‌شود.
پیشنهاد فرهنگیان پرس آن است که اعتبار بازسازی انستیتو پاستور به‌صورت شفاف و زمان‌بندی‌شده در بودجه ۱۴۰۶ دیده شود و پیشرفت آن به‌طور منظم به مردم گزارش شود. هم‌زمان، آموزش و پرورش می‌تواند با همکاری این مؤسسه، تاریخچه مبارزه با طاعون، وبا و هاری را به‌عنوان محتوای آموزشی جذاب در درس‌های علوم و سلامت و بهداشت به کار گیرد تا دانش‌آموزان با یکی از درخشان‌ترین فصل‌های تاریخ علم در ایران آشنا شوند.
