به گزارش فرهنگیان پرس، حسین آقابابایی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی فنی و حرفه‌ای و کاردانش سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، از تصویب ۲۲ رشته جدید در شاخه کاردانش خبر داد و تأکید کرد که این رشته‌ها با هدف پیوند عمیق‌تر آموزش‌های هنرستانی با نیازهای بازار کار طراحی شده‌اند.
آقابابایی در تشریح این اقدام در حوزه آموزش‌های مهارتی در گفتگو با ایسنا گفت: «در ادامه مسیر بازطراحی آموزش‌های مهارتی، ۲۲ رشته جدید در شاخه کاردانش تصویب شد. این رشته‌ها مصوب جلسات ۲۲۰ و ۲۲۱ کمیته برنامه‌های درسی شاخه کاردانش است که در چارچوب مصوبه جلسه ۶۷۷ شورای‌عالی آموزش و پرورش و مستند به آیین‌نامه تشکیل کمیته‌های برنامه‌ریزی درسی این شاخه به تصویب رسیده و از سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ اجرایی خواهد شد.»
الزامات اسناد بالادستی؛ محور اصلی بازطراحی رشته‌ها
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی فنی و حرفه‌ای و کاردانش با بیان اینکه این اقدام را باید در امتداد الزامات اسناد بالادستی تحلیل کرد و نه صرفاً به‌عنوان یک توسعه ساختاری، افزود: «در مرحله نخست، در چارچوب سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، به‌ویژه در ساحت تربیت اقتصادی و حرفه‌ای، بر توسعه شایستگی‌های پایه و تخصصی، تقویت مهارت‌آموزی و آماده‌سازی هنرجویان برای ورود آگاهانه، توانمند و مسئولانه به عرصه کار و تولید تأکید شده است. تصویب این رشته‌ها ناظر به همین مأموریت بنیادین است.»
او ادامه داد: «در مرحله دوم، مطابق با سیاست‌های کلی ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش ابلاغی مقام معظم رهبری، بر گسترش و ارتقای کیفیت آموزش‌های فنی، حرفه‌ای و مهارتی و تقویت ارتباط آموزش با نیازهای واقعی جامعه و بازار کار تصریح شده است. بازطراحی رشته‌های کاردانش دقیقاً در راستای تقویت همین پیوند ساختاری میان آموزش و اقتصاد ملی صورت گرفته است.»
آقابابایی عنوان کرد: «در مرحله سوم، در چارچوب احکام مندرج در برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، بر توسعه مهارت‌آموزی، ارتقای بهره‌وری سرمایه انسانی، تقویت اقتصاد دانش‌بنیان و کاهش فاصله میان نظام آموزشی و نیازهای بازار کار و آینده‌پژوهشی تأکید شده است.»
توجه به مشاغل خلاق و صنایع فرهنگی
او با اشاره به اهمیت مشاغل خلاق گفت: «در کنار نیازهای صنعتی، توجه به حوزه فرهنگ، هنر و صنایع خلاق نیز از منظر اقتصاد فرهنگی و توسعه صنایع خلاق، یک ضرورت راهبردی است. تصویب رشته‌هایی در حوزه سینما، نقاشی، گرافیک، هنرهای نمایشی، عکاسی، موسیقی و نوازندگی، نشان‌دهنده نگاه متوازن به سرمایه انسانی در دو عرصه صنعت و فرهنگ است؛ رویکردی که همسو با سیاست‌های کلان توسعه اقتصاد فرهنگی و حمایت از مشاغل خلاق تعریف شده است.»
آقابابایی در خصوص جزئیات فنی این تغییرات توضیح داد: «از منظر فنی برنامه‌ریزی درسی، این رشته‌ها با رویکرد “شایستگی‌محور”، مبتنی بر استانداردهای حرفه‌آموزی، تحلیل نیاز بازار کار، و قابلیت اجرا در سطح استان‌ها طراحی یا بازنگری شده‌اند.» به گفته او، در این فرآیند، تلاش شده است هم‌پوشانی‌های برنامه‌های درسی حذف یا کاهش یابد، رشته‌ها متناسب با آمایش سرزمینی و آینده‌پژوهی بازطراحی شوند و ظرفیت‌های منطقه‌ای و مزیت‌های نسبی دستگاه‌های متولی حرفه و استاندارد مورد توجه قرار گیرد.
