به گزارش فرهنگیان پرس، شانزدهمین همایش ملی بزرگداشت ابوالفضل بیهقی صبح امروز شنبه دوم آبان ۱۴۰۵، به گزارش ایرنا با حضور غلامعلی حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و محمود شالویی رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی کشور، در تالار استاد شریعتی دانشگاه حکیم سبزواری آغاز به کار کرد. این همایش هم‌زمان با اول آبان، روز ملی بزرگداشت ابوالفضل بیهقی و نثر فارسی، برگزار می‌شود.
مهیار علوی‌مقدم دبیر اجرایی همایش، در حاشیه آیین افتتاحیه در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: «شانزدهمین همایش ملی ابوالفضل بیهقی با محوریت حوزه مطالعاتی متن‌های تاریخی-ادبی نثر فارسی (دوره پیشامغولی) و حوزه مطالعات تاریخ بیهقی‌پژوهی خواهد بود.» به گفته او، در این همایش پیام محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی توسط محمدرضا محسنی‌ثانی نماینده مردم سبزوار و پیام سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی توسط محمود شالویی قرائت می‌شود.
از زنگ بیهقی در مدارس تا زادگاه او در حارث‌آباد
دبیر اجرایی همایش با اشاره به دیگر برنامه‌های روز ملی بیهقی در سبزوار افزود: «صبح امروز نیز زنگ نمادین ابوالفضل بیهقی در مدارس برگزیده سبزوار به صدا در آمد و عصر روز گذشته نیز بزرگداشت بونصر مشکان، استاد ابوالفضل بیهقی در شهر مشکان برگزار شد.» به گزارش خبرگزاری مهر، مراسم بزرگداشت بونصر مشکان جمعه اول آبان در شهر مشکان شهرستان خوشاب برگزار شد.
علوی‌مقدم همچنین اعلام کرد که بخش مردمی همایش، عصر امروز در روستای حارث‌آباد، زادگاه بیهقی، برگزار می‌شود و در آن پیام مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور و غلامحسین مظفری استاندار خراسان رضوی قرائت خواهد شد. به گزارش مهر، ناصر غفوری‌عدل معاون عمرانی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی کشور نیز در این بخش گزارشی از طرح یادمان ابوالفضل بیهقی ارائه می‌کند.
به گفته دبیر اجرایی همایش، از سوم تا نهم آبان هم‌زمان با دهه بیهقی، بخش غیرحضوری و مجازی همایش برگزار می‌شود. ارائه گزارش آخرین وضعیت طرح یادمان بیهقی، برگزاری کارگاه‌های علمی و پژوهشی و نشست‌های تخصصی و رونمایی از کتاب «بازشناخت متن‌های تاریخی-ادبی پیشامغولی و پسامغولی» از دیگر برنامه‌هاست. به نوشته مهر، این کتاب شامل چکیده مقالات همایش‌های بزرگداشت ابوالفضل بیهقی و عطاملک جوینی است.
ابوالفضل بیهقی، تاریخ‌نگار قرن پنجم هجری قمری و نویسنده «تاریخ بیهقی»، به گزارش ایرنا در سال ۳۸۵ قمری در قریه حارث‌آباد بیهق (سبزوار) متولد شد. او پس از کسب دانش به دیوان رسائل محمودی راه یافت، در خدمت خواجه بونصر مشکان به کار پرداخت و در دستگاه سلاطین غزنوی خدمت کرد. به نوشته ایرنا، از متن کتاب مشخص می‌شود که بیهقی روایت وقایع را از سال ۴۰۹ آغاز کرده و تا اندکی پیش از مرگش، حدود سال ۴۷۰، ادامه داده است. روز اول آبان از سال ۱۴۰۱ به نام روز ملی بزرگداشت ابوالفضل بیهقی در تقویم ملی کشور ثبت شده است.
پانزدهمین دوره این همایش نیز سال گذشته در آبان ۱۴۰۴ برگزار شد و به گزارش پایگاه استانداری خراسان رضوی، در بخش مردمی آن در حارث‌آباد بر لزوم احداث یادمانی درخور برای بیهقی در سبزوار تأکید شد. حامد قربانی معاون استاندار و فرماندار ویژه سبزوار در آن مراسم گفته بود: «امروز نثر سلیس فارسی مرهون تلاش های ابوالفضل بیهقی و دیگر بزرگان علم و ادب این سرزمین است.» ارائه دوباره گزارش طرح یادمان بیهقی در برنامه امسال نشان می‌دهد این طرح همچنان در دستور کار است.
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
بیهقی برای بسیاری از دانش‌آموزان ایرانی نامی آشنا از کتاب‌های ادبیات فارسی است؛ نویسنده‌ای که نثرش با دقت، راستگویی و پرهیز از اغراق، الگوی تاریخ‌نگاری و نویسندگی شناخته می‌شود. نواختن زنگ نمادین بیهقی در مدارس سبزوار گامی ارزشمند برای پیوند دادن این میراث با مدرسه است، اما محدود ماندن آن به چند مدرسه برگزیده در یک شهر، نشان می‌دهد که روز ملی بیهقی هنوز جایگاه درخور خود را در تقویم آموزشی کشور پیدا نکرده است.
همایش‌های علمی دانشگاهی برای بیهقی‌پژوهی ضروری‌اند، اما اگر دستاوردهای آن‌ها به زبان ساده به معلمان ادبیات و تاریخ نرسد، پژوهش در حلقه‌ای محدود از متخصصان باقی می‌ماند. پرسش اینجاست که چند معلم ادبیات از چکیده مقالات این همایش‌ها یا کتاب‌هایی که در آن‌ها رونمایی می‌شود باخبرند و چه سهمی از این دانش به کلاس درس می‌رسد. تکرار سالانه گزارش طرح یادمان بیهقی نیز این پرسش را پیش می‌کشد که این طرح چه زمانی به سرانجام می‌رسد.
پیشنهاد فرهنگیان پرس آن است که وزارت آموزش و پرورش با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی و دانشگاه حکیم سبزواری، زنگ بیهقی را به برنامه‌ای کشوری در هفته اول آبان تبدیل کند، بسته‌ای آموزشی درباره نثر و شیوه تاریخ‌نگاری بیهقی برای معلمان ادبیات و تاریخ تهیه شود و بخش مجازی همایش برای معلمان امکان شرکت رایگان و دریافت گواهی ضمن خدمت داشته باشد. پاسداشت نثر فارسی از کلاس درس آغاز می‌شود.
