سرپرست اداره کل فرهنگی، هنری، اردوها و فضاهای پرورشی وزارت آموزش و پرورش از اجرای جشنواره «نقشینه» با هدف مشارکت فعال دانش‌آموزان در طراحی و اجرای فعالیت‌های تربیتی خبر داد و گفت: دانش‌آموزان نباید صرفاً مخاطب برنامه‌ها باشند، بلکه باید در سطوح مختلف مسئولیت‌پذیری، نقش‌آفرین شوند.
به گزارش فرهنگیان پرس، تحول در رویکردهای تربیتی و پرورشی مدارس، یکی از محورهای اساسی تحول در نظام تعلیم و تربیت کشور به شمار می‌رود. ابوالحسن قلی‌زاده، سرپرست اداره کل فرهنگی، هنری، اردوها و فضاهای پرورشی وزارت آموزش و پرورش، در گفت‌وگو با خبرگزاری پانا، از اجرای جشنواره «نقشینه» به عنوان بستری برای مشارکت فعال دانش‌آموزان در فعالیت‌های مدرسه خبر داد و تأکید کرد که رویکرد جدید معاونت پرورشی، خارج کردن دانش‌آموزان از جایگاه صرفاً مخاطب و قرار دادن آنان در موقعیت طراح و مجری برنامه‌های تربیتی است. این جشنواره با شعار «هر دانش‌آموز یک نقش، هر دانش‌آموز یک تشکل» طراحی شده و دستورالعمل اجرایی آن توسط وزیر آموزش و پرورش به ادارات کل استان‌ها ابلاغ شده است .
قلی‌زاده با اشاره به اینکه این رویکرد زمینه‌ساز رشد متوازن تربیتی و کسب مهارت‌های خوشبختی‌آفرین برای آینده دانش‌آموزان خواهد شد، افزود: هرچه دانش‌آموزان بیشتر در برنامه‌های تربیتی مدرسه حضور فعال داشته باشند، احساس تعلق آنان به مدرسه افزایش می‌یابد و مدرسه به محیطی از آنِ دانش‌آموز تبدیل می‌شود. این نگاه، همسو با بندهای تربیتی سند تحول بنیادین و الگوی نوین پرورشی طراحی شده است که در آن، دانش‌آموزان تشویق می‌شوند توانایی‌های انتقادی، خلاقیت و مهارت‌های اجتماعی خود را توسعه دهند . معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش نیز پیش‌تر بر این رویکرد تأکید کرده و گفته بود که یکی از مهم‌ترین اولویت‌های سال تحصیلی، توسعه مشارکت و نقش‌آفرینی دانش‌آموزان است تا آنان نه تنها در برنامه‌ها شرکت کنند، بلکه مسئولیت کامل پروژه‌های مدرسه را بر عهده بگیرند .
در بخش دیگری از این گفت‌وگو، سرپرست اداره کل فرهنگی، هنری، اردوها و فضاهای پرورشی، بر توسعه اردوهای دانش‌آموزی به عنوان یکی از اولویت‌های اساسی این حوزه تأکید کرد و گفت: با حمایت‌های دولت و مجلس، برنامه‌ریزی برای توسعه و تجهیز مراکز اردویی و اردوگاه‌ها در دستور کار قرار دارد؛ چه از نظر فضا و زیرساخت و چه از نظر امکانات، تجهیزات و بازی‌های گروهی. هدف ما فراهم‌سازی محیطی امن، باکیفیت و استاندارد برای حضور دانش‌آموزان در اردوهاست. این در حالی است که کارشناسان تربیتی، اردو را فعالیتی سازمان‌یافته، نظام‌مند و هدفمند می‌دانند که به رشد شخصیت، اجتماعی شدن و باورپذیری دانش‌آموزان کمک شایانی می‌کند و مدارس با در نظر گرفتن اردوهای دانش‌آموزی همراه با اولیا، بستر مناسبی برای یادگیری و تمرین فعالیت‌های گروهی فراهم می‌آورند .
قلی‌زاده با تأکید بر ظرفیت بی‌بدیل هنر در انتقال مفاهیم تربیتی و ارزشی خاطرنشان کرد که هنر یکی از مؤثرترین ابزارها برای انتقال مفاهیم عمیق به نسل نوجوان و جوان است و باید از این ظرفیت برای تبیین ارزش‌ها، روحیه ایثار، مقاومت و هویت ملی بهره‌گیری شود. او در ادامه با اشاره به اجرای «الگوی نوین پرورشی» در وزارت آموزش و پرورش گفت که بخش قابل‌توجهی از طراحی و اجرای این الگو در حوزه فعالیت‌های فرهنگی و هنری تعریف شده و با همت مربیان، همکاران و فرهنگیان سراسر کشور، این برنامه‌ها به‌صورت میدانی اجرا خواهد شد. همچنین بر اساس مصوبه برنامه هفتم پیشرفت، مدارس موظف شده‌اند که برنامه‌های فرهنگی و هنری را با رویکرد مشارکتی و نقش‌آفرینی دانش‌آموزان پیش ببرند و این امر، ضرورت تغییر نگاه از آموزش محوری به تربیت محوری را دوچندان می‌کند.
زیر ذره بین فرهنگیان پرس
با وجود تأکید بر نقش‌آفرینی دانش‌آموزان در قالب جشنواره نقشینه و الگوی نوین پرورشی، اما تجربه سال‌های گذشته نشان داده که بسیاری از این برنامه‌ها در سطح شعار باقی می‌مانند و به دلیل کمبود اعتبارات، نبود نظارت کافی و نیز ضعف در توانمندسازی معلمان و مربیان پرورشی، به نتیجه مطلوب نمی‌رسند. از سوی دیگر، توسعه اردوهای دانش‌آموزی نیز در شرایطی مطرح می‌شود که بسیاری از اردوگاه‌های کشور به دلیل فرسودگی زیرساخت‌ها و کمبود بودجه، وضعیت مناسبی ندارند و دانش‌آموزان از این فرصت تربیتی ارزشمند محروم می‌شوند. در سال‌های اخیر، شاهد بودیم که اعتبارات حوزه پرورشی همواره یکی از نخستین قربانیان محدودیت‌های بودجه‌ای بوده و این موضوع، خروجی نامطلوبی در حوزه تربیت اجتماعی و فرهنگی دانش‌آموزان داشته است. ضرورت دارد که مجلس و دولت با نگاهی راهبردی، اعتبارات حوزه پرورشی را به صورت مستقل و با اولویت ویژه در بودجه‌های سنواتی لحاظ کنند تا برنامه‌های تحولی مانند جشنواره نقشینه و توسعه اردوگاه‌ها، از مرحله دستورالعمل‌های ابلاغی فراتر رفته و به مرحله اجرای میدانی و اثربخش برسند. غفلت از این موضوع، سرمایه‌های عظیم انسانی و تربیتی کشور را به حاشیه می‌راند و نسل آینده را از مهارت‌های ضروری برای زیست اجتماعی و هویت‌سازی محروم می‌کند.
