مدیرکل آموزش‌وپرورش شهر تهران از آماده شدن ۱۰ ملک بلااستفاده این اداره کل برای مولدسازی خبر داد و گفت پیش‌بینی می‌شود فروش تنها یک ملک آموزشی در محدوده میدان ونک، منابع ساخت ۶۰ تا ۷۰ مدرسه را فراهم کند؛ هم‌زمان ۳۵۵ سند مالکیت برای فضاهای آموزشی دولتی پایتخت در سال گذشته دریافت شده است.

به گزارش فرهنگیان پرس، مجید پارسا مدیرکل آموزش‌وپرورش شهر تهران، در گفت‌وگویی که بامداد امروز شنبه دوم آبان ۱۴۰۵ در خبرگزاری ایسنا منتشر شد، از آماده‌سازی ۱۰ ملک این اداره کل برای مولدسازی خبر داد. او گفت: «فروش این املاک می‌تواند منابع لازم برای توسعه نهضت مدرسه‌سازی در تهران را فراهم کند.»

به گزارش ایسنا، پارسا یکی از چالش‌های اصلی آموزش‌وپرورش را مسائل حقوقی املاک و فضاهای آموزشی دانست و گفت: «یکی از چالش‌های آموزش‌وپرورش به‌طور کلی، مسائل حقوقی املاک و فضاهای آموزشی است و شهر تهران نیز از این موضوع مستثنی نیست.» به گفته او، در سال گذشته در مجموع ۳۵۵ سند مالکیت برای مدارس و فضاهای آموزشی شهر تهران دریافت شده است. مدیرکل آموزش‌وپرورش شهر تهران با اشاره به اینکه حدود ۳ هزار فضای دولتی آموزشی در این شهر وجود دارد، این رقم را «اتفاق مثبتی» توصیف کرد.

پارسا درباره روند سنددار کردن املاک توضیح داد که بخشی از املاک آموزش‌وپرورش اسناد قدیمی دارند و برای تبدیل آن‌ها به اسناد جدید اقدام شده و بخشی دیگر نیز اساساً سند مالکیت ندارند. او گفت: «امیدواریم در نهایت همه املاک آموزش‌وپرورش دارای سند تک‌برگ شوند. البته نمی‌توان زمان دقیقی برای رسیدن به این نقطه تعیین کرد و ممکن است این فرایند دو تا سه سال دیگر زمان ببرد.»

از بازار تهران تا میدان ونک

مدیرکل آموزش‌وپرورش شهر تهران درباره املاکی که برای مولدسازی در نظر گرفته شده‌اند، گفت این املاک به دلیل موقعیت جغرافیایی و تغییر شرایط جمعیتی دیگر کاربری آموزشی مؤثری ندارند. وی به عنوان نمونه به چند ملک در محدوده بازار تهران اشاره کرد که به گفته او ممکن است در گذشته دانش‌آموزانی در آن محدوده حضور داشته‌اند، اما اکنون امکان استفاده مناسب آموزشی از آن‌ها وجود ندارد.

پارسا افزود که اسناد و مدارک این ۱۰ ملک تکمیل شده و مجوزهای لازم نیز دریافت شده است. او درباره یکی از این املاک در محدوده میدان ونک گفت: «این ملک، مدرسه‌ای با قدمت بالاست که با توجه به موقعیت جغرافیایی آن، پیش‌بینی می‌شود در شرایط فعلی و به‌ویژه در بخش دولتی، ظرفیت مناسبی برای جذب دانش‌آموز نداشته باشد. از سوی دیگر، ارزش ریالی این ملک به‌گونه‌ای است که فروش آن می‌تواند امکان ساخت ۶۰ تا ۷۰ مدرسه را فراهم کند.» به گفته او، یکی دو ملک متعلق به آموزش‌وپرورش شهر تهران در خارج از استان نیز به دلیل نداشتن کاربری متناسب، در مسیر مولدسازی قرار گرفته‌اند.

