معاون وزیر و رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور از آغاز فعالیت‌های تابستانی دانش‌آموزان با نیازهای ویژه با شعار محوری «هویت ملی» و اجرای طرح «کشف ایران» برای سفرهای مجازی این دانش‌آموزان خبر داد و گفت که بیش از ۵۵۰ مرکز در سراسر کشور مجری این برنامه‌ها هستند و تلاش می‌شود تا ۱۰ هزار دانش‌آموز تحت پوشش قرار گیرند.
به گزارش فرهنگیان پرس، سالار قاسمی، معاون وزیر و رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور، در آیین افتتاح متمرکز فعالیت‌های تابستانی دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در شهر تهران، از اجرای برنامه‌های گسترده‌ای برای غنی‌سازی اوقات فراغت این دانش‌آموزان خبر داد. او با اشاره به اینکه در سراسر کشور بیش از ۵۵۰ مرکز مجری این برنامه‌ها هستند، اظهار داشت که با توجه به شرایط ویژه کشور در ماه‌های اخیر، همه تلاش و برنامه‌ریزی‌ها بر ایجاد امید و انگیزه در دانش‌آموزان متمرکز بوده است و به همین دلیل، شعار محوری فعالیت‌های تابستانی امسال، توجه به هویت ملی انتخاب شده است؛ چرا که آنچه در ماه‌های اخیر ایران را حفظ کرد، همین نگاه ملی و حضور مردم در صحنه بود.
قاسمی با اشاره به محدودیت‌های دانش‌آموزان با نیازهای ویژه برای حضور فیزیکی در سفرهای آموزشی، از طراحی و اجرای طرح «کشف ایران» خبر داد و گفت که این طرح، فرصت سفرهای مجازی را برای آنان فراهم می‌کند تا با تاریخ، تمدن، مشاهیر و ظرفیت‌های استان‌های مختلف کشور آشنا شوند. او تأکید کرد که شعار «هر دانش‌آموز، یک مهارت» در تابستان نیز تداوم خواهد داشت و تلاش سازمان بر این است که در این دوره، بیش از ۱۰ هزار دانش‌آموز با نیازهای ویژه تحت پوشش این برنامه‌ها قرار گیرند. این رویکرد در حالی دنبال می‌شود که بر اساس دستورالعمل ابلاغی سازمان آموزش‌وپرورش استثنایی، فعالیت‌های تابستانی سال ۱۴۰۵ با شعار «هر دانش‌آموز، یک نقش‌آفرین اجتماعی» و با رویکرد مهارت‌آموزی، عدالت تربیتی و ایجاد نشاط در پایگاه‌های تابستانی از هفته دوم تیرماه به مدت هشت هفته آغاز شده است .
نگاهی به پیشینه فعالیت‌های سازمان آموزش و پرورش استثنایی نشان می‌دهد که از ابتدای سال ۱۴۰۴، گام‌های مهمی در جهت تحقق عدالت آموزشی و توانمندسازی دانش‌آموزان با نیازهای ویژه برداشته شده است. افزایش ۵۰ درصدی اعتبارات این سازمان در بودجه سال ۱۴۰۵، تدوین برنامه درسی شایستگی‌محور، توسعه غربالگری زودهنگام کودکان و اختصاص یک هزار میلیارد تومان اعتبار برای تأمین رایگان سرویس ایاب و ذهاب دانش‌آموزان استثنایی، از جمله اقدامات شاخصی است که در ماه‌های اخیر به اجرا درآمده است . با این حال، همچنان چالش‌های جدی در حوزه آموزش دانش‌آموزان با نیازهای ویژه وجود دارد؛ از جمله کمبود معلمان متخصص، نبود سامانه یکپارچه غربالگری و شناسایی دقیق جامعه هدف، و پوشش ناکافی تحصیلی که بر اساس برخی برآوردها، حدود ۳۳ درصد از کودکان استثنایی از آموزش و پرورش بازمی‌مانند .
در همین حال، موضوع آموزش فراگیر یا «تلفیقی» که به معنای تحصیل دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در مدارس عادی در کنار سایر دانش‌آموزان است، همچنان به عنوان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های نظام آموزشی مطرح است. کارشناسان معتقدند که اجرای موفق این طرح، علاوه بر کاهش هزینه‌های سنگین مدارس استثنایی، به رشد اجتماعی و افزایش اعتمادبه‌نفس دانش‌آموزان با نیازهای ویژه کمک می‌کند و همچنین حس همدلی و مسئولیت‌پذیری را در دانش‌آموزان عادی تقویت می‌نماید . با این حال، بسیاری از مدارس عادی به دلیل نبود امکانات مناسب و یا دشواری مسئولیت‌پذیری، از ثبت‌نام این دانش‌آموزان امتناع می‌ورزند و این موضوع، تحقق عدالت آموزشی را با مانع جدی مواجه کرده است.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
در شرایطی که کشور با بحران‌های متعدد اقتصادی و اجتماعی دست‌به‌گریبان است، توجه ویژه به دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، نه تنها یک وظیفه انسانی و اخلاقی، بلکه یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه برای آینده کشور محسوب می‌شود. طرح‌هایی مانند «کشف ایران» و «هر دانش‌آموز، یک مهارت» اگرچه گام‌های مثبتی در جهت ایجاد امید و انگیزه در این دانش‌آموزان هستند، اما نباید از نگاه کلان‌تر به مسئله آموزش استثنایی غافل شد. آیا افزایش ۵۰ درصدی بودجه این سازمان برای جبران کسری‌های ساختاری و تربیت نیروی انسانی متخصص کافی است؟ و مهم‌تر از آن، چه تدبیری برای تحقق عملی آموزش فراگیر و حذف تدریجی نگاه تبعیض‌آمیز به دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در نظام آموزشی کشور اندیشیده شده است؟ تجربه کشورهای پیشرفته نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری بر روی آموزش فراگیر، نه تنها هزینه‌های جاری نظام آموزشی را کاهش می‌دهد، بلکه به شکل‌گیری جامعه‌ای پویاتر، عادلانه‌تر و تاب‌آورتر در برابر بحران‌ها منجر می‌شود.
