وزارت آموزش و پرورش در بخشنامه جدید، ارجاع دانشآموزان پایههای چهارم، هفتم و دهم به مراکز جامع سلامت را الزامی کرد و از مدیران مدارس خواست پیش از ثبتنام قطعی، نسبت به تکمیل آزمون غربالگری سلامت روانی اجتماعی در سامانه «نماد» نظارت کامل داشته باشند.
به گزارش فرهنگیان پرس، بر اساس دستورالعمل اجرایی ثبتنام دانشآموزان در سال تحصیلی جدید (۱۴۰۶-۱۴۰۵)، ارجاع دانشآموزان ورودی پایههای چهارم، هفتم و دهم به مراکز خدمات جامع سلامت تحت پوشش وزارت بهداشت برای انجام غربالگری و پایش سلامت عمومی، یک الزام قانونی اعلام شده است. این مصوبه در حالی اجرایی میشود که کشور در شرایط آتشبس پس از جنگ تحمیلی سوم، با کمبود نیروی انسانی در برخی مراکز بهداشتی مواجه است اما وزارت آموزش و پرورش بر ضرورت پایش وضعیت جسمانی دانشآموزان تأکید دارد.
وزارت آموزش و پرورش همچنین طی بخشنامهای جداگانه به ادارات کل استانها ابلاغ کرده است که ثبتنام دانشآموزان در مدارس بزرگسالان باید با رعایت مفاد آییننامه آموزشی نظام جدید دوره دوم متوسطه به شیوه نیمسال-واحدی انجام شود. این شیوه شامل مدارس بزرگسالان، آموزش از راه دور، ایثارگران و داوطلبان آزاد داخل کشور میشود و نظارت بر حسن اجرای آن بر عهده ادارات کل آموزش و پرورش استانها گذاشته شده است.
الزام معافیت تحصیلی برای دانشآموزان پسر
یکی از مهمترین بندهای این دستورالعمل، تأکید بر رعایت دستورالعمل جامع معافیت تحصیلی برای دانشآموزان پسر است. بر اساس آخرین دستورالعمل ابلاغی از طرف سازمان نظام وظیفه عمومی، دانشآموزان مشمول باید به صورت الکترونیک و از طریق سامانه «سخا» برای دریافت معافیت تحصیلی اقدام کنند. مدیران مدارس موظف شدهاند پیش از نهایی کردن ثبتنام، از وضعیت معافیت تحصیلی دانشآموزان پسر اطمینان حاصل کنند تا در آینده با مشکل ترک تحصیل یا اعزام به خدمت مواجه نشوند.
پیشینه موضوع در یک سال گذشته
بررسی اسناد آموزشی از ابتدای سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که موضوع غربالگری سلامت روان دانشآموزان همواره یکی از نقاط ضعف نظام ثبتنام بوده است. در شهریورماه ۱۴۰۴، دیوان محاسبات کشور در گزارشی اعلام کرد که تنها ۴۲ درصد دانشآموزان پایههای هفتم و دهم در آن سال، آزمون غربالگری سامانه «نماد» را تکمیل کردهاند. این آمار نگرانکننده موجب شد کمیسیون آموزش مجلس در دیماه ۱۴۰۴ از وزیر آموزش و پرورش توضیح بخواهد. حالا با ابلاغ این دستورالعمل جدید، وزارتخانه تلاش میکند با الزامآور کردن این فرآیند، ضریب پوشش را به صددرصد برساند.
شرایط ویژه ثبتنام دانشآموزان استثنایی
در بخش دیگری از این بخشنامه، به نحوه ثبتنام دانشآموزان استثنایی با هوشبهر عادی (گروههای با آسیب شنوایی، بینایی، معلول جسمی حرکتی و اختلال رفتاری-هیجانی) پرداخته شده است. طبق این دستورالعمل، آموزش این گروه از دانشآموزان به شیوه تلفیقی باید در نزدیکترین مدرسه پذیرا در محل سکونت متقاضی انجام شود. این فرآیند با هماهنگی مدرسه و پشتیبان استان صورت میگیرد و مدیران مدارس عادی موظف به همکاری با اولیای این دانشآموزان هستند. با توجه به تخریب بیش از ۴ هزار مدرسه در جنگ تحمیلی سوم، تأمین مدارس پذیرا در مناطق جنگی یکی از چالشهای جدی پیشروی اجرای این بند است.
تکمیل سامانه «نماد»؛ شرط ثبتنام قطعی
وزارت آموزش و پرورش در ادامه بر تکلیف قانونی خود برای غربالگری صددرصدی دانشآموزان تأکید کرده است. بر این اساس، اجرای مصاحبه تشخیصی و تعیین وضعیت سلامت روانشناختی و اجتماعی دانشآموزان، در فرایند ثبتنام الکترونیکی مدارس دولتی و غیردولتی الزامی است. مدیران مدارس موظف شدهاند نسبت به اطلاعرسانی به دانشآموزان و والدین اقدام کرده و پیش از ثبتنام قطعی، تکمیل آزمون غربالگری جامع سلامت روانی اجتماعی در سامانه «نماد» را پیگیری کنند. این آزمون برای والدین ویژه دوره اول و دوم ابتدایی و برای دانشآموزان ویژه دوره اول و دوم متوسطه طراحی شده است.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
تحلیل عمیق این دستورالعمل نشان میدهد که اگرچه غربالگری سلامت و روان یک ضرورت غیرقابل انکار است، اما وزارت آموزش و پرورش بدون تأمین زیرساختهای لازم، بار سنگین اجرا را بر دوش مدیران مدارس انداخته است. در شرایطی که بسیاری از مدیران مدارس مناطق جنگی همچون خوزستان، کرمانشاه و سیستان و بلوچستان با کمبود فضای فیزیکی و تجهیزات اولیه دست و پنجه نرم میکنند، اضافه شدن وظیفه پیگیری سامانهای «نماد» و هماهنگی با مراکز سلامت و نظام وظیفه، عملاً غیرممکن به نظر میرسد. فرهنگیان پرس از وزیر آموزش و پرورش میخواهد حداقل برای یک سال تحصیلی دیگر، یک نرمافزار یکپارچه طراحی کند که تمام این مراحل (سلامت عمومی، سلامت روان، معافیت تحصیلی) را در یک پلتفرم واحد و بدون نیاز به مراجعه حضوری چندگانه تجمیع کند. همچنین ضروری است برای مناطق صدمهدیده از جنگ، نیروی انسانی پشتیبان از سوی ادارات کل استانی اختصاص یابد.