این خبر در ادامه سیاستی مطرح می‌شود که در سال‌های اخیر در وزارت آموزش‌وپرورش دنبال شده است. براساس گزارش خبرگزاری برنا در ۲۹ مرداد ۱۴۰۴، حمیدرضا خان‌محمدی رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور گفته بود: «۵۲۰ ملک در آموزش و پرورش در طرح مولد سازی هستند.» او توضیح داده بود که ابتدا باید مازاد بودن هر ملک مصوب شود و سپس قیمت کارشناسی آن در هیئت هفت‌نفره تعیین شود.

هم‌زمان، کمبود فضای آموزشی همچنان یکی از دغدغه‌های پایتخت است. براساس گزارش خبرآنلاین به نقل از ایسنا در ۲۹ مهر ۱۴۰۵، محمدصادق معتمدیان استاندار تهران از احداث بیش از ۳ هزار کلاس درس و در دست ساخت بودن ۳ هزار کلاس دیگر در این استان خبر داده و گفته بود تعداد دانش‌آموزان شهر تهران ۷ هزار نفر کاهش یافته، اما در شهرستان‌های استان ۱۷ هزار نفر افزایش داشته است. علیرضا کاظمی وزیر آموزش‌وپرورش نیز ۲۸ مهر، به گزارش همشهری آنلاین، گفت که در یک سال گذشته با وجود جنگ‌های تحمیلی، حدود یک و نیم میلیون مترمربع فضای آموزشی در کشور ساخته شده است. او همچنین از بازسازی و بازگشت مدارس آسیب‌دیده در حملات آمریکا به چرخه آموزش خبر داده بود.

زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس

مولدسازی املاکی که دیگر دانش‌آموزی در اطراف خود ندارند، در نگاه نخست تصمیمی منطقی است؛ تهران با جابه‌جایی جمعیت از مرکز به حاشیه و شهرستان‌ها روبه‌روست و آماری که استاندار تهران از کاهش دانش‌آموزان شهر و افزایش آن‌ها در شهرستان‌های استان ارائه کرده، همین واقعیت را نشان می‌دهد. نگه‌داشتن یک مدرسه قدیمی و کم‌جمعیت در گران‌ترین نقطه شهر، در حالی که محله‌های تازه‌ساز با کلاس‌های پرتراکم روبه‌رو هستند، به سود دانش‌آموزان نیست.

با این حال، پرسش‌های مهمی بی‌پاسخ مانده است. نخست اینکه درآمد حاصل از فروش این املاک دقیقاً صرف ساخت مدرسه در کدام مناطق خواهد شد و چه تضمینی وجود دارد که این منابع به هزینه‌های جاری منتقل نشود. دوم اینکه با تورم بالای هزینه‌های ساخت‌وساز، برآورد «۶۰ تا ۷۰ مدرسه» تا زمان فروش و آغاز ساخت تا چه اندازه پابرجا خواهد ماند. سوم اینکه آیا پیش از فروش، گزینه‌هایی مانند واگذاری این فضاها به کاربری‌های آموزشی دیگر، از جمله هنرستان‌ها، مراکز مشاوره، کانون‌های فرهنگی و تربیتی یا خانه‌های معلم بررسی شده است؟

برای معلمان و خانواده‌ها نیز مدرسه فقط یک ملک نیست؛ بخشی از حافظه محله است. پیشنهاد فرهنگیان پرس آن است که آموزش‌وپرورش شهر تهران فهرست ۱۰ ملک مشمول مولدسازی، ارزش کارشناسی، روش واگذاری و محل دقیق مصرف منابع را به‌صورت شفاف منتشر کند؛ برای هر ملک فروخته‌شده، پروژه یا پروژه‌های جایگزین با جدول زمانی مشخص معرفی شود؛ و گزارش پیشرفت این مدارس به‌طور دوره‌ای در اختیار عموم و شورای آموزش‌وپرورش شهر قرار گیرد. اگر این شفافیت رعایت شود، فروش یک مدرسه قدیمی در ونک می‌تواند به ده‌ها کلاس درس تازه در محله‌هایی تبدیل شود که امروز بیش از همه به آن نیاز دارند.