معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با اشاره به همکاری مطلوب دستگاه‌های اجرایی در برگزاری امتحانات نهایی، از شکل‌گیری «وفاق ملی» در این حوزه خبر داد و تأکید کرد که همراهی نیروی انتظامی و ارتش برای رساندن دانش‌آموزان دیرکرده به حوزه‌های امتحانی، نمادی از این همبستگی است. وی در عین حال تصریح کرد که مرکز ارزشیابی وزارتخانه، هر گونه نقص و کمبود احتمالی را پیگیری خواهد کرد.
به گزارش فرهنگیان پرس، مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، در گفت‌وگو با یکی از خبرگزاری‌ها، با اشاره به انتقادهای مطرح‌شده درباره نحوه برگزاری امتحانات نهایی و برخی کمبودها در حوزه‌های امتحانی، از همراهی بی‌نظیر دستگاه‌ها و خانواده‌ها در سه نوبت اخیر برگزاری آزمون‌ها قدردانی کرد و گفت: «بر اساس اطلاعی که دارم، خوشبختانه در سه امتحان اخیر خانواده‌ها و دستگاه اجرایی همکاری کردند و استانداران نیز همکاری خوبی داشتند.»
آذرکیش با اشاره به یک مورد خاص از همکاری نیروهای مسلح در برگزاری امتحانات، افزود: «حتی من شنیدم در جایی دانش‌آموزان برای امتحان دیر کرده بودند و می‌خواستند به یک مرجع مرکزی برسند، ولی زمان به تدریج در حال از دست رفتن بود. تا اینکه ماشین نیروی انتظامی یا ارتش به سرعت آمد و آنها را به موقع رساند.» او این همراهی را نشان‌دهنده شکل‌گیری یک «وفاق ملی» در حوزه آموزش و پرورش دانست و تصریح کرد که اگر نکات قابل پیگیری وجود داشته باشد، مرکز ارزشیابی وزارتخانه به آن رسیدگی خواهد کرد.
امتحانات نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم دوره متوسطه دوم، از ۲۱ تیرماه ۱۴۰۵ در سراسر کشور آغاز شده است و تا ۱۲ مردادماه ادامه خواهد داشت . بر اساس پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش، این آزمون‌ها پیش از فرارسیدن اربعین حسینی به پایان می‌رسد تا دانش‌آموزان و خانواده‌ها بتوانند در این مراسم معنوی شرکت کنند . با این حال، گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که در برخی حوزه‌های امتحانی، به ویژه در شهرستان‌ها و مناطق محروم، همچنان کمبودهایی در زمینه امکانات رفاهی و تجهیزات برگزاری آزمون وجود دارد که نیازمند توجه جدی‌تر مسئولان است.

پیشینه برگزاری امتحانات نهایی در سال ۱۴۰۵

بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، امتحانات نهایی خردادماه ۱۴۰۵ طبق روال هر سال و بدون تغییر در زمان‌بندی اصلی برگزار می‌شود . با وجود شایعاتی درباره احتمال تعویق امتحانات به دلیل همزمانی با ایام اربعین، مراجع رسمی آموزش و پرورش این گمانه‌زنی‌ها را تکذیب کرده‌اند و تنها تغییر ایجادشده، جابه‌جایی امتحان درس دینی پایه یازدهم از ۲۰ به ۲۲ تیرماه بوده است . همچنین، وزیر علوم پیشتر اعلام کرده بود که کنکور سراسری ۲۰ روز پس از پایان امتحانات نهایی برگزار خواهد شد .
با این حال، نگرانی‌هایی درباره فشردگی زمان برگزاری امتحانات و تأثیر آن بر کیفیت یادگیری دانش‌آموزان وجود دارد. برخی کارشناسان آموزشی معتقدند که برگزاری آزمون‌ها در بازه زمانی کوتاه، فرصت کافی برای جمع‌بندی و مرور مطالب را از دانش‌آموزان سلب می‌کند و ممکن است به افت کیفیت نتایج منجر شود. همچنین، تأکید بر اهمیت سوابق تحصیلی در کنکور سراسری، فشار روانی مضاعفی بر دانش‌آموزان وارد کرده است.

نقش مرکز ارزشیابی در تضمین کیفیت امتحانات

مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش به عنوان متولی اصلی سنجش و پایش کیفیت آموزشی، نقش محوری در برگزاری امتحانات نهایی دارد . این مرکز مسئولیت برنامه‌ریزی، هماهنگی و اطلاع‌رسانی آزمون‌های ملی را بر عهده دارد و سوالات و پاسخنامه‌های امتحانات نهایی نیز از طریق سامانه azmoon.medu.gov.ir در دسترس دانش‌آموزان قرار می‌گیرد . با وجود این، برخی از دانش‌آموزان و خانواده‌ها از عدم دسترسی به موقع به این سامانه و نیز نقص در اطلاع‌رسانی درباره تغییرات احتمالی گلایه دارند.
آذرکیش با اشاره به رسیدگی به کمبودهای احتمالی توسط مرکز ارزشیابی، بر عزم وزارتخانه برای رفع نواقص تأکید کرده است. با این حال، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که برخی از مشکلات ساختاری در حوزه برگزاری امتحانات نهایی، از جمله کمبود نیروی انسانی متخصص برای نظارت بر حوزه‌های امتحانی و نیز نبود زیرساخت‌های مناسب در برخی مناطق، همچنان پابرجا است.

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

اظهارات معاون متوسطه وزارت آموزش و پرورش درباره شکل‌گیری وفاق ملی در برگزاری امتحانات نهایی، اگرچه نشان‌دهنده همراهی دستگاه‌های اجرایی است، اما نباید از نقد جدی نسبت به کاستی‌های موجود غافل شد. همراهی نیروی انتظامی و ارتش برای رساندن دانش‌آموزان دیرکرده به حوزه‌های امتحانی، اقدامی تحسین‌برانگیز است، اما این موضوع نمی‌تواند کمبودهای اساسی در حوزه برگزاری آزمون‌ها را پوشش دهد.
گزارش‌های میدانی از برخی حوزه‌های امتحانی حکایت از نبود امکانات اولیه رفاهی مانند سیستم‌های سرمایشی مناسب، سرویس‌های بهداشتی کافی و نیز فضای استاندارد برای برگزاری آزمون دارد. در شرایطی که دمای هوای بسیاری از استان‌ها در تیرماه به بالای ۴۰ درجه می‌رسد، عدم تأمین امکانات مناسب، کیفیت تمرکز و عملکرد دانش‌آموزان را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. همچنین، تأخیر در اعلام برخی تغییرات و نبود اطلاع‌رسانی شفاف درباره فرایندهای مرتبط با امتحانات، دغدغه‌های خانواده‌ها را افزایش داده است.
معاون وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر اینکه مرکز ارزشیابی به کمبودهای احتمالی رسیدگی خواهد کرد، عملاً مسئولیت رفع نواقص را به یک نهاد دیگر واگذار کرده است. این در حالی است که انتظار می‌رود وزارت آموزش و پرورش به عنوان متولی اصلی، پیش از آغاز امتحانات، همه تمهیدات لازم را برای برگزاری مطلوب آزمون‌ها فراهم کند و صرفاً به وعده رسیدگی پس از وقوع مشکلات اکتفا نکند. همراهی دستگاه‌ها، هرچند ارزشمند است، اما نباید بهانه‌ای برای چشم‌پوشی از مطالبه‌گری درباره کیفیت برگزاری امتحانات و تأمین عدالت آموزشی برای همه دانش‌آموزان در سراسر کشور باشد.