معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر اینکه آموزش مجازی در دوره ابتدایی هرگز نمیتواند جایگزین حضور در مدرسه شود، از کاهش چشمگیر مهارتهای خواندن و نوشتن دانشآموزان در دوران جنگ خبر داد و بر ضرورت توسعه آموزش ترکیبی تأکید کرد.
به گزارش فرهنگیان پرس، رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، در نشست «شکاف حضور؛ واکاوی پیامدهای آموزش غیرحضوری در سایه جنگ» با تشریح اقدامات این وزارتخانه در روزهای نخست جنگ، گفت: «نخستین اولویت وزارت آموزش و پرورش، حفظ تداوم آموزش و استمرار ارتباط مدرسه با دانشآموزان و خانوادهها بود؛ زیرا مدرسه تنها محل آموزش نیست، بلکه یکی از مهمترین کانونهای امید، انسجام اجتماعی و تداوم زندگی در جامعه به شمار میرود.»
او با اشاره به تجربه آموزش مجازی در دوران جنگ، افزود: «معلمان در سراسر کشور با احساس مسئولیت ملی، فراتر از انجام یک وظیفه اداری، برای حفظ جریان آموزش و ایجاد امید در میان دانشآموزان تلاش کردند و ارتباط مستمر آنان با خانوادهها، تماسهای تلفنی، برگزاری کلاسهای مجازی و حضور داوطلبانه در فعالیتهای مردمی، جلوهای از این مسئولیتپذیری بود.»
حکیمزاده با بیان اینکه آموزش مجازی در شرایط بحرانی ضرورتی اجتنابناپذیر است، تصریح کرد: «با وجود همه ظرفیتهای فضای مجازی، این شیوه بهویژه در دوره ابتدایی نمیتواند جایگزین آموزش حضوری باشد؛ چرا که یادگیری مهارتهای سواد پایه، رشد اجتماعی، تعاملات عاطفی و شکلگیری شخصیت کودکان نیازمند حضور در مدرسه است.»
معاون آموزش ابتدایی با استناد به یافتههای پژوهشهای داخلی و بینالمللی خاطرنشان کرد: «تجربه ایران و سایر کشورها پس از همهگیری کرونا نشان داد آموزش غیرحضوری بیشترین آسیب را به مهارتهای خواندن، نوشتن و درک مطلب وارد کرده و کودکان بیش از هر چیز از دوری از مدرسه، دوستان و ارتباطات اجتماعی آسیب دیدهاند.» بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، پس از تهاجم نظامی و مجازی شدن مدارس، زمان آموزش موثر تا ۶۰ درصد کاهش یافت و تخمین زده میشود که دستکم ۲ میلیون دانشآموز از آموزش مجازی محروم شدهاند.
او با اشاره به اقدامات وزارت آموزش و پرورش برای حفظ کیفیت آموزش در شرایط بحران گفت: «بهرهگیری از شبکه شاد، مدرسه تلویزیونی، تولید درسنامهها، پایش مستمر حضور دانشآموزان، تماس با خانوادهها و ارائه آموزشهای حمایتی و روانی از جمله اقداماتی بود که در این ایام اجرا شد.»
معاون آموزش ابتدایی بر ضرورت توسعه زیرساختهای آموزش مجازی تأکید کرد و گفت: «آموزش مجازی زمانی اثربخش خواهد بود که زیرساختهای فنی مناسب، آموزش معلمان، توانمندسازی خانوادهها و طراحی آموزشی متناسب با ویژگیهای دوره ابتدایی به صورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.»
او با اشاره به اجرای طرح «حامی» (حمایت آموزشی مستمر یادگیرندگان) اظهار کرد: «نتایج اجرای این طرح در سال گذشته، کاهش چشمگیر دانشآموزان نیازمند تلاش، کاهش نرخ ترک تحصیل و کاهش تکرار پایه را به دنبال داشت و امسال نیز این برنامه با تأکید بر حمایت از دانشآموزان و تقویت یادگیری آنان ادامه یافته است.» برنامه «حامی» با مشارکت معلمان داوطلب در پایگاههای آموزشی اجرا میشود و تلاشی برای ایجاد محیطی سرشار از حمایت و یادگیری اثربخش است تا دانشآموزان احساس کنند یادگیری آنان برای نظام آموزشی ارزشمند است.
حکیمزاده با تأکید بر ضرورت حرکت به سوی آموزش ترکیبی، گفت: «باید از ظرفیت فناوری در کنار آموزش حضوری استفاده کنیم و همواره آمادگی لازم برای بهرهگیری از آموزش مجازی در شرایط بحرانی را داشته باشیم، اما اصل اساسی در دوره ابتدایی، حفظ آموزش حضوری و صیانت از حق کودکان برای یادگیری، تعامل اجتماعی و رشد همهجانبه است.»
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
با وجود تلاشهای ستودنی وزارت آموزش و پرورش برای حفظ جریان آموزش در شرایط بحران، آمارهای موجود نشان میدهد که شکاف عمیقی میان آموزش حضوری و مجازی در دوره ابتدایی وجود دارد. کاهش بیش از ۶۰ درصدی زمان موثر آموزشی و محرومیت حدود ۲ میلیون دانشآموز از آموزش مجازی، زنگ خطری جدی برای آینده آموزشی کشور به شمار میرود. پژوهشهای انجام شده نشان میدهد که موفقیت آموزش مجازی در شرایط بحران، نیازمند برنامهریزی آموزشی مناسب، حمایت روانی از دانشآموزان، تقویت زیرساختهای فناوری و توانمندسازی معلمان در استفاده از ابزارهای دیجیتال است. همچنین با توجه به اینکه بخش قابلتوجهی از دانشآموزان در مناطق محروم به امکانات آموزش مجازی دسترسی ندارند، تأکید بر آموزشهای حضوری و برنامههای جبرانی مانند طرح «حامی»، ضرورتی انکارناپذیر است. با توجه به اینکه هماکنون در روز ۷ مرداد ماه قرار داریم و کمتر از دو ماه تا آغاز سال تحصیلی جدید باقی مانده است، وزارت آموزش و پرورش باید با تدوین برنامههای عملیاتی برای جبران عقبماندگیهای آموزشی دوره جنگ و تقویت زیرساختهای آموزش ترکیبی، از افزایش شکاف آموزشی در میان دانشآموزان جلوگیری کند و با بهرهگیری از ظرفیت شبکه شاد و تولید محتواهای آموزشی متناسب با نیازهای دوره ابتدایی، کیفیت یادگیری را در شرایط احتمالی بحرانهای آینده تضمین نماید.
