سیلاب ناشی از بارش‌های رگباری پنجشنبه ۳۰ مهر در روستاهای شهرستان سلماس، به گفته مدیرکل مدیریت بحران آذربایجان غربی جان سه نفر را گرفت و به بیش از ۷۰ خانه آسیب زد؛ هم‌زمان هواشناسی از تداوم رگبار، رعدوبرق و تندباد در اغلب استان‌های شمالی و جنوبی کشور تا میانه هفته خبر داده است.

به گزارش فرهنگیان پرس، حامد صفاری مدیرکل مدیریت بحران استانداری آذربایجان غربی، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به وقوع سیلاب در پی بارش‌های شدید روز پنجشنبه ۳۰ مهر در روستاهای کانیان، شوریک، شکریازی و مافی‌کندی شهرستان سلماس، از جان‌باختن سه نفر از اهالی خبر داد و گفت: «عملیات ارزیابی خسارات وارده به واحدهای مسکونی آغاز شده و بر اساس آمار اولیه، بیش از ۷۰ خانه در این مناطق آسیب دیده‌اند اما ارزیابی‌ها برای تعیین میزان خسارات همچنان ادامه دارد.»

صفاری با بیان اینکه دستگاه‌های خدمات‌رسان از نخستین ساعات وقوع سیلاب در مناطق آسیب‌دیده حضور یافتند و جلسه مدیریت بحران نیز برای هماهنگی اقدامات امدادی در شهرستان برگزار شد، افزود: «سیلاب اخیر شهرستان سلماس در پی بارش‌های رگباری رخ داد و طبق گزارش‌های اعلام‌شده، در مدت حدود ۲۰ دقیقه، بارش تگرگ با ارتفاع گزارش‌شده ۷۰ سانتی‌متر در منطقه ثبت شد.» به گفته او، استاندار آذربایجان غربی نیز با حضور در مناطق سیل‌زده بر بسیج همه ظرفیت‌های اجرایی و امدادی برای رسیدگی فوری به مشکلات آسیب‌دیدگان تأکید کرده است.

مدیرکل مدیریت بحران آذربایجان غربی با اشاره به پیش‌بینی‌های هواشناسی درباره احتمال تأثیر پدیده ال‌نینو و ضرورت آمادگی در برابر بارش‌های شدید، از شهروندان خواست در روزهای بارندگی از تردد و توقف در حاشیه رودخانه‌ها، مسیر انهار و مسیل‌ها خودداری کنند.

از گزارش‌های نخست تا آمار تازه

نخستین گزارش‌ها از این حادثه شامگاه پنجشنبه منتشر شد. به گزارش مشرق، حمید محبوبی مدیرعامل جمعیت هلال احمر آذربایجان غربی در آن زمان اعلام کرده بود که سیل در روستاهای شوریک، سیلاب، کانیان، شکریازی و مافی‌کندی سلماس به ۱۷ منزل مسکونی با ۷۸ نفر ساکن خسارت زده و نجاتگران هلال احمر این منازل را تخلیه و ایمن‌سازی کرده‌اند. او همچنین گفته بود که در روستای کانیان یک دختر ۱۰ ساله پس از گرفتار شدن خودرو در سیلاب جان باخته، دو نفر مصدوم شده‌اند و پیکر یک مرد ۶۳ ساله نیز در همین روستا پیدا شده است.

به گزارش عصر ایران به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، محبوبی در گزارشی دیگر از مصدومیت شش نفر و گرفتار شدن ۱۱ خودرو در سیلاب خبر داده و گفته بود عملیات جست‌وجو برای یافتن دو مفقود احتمالی ادامه دارد. به گفته او، در روستای اولنلر شهرستان ماکو نیز هفت منزل مسکونی با ۲۴ نفر ساکن دچار آب‌گرفتگی شد و ۹ تیم عملیاتی هلال احمر با ۴۳ نیرو در مناطق سیل‌زده مشغول امدادرسانی بودند. آمار تازه مدیریت بحران استان، یعنی سه جان‌باخته و آسیب به بیش از ۷۰ خانه، نشان می‌دهد ابعاد حادثه بزرگ‌تر از برآوردهای اولیه بوده است.

