به گزارش فرهنگیان پرس، رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، با تأکید بر اینکه ارائه هرگونه تکلیف اجباری در ایام نوروز قابل‌قبول نیست، از اجرای طرح جدید این وزارتخانه برای جایگزینی پیک نوروزی با فعالیت‌های خلاقانه و مهارت‌محور خبر داد.
بنابر گزارش خبرگزاری مهر، حکیم‌زاده در برنامه رادیویی با اشاره به تجربه ناموفق تکالیف اجباری در سال‌های گذشته اظهار کرد: «در گذشته، مدارس با توزیع پیک شادی یا پیک نوروزی، خانواده‌ها را تا پایان تعطیلات درگیر می‌کردند که این موضوع باعث تنش و نارضایتی میان والدین و دانش‌آموزان می‌شد.
به همین دلیل، وزارت آموزش‌وپرورش طرح جدیدی را طراحی و به مدارس ابلاغ کرده است تا به‌جای تکلیف سنتی، دانش‌آموزان در قالب فعالیت‌های آزاد و خلاقانه، مهارت‌های خود را تقویت کنند.»
جزئیات طرح «عید، هنر و داستان»
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به جزئیات این طرح افزود: «برنامه “عید، هنر و داستان” به‌عنوان جایگزین پیک نوروزی تعریف شده و شامل فعالیت‌هایی مانند مطالعه و خلاصه‌نویسی کتاب، داستان‌گویی، داستان‌نویسی و تولید آثار هنری همچون فیلم کوتاه یا انیمیشن است.»
به گفته این مقام مسئول، هر دانش‌آموز می‌تواند موضوع موردعلاقه خود را انتخاب کند؛ از آداب‌ورسوم نوروزی گرفته تا محیط‌زیست، دوستی، دفاع از میهن یا جاذبه‌های گردشگری ایران.
اهداف تربیتی و مهارتی طرح
حکیم‌زاده هدف از اجرای طرح را پرورش خلاقیت، تقویت مهارت‌های نوشتاری و زبانی و افزایش ارتباط میان نسلی دانش‌آموزان با بزرگ‌ترها دانست و توضیح داد: «کودکان می‌توانند پای صحبت پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های خود بنشینند و داستان‌های آنان را بازگو کنند.
این تجربه ضمن تمرین گفت‌وگو، باعث تقویت تخیل و مهارت‌های ارتباطی آنها نیز می‌شود.» او تأکید کرد که خانواده‌ها در این طرح نقشی حیاتی دارند و همراهی و حمایت ایشان می‌تواند اثرگذاری برنامه را چندبرابر کند.
پیوند فعالیت‌های نوروزی با مباحث درسی
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش در پاسخ به والدینی که نگران فراموش‌شدن مباحث درسی مانند ریاضی و علوم در تعطیلات عید هستند، عنوان کرد: «اجرای دستورالعمل به شکل صحیح، هیچ جای نگرانی برای افت تحصیلی باقی نمی‌گذارد؛ زیرا فعالیت‌های طراحی‌شده با مباحث درسی نیز پیوند دارند.
برای مثال، اگر دانش‌آموزی درباره محیط‌زیست بنویسد یا فیلمی تهیه کند، در واقع دانسته‌های علمی خود را نیز مرور کرده است.»
او با بیان اینکه یادگیری واقعی زمانی پایدار می‌ماند که از روی علاقه و انگیزه درونی انجام شود، افزود: «اجبار به انجام تمرینات نه‌تنها تأثیر مثبتی ندارد، بلکه ممکن است موجب دل‌زدگی و کاهش اشتیاق دانش‌آموزان شود.»
سابقه اجرای طرح از سال ۱۳۹۷
حکیم‌زاده با اشاره به سابقه این طرح گفت: «این طرح از سال ۱۳۹۷ آغاز شد و تا سال ۱۴۰۱ ادامه یافت. پس از سه سال تجربه موفق در بخش “عید و داستان”، مؤلفه هنر نیز به طرح افزوده شد تا دانش‌آموزان بتوانند توانایی‌های هنری و فناورانه خود را در قالب انیمیشن یا فیلم کوتاه به نمایش بگذارند.»
به گفته او، نمایشگاه‌های برگزارشده از آثار دانش‌آموزان در بخش داستان‌نویسی و نقاشی نشان می‌دهد که این رویکرد تازه، نتیجه‌ای فوق‌العاده در رشد خلاقیت و توانایی نوشتاری کودکان داشته است.
توصیه به والدین و مدیران مدارس
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش ضمن توصیه به والدین برای تعدیل سطح توقعات خود از فرزندان گفت: «انتظارات ما از کودکان باید متناسب با سن و ویژگی‌های دوران رشد آنان باشد. نباید آنها را با سایر دانش‌آموزان مقایسه کنیم یا برای انجام فعالیت‌های تحصیلی فشار بیاوریم. اگر کودک با علاقه بخواهد مطالعه کند یا تمرینی انجام دهد، همراهی والدین در مسیر علاقه‌اش بسیار نتیجه‌بخش خواهد بود.»
او با تأکید بر همکاری مدیران و مدارس در اجرای دقیق طرح گفت: «ارسال هرگونه تکلیف اجباری مغایر با بخشنامه است و مدیران موظف‌اند با خانواده‌ها همکاری کنند تا تعطیلات عید فرصتی برای رشد هنری و فرهنگی کودکان فراهم شود. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که طرح “عید، هنر و داستان” نه‌تنها موجب تقویت خلاقیت دانش‌آموزان شده، بلکه خانواده‌ها نیز از نتایج آن رضایت کامل داشته‌اند.»
زیر ذره‌بین فرهنگیان پرس
حذف پیک نوروزی و جایگزینی آن با طرح «عید، هنر و داستان»، گامی مثبت در جهت کاهش استرس و فشار روانی بر دانش‌آموزان و خانواده‌ها محسوب می‌شود. سال‌ها بود که والدین و دانش‌آموزان در ایام نوروز با انبوهی از تکالیف اجباری دست‌وپنجه نرم می‌کردند و تعطیلات به فرصتی برای استراحت و تفریح تبدیل نمی‌شد.
رویکرد جدید که بر خلاقیت، انتخاب آزادانه موضوع و فعالیت‌های مهارت‌محور تأکید دارد، می‌تواند زمینه‌ساز تحول در نگاه به یادگیری باشد. نکته قابل توجه در این طرح، پیوند فعالیت‌های نوروزی با مباحث درسی و مهارت‌های زندگی است.
دانش‌آموزان بدون آنکه حس اجبار داشته باشند، با انجام فعالیت‌های خلاقانه، دانسته‌های علمی خود را مرور کرده و مهارت‌های نوشتاری، زبانی و ارتباطی خود را تقویت می‌کنند. همچنین تأکید بر گفت‌وگو با بزرگ‌ترها و بازگو کردن داستان‌های آنان، می‌تواند به تقویت ارتباط میان نسلی و انتقال تجربیات ارزشمند کمک کند.
با این حال، موفقیت این طرح در گرو همکاری و همراهی مدیران مدارس و خانواده‌هاست. باید مراقب بود که برخی مدارس به روش سنتی عمل نکرده و همچنان دانش‌آموزان را به انجام تکالیف اجباری ملزم نکنند.
همچنین والدین باید با تعدیل توقعات خود، به فرزندانشان اجازه دهند تا با علاقه و انگیزه درونی به انجام فعالیت‌های مورد نظر بپردازند.