رشته‌های جدید در حوزه منابع طبیعی، فرهنگ، هنر و رسانه
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی فنی و حرفه‌ای و کاردانش، رشته‌های مصوب در حوزه منابع طبیعی، فرهنگ، هنر و رسانه (۱۴ رشته) را به این شرح اعلام کرد:
• محیط‌بانی
• سینما ـ کارگردانی فیلم‌نامه‌نویسی
• سینما ـ تدوین و فیلمبرداری
• گرافیک ـ پوستر و صفحه‌آرایی
• گرافیک ـ تصویرسازی و تبلیغات
• عکاسی
• نقاشی
• نقاشی نگارگری
• نمایش ـ بازیگری و کارگردانی
• نمایش ـ طراحی صحنه
• نوازندگی ساز ایرانی
• نوازندگی ساز کلاسیک
• نوازندگی ساز کلاسیک ـ آهنگسازی
• گرافیک ـ بسته‌بندی
رشته‌های جدید در حوزه صنعت
آقابابایی رشته‌های مصوب در حوزه صنعت (۸ رشته) را نیز شامل موارد زیر دانست:
• الکترونیک دقیق
• الکترونیک ـ نصب و تعمیر آسانسور
• صنایع فلزی ـ ساخت و تولید
• صنایع شیمیایی ـ آبکاری فلزات
• شبکه و نرم‌افزار رایانه ـ تجهیزات فناوری
• صنایع چوب و مبلمان ـ دکوراسیون
• مکانیک خودرو ـ موتورهای دیزلی
• صنایع شیمیایی ـ پلیمر و پلاستیک‌کار
تأکید بر ادامه فرآیند کیفی
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی فنی و حرفه‌ای و کاردانش با تأکید بر اینکه این بازطراحی و تصویب رشته‌های جدید، پایان کار نیست بلکه آغاز یک فرآیند کیفی است، مأموریت‌های آتی دفتر خود را این‌گونه برشمرد: «دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی فنی و حرفه‌ای و کاردانش، مسئولیت دارد برنامه‌های درسی مبتنی بر شایستگی را تدوین و نهایی کند، بسته‌های یادگیری و منابع آموزشی استاندارد را تولید نماید و زمینه توانمندسازی نیروی انسانی برای اجرای مطلوب این رشته‌ها را فراهم آورد.»
او تأکید کرد: «ما بر این باوریم که توسعه آموزش‌های مهارتی، یک الزام راهبردی برای تحقق عدالت آموزشی، ارتقای اشتغال‌پذیری جوانان، و تقویت بنیان‌های تولید ملی است. مدرسه مهارتی باید به کانون تربیت نیروی کار ماهر، خلاق و کارآفرین تبدیل شود. امیدواریم با همراهی مدیران کل استان‌ها، هنرستان‌ها، بخش‌های صنعتی و فرهنگی، و سایر دستگاه‌های همکار، اجرای این رشته‌ها به الگویی موفق در هم‌راستاسازی آموزش و اشتغال تبدیل شود.»
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
تصویب ۲۲ رشته جدید در شاخه کاردانش، گامی مثبت در جهت توسعه آموزش‌های مهارتی و پاسخگویی به نیازهای متنوع بازار کار است. تنوع رشته‌های مصوب از محیط‌بانی و صنایع تخصصی تا رشته‌های خلاقانه سینما، موسیقی و گرافیک، نشان‌دهنده نگاه متوازن به نیازهای اقتصادی و فرهنگی کشور است. با این حال، سؤال اساسی اینجاست که آیا زیرساخت‌های لازم برای اجرای این رشته‌ها در هنرستان‌های سراسر کشور فراهم است؟
تجربه نشان داده است که بسیاری از طرح‌های توسعه آموزش‌های مهارتی، به دلیل کمبود تجهیزات، کارگاه‌های مجهز و هنرآموزان متخصص، در مرحله اجرا با چالش‌های جدی مواجه شده‌اند. رشته‌هایی مانند نوازندگی ساز ایرانی، سینما، الکترونیک دقیق و محیط‌بانی، نیازمند تجهیزات تخصصی و هنرآموزان ماهری هستند که در حال حاضر با کمبود مواجهیم. همچنین مسئله مهم دیگر، تأمین اعتبار برای تجهیز هنرستان‌ها و جذب هنرآموز جدید است.
بدون توجه به این زیرساخت‌ها، تصویب رشته‌های جدید صرفاً یک اقدام نمادین خواهد بود و هنرجویان این رشته‌ها پس از فارغ‌التحصیلی، همچنان با مشکل اشتغال مواجه خواهند شد. امید است سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با برنامه‌ریزی دقیق برای تأمین تجهیزات، تربیت هنرآموز و ارتباط مؤثر با بازار کار، زمینه را برای تحقق اهداف این رشته‌ها فراهم کند.