در همین حال، به گزارش خبرگزاری مهر، بررسی مدل‌های هواشناسی از وقوع رگبار باران، رعدوبرق و وزش بادهای شدید لحظه‌ای طی امروز و فردا در استان‌های گلستان، مازندران، گیلان، اردبیل، قسمت‌هایی از آذربایجان شرقی و غربی و بخش‌هایی از زنجان، قزوین، البرز، تهران و شمال سمنان حکایت دارد. این ناپایداری‌ها در روزهای دوشنبه تا چهارشنبه نیز در بخش‌هایی از شمال، شمال شرق، شرق و شمال غرب کشور ادامه می‌یابد. در قسمت‌هایی از کرمان، هرمزگان و شرق فارس نیز رگبار و رعدوبرق همراه با تندباد و گردوخاک پیش‌بینی شده و خلیج فارس و دریای خزر مواج خواهند بود.

مجتبی حمزه‌نژاد رئیس اداره پیش‌بینی هواشناسی هرمزگان نیز به گزارش مهر، از وقوع رگبار، رعدوبرق، تگرگ و تندبادهای لحظه‌ای در ارتفاعات و برخی نقاط این استان خبر داد و از شهروندان خواست از صعود به ارتفاعات و قرار گرفتن در بستر رودخانه‌های فصلی خودداری کنند. جواد نخعی مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی هم گفت بر اساس پیش‌بینی‌ها، میانگین بارندگی پاییز ۱۴۰۵ در این استان حدود ۵ تا ۲۵ میلی‌متر بیشتر از میانگین نرمال خواهد بود؛ هرچند به گفته او نمی‌توان صرفاً بر اساس وقوع ال‌نینو، افزایش بارش را برای همه مناطق پیش‌بینی کرد.

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

جان باختن یک دختر ۱۰ ساله در سیلاب کانیان، یادآوری تلخی است از اینکه رگبارهای کوتاه‌مدت پاییزی، به‌ویژه در روستاهایی که در مسیر مسیل‌ها ساخته شده‌اند، می‌توانند در کمتر از نیم ساعت به فاجعه تبدیل شوند. تفاوت آمار اولیه هلال احمر با آمار تازه مدیریت بحران نیز نشان می‌دهد که سامانه اطلاع‌رسانی و ارزیابی سریع خسارت در مناطق روستایی هنوز نیازمند تقویت است.

وقتی هواشناسی از پاییزی پربارش‌تر از معمول و احتمال اثر ال‌نینو سخن می‌گوید، آمادگی نباید فقط به آماده‌باش نیروهای امدادی محدود شود. بخش مهمی از این آمادگی در مدرسه شکل می‌گیرد؛ جایی که دانش‌آموزان روستایی می‌آموزند در روز بارانی از عبور از مسیل و رودخانه پرهیز کنند و خانواده‌ها نیز از همین مسیر پیام‌های ایمنی را دریافت می‌کنند. بسیاری از دانش‌آموزان روستایی هر روز برای رسیدن به مدرسه از کنار همین آبراهه‌ها عبور می‌کنند.

پیشنهاد فرهنگیان پرس آن است که آموزش و پرورش استان‌های در معرض هشدار، با همکاری مدیریت بحران و هلال احمر، برگزاری مانور و آموزش کوتاه ایمنی در برابر سیلاب را در مدارس روستایی در اولویت قرار دهد، مدیران مدارس در روزهای هشدار نارنجی و قرمز درباره تردد دانش‌آموزان تصمیم سریع و روشن بگیرند و مسیرهای پرخطر رفت‌وآمد دانش‌آموزان شناسایی شود. هم‌زمان، رسیدگی سریع به خسارت خانه‌های آسیب‌دیده سلماس پیش از سرمای زمستان، آزمون جدی برای نهادهای مسئول است.